Inventory number IRN Number of state registration
0325РК01975 AP26103509-KC-25 0125РК00958
Document type Terms of distribution Availability of implementation
Краткие сведения Gratis Number of implementation: 0
Not implemented
Publications
Native publications: 1
International publications: 2 Publications Web of science: 0 Publications Scopus: 0
Patents Amount of funding Code of the program
0 18359276 AP26103509
Name of work
Гендерный аспект внешней миграции и адаптации мигрантов в Казахстане
Type of work Source of funding Report authors
Fundamental Абеуова Сая Турсыновна
0
0
0
0
Customer МНВО РК
Information on the executing organization
Short name of the ministry (establishment) МНВО РК
Full name of the service recipient
Карагандинский университет Казпотребсоюза
Abbreviated name of the service recipient КУК
Abstract

Объект исследования представляет собой социальную группу женщин-мигрантов в Казахстане и совокупность социально-экономических процессов, связанных с их присутствием

Объектіні зерттеу- Қазақстандағы әйел-мигранттардың әлеуметтік тобынан және олардың болуымен байланысты әлеуметтік-экономикалық процестердің жиынтығынан тұрады.

Цели исследования сформулированы на основе ключевых задач, запланированных в каждом разделе календарного плана: Цель раздела 1 Календарного плана: разработка и формулирование рабочей теоретико-методологической концепции исследования, включая определение ключевых понятий, объекта, предмета, цели, и выдвижение рабочих гипотез, на основе критического анализа теоретических подходов к гендерной миграции Цель раздела 2 Календарного плана: разработка и обоснование комплексного методического инструментария исследования (включая количественные и качественные методы, такие как эконометрические модели, социологические опросы с ПО InVIVO и SmartPLS) для сбора и анализа данных с учетом гендерной специфики Цель раздела 3 Календарного плана: проведение гендерного анализа отечественной нормативно-правовой базы миграционной политики РК для выявления норм, которые прямо или косвенно дискриминируют мигрантов, и подготовка вывода о наличии/отсутствии гендерного подхода Цель раздела 4 Календарного плана: системное исследование и анализ международного опыта ведущих стран по внедрению гендерно-чувствительной миграционной политики с целью обоснования наиболее релевантной модели или комбинации элементов для Казахстана.

Зерттеу мақсаттары Күнтізбелік жоспардың әр бөлімінде жоспарланған негізгі міндеттер негізінде тұжырымдалған: Күнтізбелік жоспардың 1-бөлімінің мақсаты: гендерлік көші-қонның теориялық тәсілдерін сыни талдау негізінде негізгі ұғымдарды, объектіні, тақырыпты, мақсатты анықтауды және жұмыс гипотезаларын ұсынуды қоса алғанда, зерттеудің жұмыс теориялық-әдіснамалық тұжырымдамасын әзірлеу және тұжырымдау Күнтізбелік жоспардың 2-бөлімінің мақсаты: гендерлік ерекшелікті ескере отырып, деректерді жинау және талдау үшін зерттеудің кешенді әдістемелік құралдарын (эконометрикалық модельдер, INVIVO және SmartPLS бойынша социологиялық сауалнамалар сияқты сандық және сапалық әдістерді қоса алғанда) әзірлеу және негіздеу Күнтізбелік жоспардың 3-бөлімінің мақсаты: мигранттарды тікелей немесе жанама кемсітетін нормаларды анықтау үшін ҚР Көші-қон саясатының отандық нормативтік-құқықтық базасына гендерлік талдау жүргізу және гендерлік тәсілдің болуы / болмауы туралы қорытынды дайындау Күнтізбелік жоспардың 4-бөлімінің мақсаты: Қазақстан үшін неғұрлым релевантты модельді немесе элементтердің комбинациясын негіздеу мақсатында гендерлік-сезімтал көші-қон саясатын енгізу бойынша жетекші елдердің халықаралық тәжірибесін жүйелі зерттеу және талдау.

На основе анализа и синтеза исследований, проводимых в области миграционных процессов, гендерных аспектов миграции, оценки экономических последствий миграции, а также междисциплинарных исследований, ориентированных на изучение миграции с точки зрения юриспруденции, социологии, разработан методологический инструментарий. Методический инструментарий, выбранный нами для проведения анализа, включает в себя количественные и качественные методы исследования.

Көші-қон процестері, көші-қонның гендерлік аспектілері саласында жүргізілетін зерттеулерді талдау және синтездеу, көші-қонның экономикалық салдарын бағалау, сондай-ақ құқықтану, әлеуметтану тұрғысынан көші-қонды зерттеуге бағытталған пәнаралық зерттеулер негізінде әдіснамалық құралдар әзірленді. Талдау жүргізу үшін біз таңдаған әдістемелік құралдар сандық және сапалық зерттеу әдістерін қамтиды.

Основные полученные результаты:  создана всеобъемлющая база данных источников, проведен критический обзор теоретических подходов, и сформулирована рабочая теоретико-методологическая концепция исследования;  разработан комплексный методологический инструментарий, адаптированный с учетом гендерной специфики, включающий количественные и качественные методы;  осуществлен гендерный анализ отечественной нормативно-правовой базы миграционной политики РК, что позволило выявить скрытую дискриминацию и подготовить вывод о наличии/отсутствии гендерного подхода;  проведено системное исследование международного опыта ведущих стран (ЕС, Канада, Республика Корея, Австралия). Обоснована наиболее релевантная модель или комбинация элементов для Казахстана. Научная новизна заключается в следующем:  впервые разработана и обоснована авторская теоретико-методологическая концепция изучения гендерного аспекта миграции и адаптации в Казахстане, опирающаяся на системный и междисциплинарный подход (социология, юриспруденция, эконометрика);  в научный оборот введен специализированный методический инструментарий для сбора гендерно-дезагрегированных данных о миграции и адаптации, адаптированный под казахстанский контекст;  проведена первая систематическая гендерная экспертиза миграционного законодательства РК на предмет выявления норм, которые прямо или косвенно дискриминируют мигрантов.

Алынған негізгі нәтижелер:  дереккөздердің жан-жақты мәліметтер базасы құрылды, теориялық тәсілдерге сыни шолу жасалды және зерттеудің жұмыс теориялық және әдіснамалық тұжырымдамасы тұжырымдалды;  бұл сандық және сапалық әдістерді қамтитын гендерлік ерекшелікті ескере отырып бейімделген кешенді әдістемелік құрал әзірленді;  Қазақстан Республикасының Көші-қон саясатының отандық нормативтік-құқықтық базасына гендерлік талдау жүргізілді, бұл жасырын кемсітушілікті анықтауға және гендерлік тәсілдің болуы/болмауы туралы қорытынды дайындауға мүмкіндік берді;  іс-шара жетекші елдердің (ЕО, Канада, Корея Республикасы, Австралия) халықаралық тәжірибесіне жүйелі зерттеу жүргізді. Қазақстан үшін ең маңызды модель немесе элементтердің үйлесімі негізделген. Ғылыми жаңалық мынада:  іс-шара алғаш рет жүйелі және пәнаралық тәсілге (әлеуметтану, Құқықтану, эконометрика)негізделген Қазақстандағы көші-қон мен бейімделудің гендерлік аспектісін зерттеудің авторлық теориялық-әдіснамалық тұжырымдамасын әзірледі және негіздеді;  ғылыми айналымға қазақстандық контекстке бейімделген көші-қон және бейімделу туралы гендерлік-бөлшектелген деректерді жинауға арналған мамандандырылған әдістемелік құралдар енгізілді;  мигранттарды тікелей немесе жанама кемсітетін нормаларды анықтау тұрғысынан ҚР Көші-қон заңнамасына алғашқы жүйелі гендерлік сараптама жүргізілді.

Конструктивные показатели для данного проекта трансформируются в теоретико-методологические, и характеризуют созданную научную базу и инструментарий: уровень детализации концепции (сформулирована рабочая теоретико-методологическая концепция исследования); количество применяемых методов (9 методов, включая количественные (гравитационная модель, панельные эконометрические модели) и качественные (социологические опросы, SmartPLS, InVIVO)); количество ключевых НПА в обзоре (создан Перечень ключевых НПА и Структурированный обзор всех регуляторных документов).

Осы жоба үшін конструктивтік көрсеткіштер теориялық-әдіснамалық көрсеткіштерге айналады және құрылған ғылыми база мен құралдарды сипаттайды: тұжырымдаманың егжей-тегжейлі деңгейі( зерттеудің жұмыс теориялық-әдіснамалық тұжырымдамасы тұжырымдалған); қолданылатын әдістердің саны (сандық (гравитациялық модель, панельдік эконометрикалық модельдер) және сапалық (әлеуметтанулық сауалнамалар, SmartPLS, InVIVO) қоса алғанда, 9 әдіс); шолудағы негізгі НҚА саны (негізгі НҚА тізбесі және барлық реттеуші құжаттарға құрылымдық шолу жасалды).

По состоянию на отчетный период, проект находится на стадии готовности к эмпирической реализации и подготовке рекомендаций. Результаты анализа НПА и международного опыта уже используются для подготовки рекомендаций для уполномоченных органов по изменению миграционной политики и механизмов регулирования внешней миграции с учетом гендерного подхода. Опубликованные статьи и тезисы внедрены в научный оборот через международные конференции и зарубежные издания, что способствует распространению полученных теоретических знаний.

Есепті кезеңдегі жағдай бойынша жоба эмпирикалық іске асыруға және ұсынымдар дайындауға дайындық сатысында. НҚА мен халықаралық тәжірибені талдау нәтижелері гендерлік тәсілді ескере отырып, көші-қон саясатын және сыртқы көші-қонды реттеу тетіктерін өзгерту жөніндегі уәкілетті органдарға ұсынымдар дайындау үшін пайдаланылуда. Жарияланған мақалалар мен тезистер ғылыми айналымға халықаралық конференциялар мен шетелдік басылымдар арқылы енгізілді, бұл алынған теориялық білімнің таралуына ықпал етеді.

Полученные результаты (анализ НПА и международный опыт) обеспечивают научно-обоснованную базу для принятия решений, направленных на снижение рисков скрытой дискриминации и повышение гендерной чувствительности миграционной политики РК. Разработка гендерно-чувствительных программ и рекомендаций позволит повысить эффективность адаптации мигрантов, обеспечивая более равноправный доступ женщин и мужчин-мигрантов к социальным и экономическим ресурсам Казахстана.

Алынған нәтижелер (НҚА талдауы және халықаралық тәжірибе) ҚР Көші-қон саясатының жасырын кемсітушілік тәуекелдерін төмендетуге және гендерлік сезімталдығын арттыруға бағытталған шешімдер қабылдау үшін ғылыми-негізделген базаны қамтамасыз етеді. Гендерлік-сезімтал бағдарламалар мен ұсынымдарды әзірлеу әйелдер мен еркек мигранттардың Қазақстанның әлеуметтік және экономикалық ресурстарына неғұрлым тең құқықты қолжетімділігін қамтамасыз ете отырып, мигранттардың бейімделу тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді.

Результаты исследования имеют широкую область применения в государственном секторе: уполномоченные органы, такие как Министерство труда и социальной защиты населения РК и Комитет миграционной службы МВД РК, могут использовать выводы для корректировки нормативно-правовых актов, процедур регистрации и разработки целевых программ социальной адаптации. В рамках научно- образовательной деятельности материалы исследования могут быть использованы в учебном процессе высших учебных заведений (курсы по гендерным исследованиям, миграционной политике, социологии) и служить основой для дальнейших научных исследований. Кроме того, неправительственные организации и международные партнеры, работающие в сфере защиты прав мигрантов и гендерного равенства, могут применять результаты для разработки адресных проектов и проведения правозащитной деятельности.

Зерттеу нәтижелерінің мемлекеттік секторда қолдану аясы кең: ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі және ҚР ІІМ Көші-қон қызметі комитеті сияқты уәкілетті органдар қорытындыларды нормативтік-құқықтық актілерді, тіркеу рәсімдерін түзету және әлеуметтік бейімдеудің нысаналы бағдарламаларын әзірлеу үшін пайдалана алады. Ғылыми-білім беру қызметі шеңберінде зерттеу материалдары жоғары оқу орындарының оқу процесінде (гендерлік зерттеулер, көші-қон саясаты, әлеуметтану курстары) пайдаланылуы және одан әрі ғылыми зерттеулер үшін негіз бола алады. Бұдан басқа, мигранттардың құқықтарын қорғау және гендерлік теңдік саласында жұмыс істейтін үкіметтік емес ұйымдар мен халықаралық әріптестер нәтижелерді атаулы жобаларды әзірлеу және құқық қорғау қызметін жүргізу үшін қолдана алады.

UDC indices
УДК 339.97
International classifier codes
06.77.65;
Key words in Russian
Гендер; миграция; адаптация; женщины; трудовые отношения; дискриминация, права человека;
Key words in Kazakh
Гендер; көші-қон; бейімделу; әйелдер; еңбек қатынастары; кемсітушілік, адам құқықтары;
Head of the organization Аймагамбетов Еркара Балкараевич Доктор экономических наук / профессор
Head of work Абеуова Сая Турсыновна Кандидат экономических наук / доцент, ассоциированный профессор