The object of research, development or design (in Russian) : Объектом исследования являются композитные и нанокомпозитные электрокаталитические материалы, направленные на повышение электрокаталитической активности и стабильности в процессе производства водорода.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Зерттеу объектісі – бұл сутегі өндірісі процесіндегі электрокаталитикалық белсенділігі мен тұрақтылығын арттыруға бағытталған композиттік және нанокомпозиттік электрокаталитикалық материалдар.

Aim of work (in Russian) : Синтез композитов и нанокомпозитов на основе перовскита, обладающих электрокаталитическими свойствами, используемыми при производстве водорода.

Aim of work (in Kazakh) : Сутегі өндірісінде қолданылатын электрокаталитикалық қасиеттерге ие перовскит негізіндегі композиттер мен нанокомпозиттерді синтездеу.

Методы исследования (на русском) : Метод Печини на основе золь-гель процесса позволяет синтезировать материалы с высокой гомогенностью и контролируемой структурой. Фазовый состав и кристаллографические параметры полученных материалов исследованы методом XRD, морфология поверхности изучена методом SEM, химические связи и функционалдық топтары определены методом FTIR.

Методы исследования (на казахском) : Золь-гельге негізделген Печини әдісі материалдарды жоғары гомогенділікпен және бақыланатын құрылыммен синтездеуге мүмкіндік береді; ал бұл синтезделген материалдардың фазалық құрылымы мен кристаллографиялық мәндері XRD арқылы, беткі қабатының морфологиясы SEM арқылы және химиялық байланыстары FTIR арқылы функционалдық топтары кешенді түрде зерттелді.

Obtained results and novelty (in Russian) : В тройной системе манганита и феррита (LMO, LFO) состава ABO3 (LMO или LFO), где A = LaₓA’₁₋ₓ (Sm, Ce), а B = Mn, Fe при x = 0,1–0,9, разработали новую технологию синтеза, основанную на частичном изоморфном замещении редкоземельных элементов в позиции лантана. Новые композитные оксиды LaMnO3–CeMnO3 и LaFeO3–CeMnO2 синтезировали методом Печини, основанным на золь-гель процессе. Фазовый состав двухоксидного композита определили методом рентгеноструктурного анализа (XRD), а структурные свойства, размер частиц и морфологию поверхности исследовали с применением электронной микроскопии (SEM или TEM). Химический состав образцов изучили методом рентгеновской фотоэлектронной спектроскопии (XPS). Результаты исследования показали успешный синтез двухфазного оксидного композита методом Печини. Морфологические особенности и кристаллографические параметры охарактеризовали с использованием методов XRD, SEM и FTIR. Электрофизические параметры образцов измерили анализатором LCR-800 в температурном диапазоне 293–483 K при частотах 1,5 и 10 кГц. Проведённый анализ выявил значительный рост диэлектрической проницаемости в интервале 333–383 K и уменьшение сопротивления, что подтвердило активизацию полупроводникового поведения и усиление релаксационных процессов.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : ABO3(LMO немесе LFO) (ABO3: A=LaxA’1-x(Sm, Ce); B=Mn, Fe; мұндағы x= 0,1-0,9) сирек жер элементтерін лантанға кіріктірілген манганитінің және ферритінің (LMO, LFO) үштік жүйесінде жаңа синтездеу технологиясы әзірленді. Жаңа LaMnO3-CeMnO3, LaFeO3-CeMnO2 композиттік оксиді Печини типті золь-гель әдісі арқылы синтезделді. Синтезделген екі оксидті күрделі композиттің фазалық құрамы (XRD) мен құрылымдық қасиеттері, бөлшектердің мөлшері мен бетінің морфологиясы электронды микроскопия (SEM немесе TEM) көмегімен, ал дайындалған үлгілердің химиялық құрамы рентгендік фотоэлектрондық спектроскопия (XPS) көмегімен зерттелді. Зерттеу нәтижесінде екі фазалы оксидтердің күрделі композиті Печини түріндегі золь-гель әдісі арқылы синтезделді. Морфологиялық ерекшеліктер мен кристаллографиялық сипаттамалар Рентгендік дифракция (XRD), сканирлеуші электрондық микроскопия (SEM) және Фурье түрлендіруімен инфрақызыл спектроскопия (FTIR) әдістерін қолдану арқылы зерттелді. Электрофизикалық өлшемдер LCR-800 анализаторымен 293–483 K температура аралығында 1,5 және 10 кГц жиіліктерде жүргізілді. Талдау 333–383 K интервалында диэлектрлік өтімділіктің айқын артуымен қатар, кедергінің төмендеуін көрсетті, бұл жартылай өткізгіштік мінез-құлықтың белсендірілуін және релаксациялық процестердің күшейген үлесін көрсетеді

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Разработана комплексная технология синтеза перспективных оксидных материалов, включающая легированные редкоземельными элементами манганиты/ферриты лантана (ABO3) и композиты LaMnO3-CeMnO3, LaFeO3-CeMnO2, полученный золь-гель методом Печини. Структурные особенности, морфология и состав образцов были детально изучены с помощью XRD, SEM, FTIR и XPS для точного контроля качества синтеза. Электрофизические измерения в диапазоне 293–483 К выявили критический интервал активации при 333–383 К, характеризующийся снижением импеданса. Это ключевое изменение указывает на переход к полупроводниковому поведению и усиление релаксационных процессов, что делает материал перспективным для применения в электронике и сенсорах.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Перспективалы оксидті материалдарды синтездеудің кешенді технологиясы әзірленді, оның ішінде сирек жер элементтерімен лантан манганиттері/ферриттері (ABO3) және LaMnO3-CeMnO3, LaFeO3-CeMnO2 композиттері, пешин әдісімен алынған золь-гель. Синтез сапасын дәл бақылау үшін құрылымдық ерекшеліктер, морфология және үлгілердің құрамы XRD, SEM, FTIR және XPS көмегімен егжей-тегжейлі зерттелді. 293-483 к диапазонындағы электрофизикалық өлшеулер кедергінің төмендеуімен сипатталатын 333-383 к кезінде сыни белсендіру аралығын анықтады. Бұл негізгі өзгеріс жартылай өткізгіштік мінез-құлыққа көшуді және релаксация процестерінің жоғарылауын көрсетеді, бұл материалды электроника мен сенсорларда қолдануға перспективалы етеді.

Level of implementation (in Russian) : Нет

Level of implementation (in Kazakh) : Жоқ

Efficiency (in Russian) : Фазовые, структурные и химические свойства синтезированных новых перовскитоподобных манганитов и ферритов были всесторонне изучены, и проанализирована их способность формировать устойчивую перовскитную структуру. Характеристики новых материалов свидетельствуют о возможности их дальнейшего применения в области электрокатализа и энергетики.

Efficiency (in Kazakh) : Синтезделген жаңа перовскит тәрізді манганиттер мен ферриттердің фазалық, құрылымдық және химиялық қасиеттері толықтай зерттеліп, алынған материалдардың тұрақты перовскиттік құрылым түзе алатыны талданды. Жаңа материалдардың сипаттамалары оларды болашақта электрокатализ және энергетика салаларында қолдану мүмкін.

Field of application (in Russian) : Полученные научные результаты применяются для разработки новых катализаторных продуктов и разработки современных технологических решений и носят инновационный характер, результаты исследований могут быть направлены на последующую коммерциализацию

Field of application (in Kazakh) : Алынған ғылыми нәтижелер жаңа катализаторлық өнімдерді жасауға және заманауи технологиялық шешімдерді әзірлеуге қолданылады және инновациялық сипатқа ие, зерттеу нәтижелері кейіннен коммерцияландыруға бағыттала алады