The object of research, development or design (in Russian) : Объектом исследования является выявление литиеносности соров и соляных куполов Аральского региона.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Зерттеу нысаны Арал аймағындағы сорлар мен тұз күмбездерінің литийлілігін анықтау болып табылады.

Aim of work (in Russian) : На базе полевых, лабораторных и геохимических иследований выявить литиеносность минерализованных соров и соляных куполов Аральского региона и дать прогнозную оценку их промышленных перспектив.

Aim of work (in Kazakh) : Далалық, зертханалық және геохимиялық зерттеулер негізінде Арал өңірінің минералданған аралдары мен тұзды күмбездерінің литиенділігін анықтап, олардың өнеркәсіптік перспективаларына болжамды баға беру.

Методы исследования (на русском) : В целом, исполнители проекта придерживаться классического комплекса методов региональных поисковых работ, с проведением их в камеральные и полевые периоды. В камеральный период исполнителями проекта был собран и проанализирован материал по геологическому строению, геоморфологическому, гидрогеологическому, ландшафтно-геохимическим условиям исследуемого района. Было проведено дешифрирование космоснимков для определения контуров и площади солончаков подлежащих опробованию, аналитическим исследованиям обработке и анализу лабораторных данных. Основным методом полевых исследований является геохимическая съемка (опробование) соляных озер, солончаков с целью определения минерализации литиеносности. Геохимическая съемка проводится методами литохимического и гидрогеохимического опробования.

Методы исследования (на казахском) : Жалпы, жобаның орындаушылары камералдық және далалық кезеңдерде өткізе отырып, аймақтық іздеу жұмыстарының классикалық кешенін ұстанады. Камералдық кезеңде жоба орындаушылары зерттелетін ауданның геологиялық құрылымы, геоморфологиялық, гидрогеологиялық, ландшафттық-геохимиялық жағдайлары бойынша материал жинап, талдады. Сынауға, Талдамалық зерттеулерге өңдеуге және зертханалық деректерді талдауға жататын тұзды батпақтардың контурлары мен ауданын анықтау үшін ғарыштық суреттерді дешифрлеу жүргізілді. Далалық зерттеулердің негізгі әдісі-литиалдылықтың минералдануын анықтау мақсатында тұзды көлдерді, тұзды батпақтарды геохимиялық түсіру (Сынау). Геохимиялық түсірілім литохимиялық және гидрогеохимиялық сынау әдістерімен жүргізіледі.

Obtained results and novelty (in Russian) : Проанализирована база ScienceDirect по последним публикациям по геологии редкометальных месторождений и гидроминерального сырья. В целом собраны более 60 опубликованных материалов и 3 рукописных работ (Н.Г. Бродская, С.В. Мазнев). Обработаны мультиспектральные и радиолокационные космические снимки со спутников EMIT, Aster и SRTM из полученных снимков Shuttle Radar Topography Mission. Проведено дешифрирование космических снимков с целью оценки обводненности, соленности и геоморфологии солончаков Быртабан-Карасор, Тонгуруксор, Китбай, Кокбулак, Кошкарага восточное и западное, Косбулак, Донгелексор, Алтайсор, Асмантай-Матай. Проведены предполевые камеральные работы, включающие: закупку и подготовку полевого оборудования, составление программы полевых работ, сметы, договоров аренды транспорта и проведение аналитических исследований. Полевые работы проводятся согласно программе полевых работ на солончаках западной части Аральского региона, на соляных озерах Быртабан-Карасор, Тонгуруксор, Китбай, Кокбулак, Кошкарага восточное и западное, Косбулак, Донгелексор, Алтайсор, Асмантай-Матай. Наряду с маршрутными исследованиями проводятся геохимическое и гидрогеохимическое опробование с изучением литологического состава солончаков и гидрогеологических условий.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Сирек металды кен орындары мен гидроминералды шикізат геологиясы бойынша соңғы жарияланымдар бойынша ScienceDirect базасы талданды. Жалпы 60-тан астам жарияланған материалдар мен 3 қолжазба жинақталған (Н.г. Бродская, С.В. Мазнев). Алынған Shuttle Radar Topography Mission суреттерінен emit, Aster және SRTM спутниктерінен мультиспектрлік және радиолокациялық ғарыштық суреттер өңделді. Біртабан-Қарасор, Тонгуруксор, Китбай, Көкбұлақ, Қошқараға, Шығыс және Батыс, Қосбұлақ, Дөңгелексор, Алтайсор, Асмантай-Матай сортаңдарының сулануын, тұздылығын және геоморфологиясын бағалау мақсатында ғарыштық суреттерді дешифрлеу жүргізілді. Дала алдындағы камералдық жұмыстар жүргізілді, оның ішінде: далалық жабдықтарды сатып алу және дайындау, Далалық жұмыстар бағдарламасын, сметаны, көлікті жалға алу шарттарын жасау және талдамалық зерттеулер жүргізу. Дала жұмыстары Арал өңірінің батыс бөлігіндегі тұзды батпақтарда, Біртабан-Қарасор, Тонгуруксор, Китбай, Көкбұлақ, Қошқараға, Шығыс және Батыс, Қосбұлақ, Дөңгелексор, Алтайсор, Асмантай-Матай тұзды көлдерінде дала жұмыстарының бағдарламасына сәйкес жүргізіледі. Маршруттық зерттеулермен қатар тұзды батпақтардың литологиялық құрамын және гидрогеологиялық жағдайларды зерттей отырып, геохимиялық және гидрогеохимиялық сынамалау жүргізіледі.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Литий (Li) классифицируется в качестве остро востребованного элемента в ряде стран Мира из-за растущего спроса на литий-ионные аккумуляторы, которые имеют высокую удельную мощность и относительно низкую стоимость, что делает их оптимальными для накопления энергии в портативных электронных устройствах, электрической энергии энергосистемы и растущий парк гибридных и электрических транспортных средств. По оценкам экспертов спрос на Li к 2028 году может утроится и составит порядка 550-600 тыс.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Литий (Li) литий-ионды аккумуляторларға сұраныстың артуына байланысты әлемнің бірқатар елдерінде жоғары сұранысқа ие элемент ретінде жіктеледі, олардың қуаты жоғары және салыстырмалы түрде төмен, бұл оларды портативті электронды құрылғыларда, электр энергиясында энергияны сақтау үшін оңтайлы етеді, электр жүйесі және гибридті және электрлік көліктердің өсіп келе жатқан паркі. Сарапшылардың бағалауы бойынша Li-ге сұраныс 2028 жылға қарай үш есе артып, шамамен 550-600 мыңды құрайды.

Level of implementation (in Russian) :

Level of implementation (in Kazakh) :

Efficiency (in Russian) : Научный эффект состоит в том, что в случае положительных результатов исследований можно будет научно обоснованно рекомендовать новое направление поисков лития, крайне востребованного для экономики страны.

Efficiency (in Kazakh) : Ғылыми нәтиже-зерттеудің оң нәтижелері болған жағдайда, ел экономикасы үшін өте қажет литийді іздеудің жаңа бағытын ғылыми негізделген түрде ұсынуға болады.

Field of application (in Russian) : Геологическая отрасль, непосредственно взаимодействующая с горно-металлургическим комплексом страны; отечественные и зарубежные инвесторы, финансирующие горно-геологические проекты по добыче полезных ископаемых, что в целом способствует расширению и укреплению минерально-сырьевой базы страны.

Field of application (in Kazakh) : Геология саласы еліміздің тау-кен-металлургия кешенімен тікелей байланыста іс-қимыл жасайтын сала; пайдалы қазбаларды өндіру жөніндегі тау-кен-геологиялық жобаларды қаржыландыратын отандық және шетелдік инвесторлар, бұл тұтастай алғанда елдің минералдық-шикізат базасын кеңейтуге және нығайтуға ықпал етеді.