The object of research, development or design (in Russian) : Объектом исследования проекта является оценка взаимосвязи активной безопасности переднеприводных и заднеприводных автомобилей в зависимости как от их динамики и дорожных условий эксплуатации, так и систем автоматического управления.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Жобаның зерттеу нысаны алдыңғы және артқы доңғалақты автомобильдердің динамикасы мен жол жағдайларына, сондай-ақ автоматты басқару жүйелеріне байланысты белсенді қауіпсіздігінің өзара байланысын бағалау болып табылады.

Aim of work (in Russian) : Целью проекта является разработка новых методов расчета и сравнительной оценки параметров устойчивости переднеприводных и заднеприводных автомобилей при создании способов повышения их активной безопасности в различных дорожных условиях.

Aim of work (in Kazakh) : Жобаның мақсаты әртүрлі жол жағдайларында олардың белсенді қауіпсіздігін арттыру жолдарын жасау кезінде алдыңғы және артқы жетекті автомобильдердің тұрақтылық параметрлерін есептеудің және салыстырмалы бағалаудың жаңа әдістерін әзірлеу болып табылады.

Методы исследования (на русском) : Основными методами исследования являются: аналитические исследования формирования скоростей движения, ускорении и жесткостей ходовой части переднеприводных и заднеприводных автомобилей; численные моделирования движения переднеприводных и заднеприводных автомобилей, а также исследование их апериодической робастной устойчивости градиентно-скоростным методом вектор-функцией Ляпунова.

Методы исследования (на казахском) : Зерттеудің негізгі әдістері: алдыңғы доңғалақты және артқы доңғалақты автомобильдердің қозғалыс жылдамдығының қалыптасуын, үдеуін және жүріс бөлігінің қаттылығын аналитикалық зерттеу; алдыңғы доңғалақты және артқы доңғалақты автомобильдердің қозғалысын сандық модельдеу, сондай-ақ олардың апериодты робастикалық тұрақтылығын градиент-жылдамдық әдісімен зерттеу-Ляпунов функциясы.

Obtained results and novelty (in Russian) : В результате исследования по календарному плану были получены следующие результаты за 2025 год, которые заключаются в следующем: - обоснованы параметры (скорости движения, ускорения, жесткости ходовой части) для оценки устойчивости переднеприводных и заднеприводных автомобилей; - обоснованы закономерности формирования параметров устойчивости переднеприводных и заднеприводных автомобилей и их различия между собой в различных дорожных условиях; - обоснованы расчетные схемы и выведены уравнения для расчета скорости движения, ускорения и жесткости ходовой части переднеприводных и заднеприводных автомобилей, а также уравнения для исследования их апериодической робастной устойчивости градиентно-скоростным методом вектор-функцией Ляпунова. При этом полученной новизной является обоснование разницы в закономерностях формирования скоростей движения, ускорении и жесткостей ходовой части переднеприводных и заднеприводных автомобилей, а также в обосновании уравнений для их расчета.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Күнтізбелік жоспар бойынша зерттеу нәтижесінде 2025 жылы келесі нәтижелер алынды, олар төмендегідей: - алдыңғы және артқы доңғалақты автомобильдердің тұрақтылығын бағалау үшін параметрлер (қозғалыс жылдамдығы, үдеу, жүріс бөлігінің қаттылығы) негізделген; - алдыңғы және артқы доңғалақты автомобильдердің тұрақтылық параметрлерін қалыптастыру заңдылықтары және олардың әртүрлі жол жағдайларындағы айырмашылықтары негізделген; - алдыңғы және артқы доңғалақты автомобильдердің қозғалыс жылдамдығын, үдеуін және жүріс бөлігінің қаттылығын есептеу үшін есептеу схемалары негізделіп, теңдеулер, сондай-ақ олардың апериодты робастикалық тұрақтылығын градиент-жылдамдық әдісімен Вектор-Ляпунов функциясы бойынша зерттеуге арналған теңдеулер алынды. Бұл ретте алынған жаңалық қозғалыс жылдамдығының қалыптасу заңдылықтарындағы, алдыңғы және артқы жетекті автомобильдердің жүріс бөлігінің үдеуі мен қаттылығындағы, сондай-ақ оларды есептеу үшін теңдеулерді айырмашылықты негіздеу болып табылады.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Основными конструктивными и технико-экономические показателями являются вывод новых уравнении для корректного расчета скоростей движения, ускорении, жесткостей ходовой части переднеприводных и заднеприводных автомобилей на единой основе, соответственно разработка методов их расчета и сравнительной оценки устойчивости, а также способов повышения их активной безопасности на стадиях проектирования и рекомендации по безопасной эксплуатации. В проекте предлагается новый комплекный подход, позволяющий производить расчет скоростей движения, ускорении, жесткостей ходовой части и сравнительную оценку устойчивости переднеприводных и заднеприводных автомобилей на единой основе с возможностью моделирования их движения на повороте в различных дорожных условиях.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Негізгі конструктивтік және техникалық-экономикалық көрсеткіштер қозғалыс жылдамдығын, үдеуін, алдыңғы жетекті және артқы жетекті автомобильдердің жүріс бөлігінің қаттылығын дұрыс есептеу үшін жаңа теңдеулерді шығару, тиісінше оларды есептеу және тұрақтылықты салыстырмалы бағалау әдістерін, сондай-ақ жобалау кезеңдерінде олардың белсенді қауіпсіздігін арттыру тәсілдері және қауіпсіз пайдалану бойынша ұсыныстар болып табылады. Жобада қозғалыс жылдамдығын, үдеуін, жүріс бөлігінің қаттылығын есептеуге және алдыңғы және артқы доңғалақты автомобильдердің тұрақтылығын әртүрлі жол жағдайларында олардың бұрылу қозғалысын модельдеу мүмкіндігімен бір негізде салыстырмалы бағалауға мүмкіндік беретін жаңа кешенді тәсіл ұсынылады.

Level of implementation (in Russian) : Ход реализации проекта только начался, поэтому, согласно календарному плану за 2025 год обоснованы основные параметры устойчивости переднеприводных и заднеприводных автомобилей, обоснованы закономерности их формирования и уравнения для их расчета и сравнительной оценки на единой основе. В дальнейшем планируется установить сотрудничество с автомобильными заводами нашей страны для согласования и координации хода реализации проекта для учета проблем в части повышения активной безопасности автомобилей.

Level of implementation (in Kazakh) : Жобаны іске асыру барысы енді ғана басталды, сондықтан 2025 жылғы күнтізбелік жоспарға сәйкес алдыңғы және артқы доңғалақты автомобильдердің тұрақтылығының негізгі параметрлері негізделген, олардың қалыптасу заңдылықтары және оларды есептеу мен салыстырмалы бағалау үшін теңдеулер бірыңғай негізделген. Алдағы уақытта келісу және үйлестіру үшін автомобильдердің белсенді қауіпсіздігін арттыру бөлігіндегі проблемаларды есепке алу үшін еліміздің автомобиль зауыттарымен ынтымақтастық орнату жоспарлануда.

Efficiency (in Russian) : Поскольку как повышение активной безопасности на стадии проектирования, так и рекомендации по безопасной эксплуатации автомобилей, будут способствовать снижению аварийности на дорогах, соответственно это имеет как огромный социальный эффект, так и экономическую и индустриальную заинтересованность со стороны и производителей (автомобильные заводы в г. Костанай, г. Алматы и др.) и существующих предприятий автомобильного транспорта.

Efficiency (in Kazakh) : Жобалау сатысында белсенді қауіпсіздікті арттыру, автомобильдерді қауіпсіз пайдалану жөніндегі ұсынымдар да жолдардағы апаттылықты төмендетуге ықпал ететіндіктен, тиісінше, бұл орасан зор әлеуметтік әсерге де, сондай-ақ өндірушілер (Қостанай, Алматы қалаларындағы автомобиль зауыттары және т.б.) және қолданыстағы автомобиль көлігі кәсіпорындары тарапынан экономикалық және индустриялық мүдделілікке де ие болады.

Field of application (in Russian) : Целевыми потребителями результатов исследования являются автомобильные заводы (г.Костанай, г. Алматы) и существующие предприятия автомобильного транспорта.

Field of application (in Kazakh) : Зерттеу нәтижелерінің нысаналы тұтынушылары автомобиль зауыттары (Қостанай қ., Алматы қ.) және қолданыстағы автомобиль көлігі кәсіпорындары болып табылады.