The object of research, development or design (in Russian) : Гидрофобное полимерное покрытие с механической прочностью и противозапотевающими свойствами.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Механикалық берік және тұманға қарсы қасиетке ие гидрофобты полимерлік жабын.

Aim of work (in Russian) : Цель проекта: разработать оптически прозрачное, механически прочное и незапотевающее гидрофобное полимерное покрытие для защиты поверхности оптических приборов и материалов методом напыления.

Aim of work (in Kazakh) : Жоба мақсаты: бүрку (spray) әдісімен оптикалық құрылғылар мен материалдардың бетін қорғау үшін оптикалық мөлдір, механикалық берік және тұманға қарсы қасиетке ие гидрофобты полимерлік жабын әзірлеу.

Методы исследования (на русском) : В ходе исследования микрокристаллическая целлюлоза (МКЦ) была выделена из рисовой соломы, и из полученной МКЦ синтезированы пленкообразующий мономер карбоксиметилцеллюлоза (КМЦ) и механический наполнитель наноцеллюлоза (НЦ). Кроме того, из рисовой шелухи был получен гидрофобный нано-SiO2.

Методы исследования (на казахском) : Зерттеуде күріш сабанынан (rice straw) микрокристаллды целлюлоза (МКЦ) экстракцияланып, алынған МКЦ-дан фильм түзуші мономер карбоксилметилцеллюлоза (КМЦ) мен механикалық филлер наноцеллюлоза (НЦ) синтезделді. Сонымен қатар, күріш қауызынан (rice husk) гидрофобты нано SiO2 алынды.

Obtained results and novelty (in Russian) : Получены исходные полимеры, необходимые для получения оптически прозрачного и гидрофобного полимерного покрытия. Для этого из рисовой соломы, являющейся отходом сельскохозяйственного производства, была выделена микрокристаллическая целлюлоза (МКЦ), из полученной МКЦ были отдельно синтезированы карбоксиметилцеллюлоза (КМЦ) и механический наполнитель – наноцеллюлоза (НЦ). Кроме того, из рисовой шелухи был получен нанокремнезем. Синтезированный кремнезем был модифицирован гексадецилтриметоксисиланом (ГДМТС) для получения нанокремнезема с гидрофобными свойствами. Проведено комплексное изучение выхода и физико-химических свойств всех полученных веществ.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Оптикалық мөлдір және гидрофрбты полимерлік жабын алуға қажетті бастапқы полимерлер алынды. Ол үшін ауылшаруашылық қалдықтарына жататын күріш сабанынан микрокристалдық целлюлоза (МКЦ) экстракцияланып, алынған МКЦ-дан карбоксиметилцеллюлоза (КМЦ) және механикалық филлер наноцеллюлоза (НЦ) жеке-жеке синтезделді. Сонымен қатар, күріш қауызынан нанокремний диоксиді алынды. Синтезделген кремний диоксиді гексадецилтриметоксисиланмен (ГДМТС) модификацияланып гидрофобты қсиетке ие нанокремний диоксиді алынды. Алынған барлық заттардың шығымы мен физика-химиялық қаситеттері кешенді түрде зерттелді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : В настоящее время не существует готовой отечественной технологии получения экологически чистых покрытий с хорошим светопропусканием, влагостойкостью, неиспаряемостью, улучшенными механическими свойствами и отсутствием негативного воздействия на организм человека для линз и стекол оптических приборов и очков и т. д. Не существует готовой отечественной технологии получения экологически чистых покрытий с хорошим светопропусканием, влагостойкостью, неиспаряемостью, улучшенными механическими свойствами и отсутствием негативного воздействия на организм человека. Часто встречаются коммерческие продукты на основе существующих полиэтилена (ПЭ), полиэтилентетрафталата (ПЭТ), полипропилена. Однако все продукты производятся отдельно из синтетических полимеров в виде пленок и в процессе эксплуатации их необходимо приклеивать к поверхности стекла с помощью специального клея. Это, в свою очередь, увеличивает дополнительные технологические и экономические затраты. Кроме того, отсутствует возможность адаптации толщины получаемой пленки к характеристикам поверхности стекла. Кроме того, существует проблема переработки существующей упаковки.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Қазіргі таңда оптикалық қондырғылар мен көзілдірік шыныларына және т.б. қондырғылардың линзалары мен шыныларына арналған жарық өткізгіштігі жақсы, ылғалға тұрақты, буланбайтын, механикалық қасиеті жақсартылған және адам ағзасына кері әсері жоқ экологиялық қаупсіз жабын алудың отандық дайын технологиясы жоқ. Қолданыстағы полиэтилен (PE), полиэтилентетрафталат (PET), полипропилен негізінде алынған коммерциялық өнімдер жиі кезедседі. Дегенмен, барлық өнімдер тек синтетикалық полимерлерден фильм түрінде жеке алынып, қолдану барысында шыны бетіне арнайы клей арқылы жабыстыру керек болады. Бұл, өз кезегінде қосымша технология мен экономикалық шығындарды арттыра түседі. Сонымен қатар, алынған фильмнің қалыңдығын шыны бетінің ерекшеліктеріне бейімдеу мүмкіндігі жоқ. Сонымен қатар, қолданыста болған қаптамаларды қайта утилизациялау проблемасы туындайды.

Level of implementation (in Russian) : Уровень внедрения результатов проекта высокий.

Level of implementation (in Kazakh) : Жоба бойынша алынған нәтижелердің енгізілу деңгейі жоғары.

Efficiency (in Russian) : Исследования биополимеров и гидрофобных SiO2 и TiO2, полученных из сельскохозяйственных отходов и однолетних растений, с каждым днем ​​набирают обороты. Поэтому получение гидрофобных покрытий на основе гидрофобных SiO2 и TiO2 с биополимерами, их использование в качестве покрытий на стеклянных поверхностях защитных стекол спецкостюмов, оптических деталях приборов, линзах очков, защитных масках, приборных панелях, стеклах и т.д. окажет положительное влияние на развитие прикладной науки. Это обусловлено тем, что по сравнению с продуктами на основе синтетических полимеров они менее вредны для организма человека и окружающей среды, а поскольку они получены на основе материалов, полученных путем переработки растительной биомассы, ожидается, что их стоимость будет до 2 раз ниже коммерческих аналогов.

Efficiency (in Kazakh) : Ауылшаруашылық қалдақтары мен бір жылдық өсімдіктерден алынған биополимерлер мен гидрофобты SiO2 және TiO2 төңірегіндегі зерттеулер күн санап арта түсуде. Сондықтан, биополимерлермен гидрофобты SiO2және TiO2 негізіндегі гидрофобты қасиетке ие жабындарды алу, оны арнайы костюмдердің қорғаныс көзілдірігі, аспаптардың оптикалық бөлшектері, көзілдірік линзалары, қауіпсіздік маскалары, бақылау тақталары, көзілдірік және т.б. шыны беттеріне жабын ретінде қолдану ғылымның қолданбалы саласын дамытуға оң әсер етеді. Себебі, синтетикалық полимерлерден алынған өнімдермен салыстырғанда адам ағзасы мен қоршаған ортаға зияны аз және өсімдік биомассаларын утилизациялау арқылы алынған материалдардың негізінде алынатындықтан өзіндік құны коммерциялық аналогтарымен салыстырғанда 2 есеге дейін арзан болады деп күтілуде.

Field of application (in Russian) : Использование полученного продукта в качестве покрытия для стеклянных поверхностей, таких как защитные очки для спецкостюмов, оптические детали приборов, линзы для очков, защитные маски, приборные панели, очки и т.д. окажет положительное влияние на развитие прикладной науки.

Field of application (in Kazakh) : Алынған өнім арнайы костюмдердің қорғаныс көзілдірігі, аспаптардың оптикалық бөлшектері, көзілдірік линзалары, қауіпсіздік маскалары, бақылау тақталары, көзілдірік және т.б. шыны беттеріне жабын ретінде қолдану ғылымның қолданбалы саласын дамытуға оң әсер етеді.