The object of research, development or design (in Russian) : Паразиты: Рода Theileria, Животные: Крупный рогатый скот (КРС) Переносчики: Клещи собранные с пастбищ и от животных. Биологические образцы: Кровь, сыворотка крови, полученные от КРС, а также пробы клещей.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Паразиттер: Theileria туысының өкілдері Жануарлар: Ірі қара мал (ІҚМ) Тасымалдаушылар: Жайылымдардан және жануарлардан жиналған кенелер Биологиялық үлгілер: ІҚМ-нан алынған қан және қан сарысуы, сондай-ақ кене үлгілері

Aim of work (in Russian) : Создание и оценка диагностических методов молекулярной идентификации и серологической диагностики тейлериозов, а также изучение распространенности и генетического разнообразия паразитов в Республике Казахстан.

Aim of work (in Kazakh) : Тейлериоздың молекулярлық идентификациясы мен серологиялық диагностикасының диагностикалық әдістерін құру және бағалау, сонымен қатар Қазақстан Республикасындағы паразиттердің таралуы мен генетикалық әртүрлілігін зерттеу

Методы исследования (на русском) : Молекулярно-генетические (ПЦР, секвенирование), серологические (ИФА), эпизоотологические (полевые выезды, сбор образцов), статистические, биоинформатикалық (BLASTN, MEGA 11.0).

Методы исследования (на казахском) : Молекулалық-генетикалық (ПТР, секвенциялау), серологиялық (ИФТ), эпизоотологиялық (далалық сапарлар, үлгілер жинау), статистикалық, биоинформатикалық (BLASTN, MEGA 11.0).

Obtained results and novelty (in Russian) : Разработаны и оптимизированы ПЦР и ПЦР в реальном времени для детекции T. annulata и T. orientalis. Создан прототип ИФА тест-системы для выявления антител класса G к роду Theileria. Впервые установлена распространенность T. annulata в южных регионах Казахстана (4–22%). Подобраны и синтезированы высокоспецифичные праймеры и зонды.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : T. annulata және T. orientalis анықтау үшін ПТР және нақты уақытта ПТР әзірленді және оңтайландырылды. Theileria туысына қарсы G класы антиденелерін анықтайтын ИФТ тест-жүйесінің прототипі жасалды. T. annulata-ның Қазақстанның оңтүстік аймақтарында таралуы (4–22%) алғаш рет анықталды. Жоғары спецификалы праймерлер мен зондтар таңдалып, синтезделді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Чувствительность ПЦР в реальном времени: 10–20 копий ДНК. Чувствительность классической ПЦР: 20–100 копий ДНК. Диагностическая эффективность ПЦР >90%. Отработаны условия постановки ИФА. Собрано 250 проб крови и 120 клещей.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Нақты уақытта ПТР сезімталдығы: 10–20 ДНК көшірмесі. Классикалық ПТР сезімталдығы: 20–100 ДНК көшірмесі. ПТР диагностикалық тиімділігі >90%. ИФТ қою жағдайлары өңделді. 250 қан үлгісі және 120 кене жиналды.

Level of implementation (in Russian) : Разработанные тест-системы находятся на стадии лабораторной апробации и валидации. Полученные результаты готовы к использованию для эпизоотологического мониторинга и диагностики в ветеринарных лабораториях.

Level of implementation (in Kazakh) : Әзірленген тест-жүйелер зертханалық апробациялау және валидациялау кезеңінде. Алынған нәтижелер эпизоотологиялық мониторинг және ветеринариялық зертханаларда диагностика үшін пайдалануға дайын.

Efficiency (in Russian) : Повышение точности и скорости диагностики тейлериозов. Возможность раннего выявления и мониторинга заболевания. Снижение экономического ущерба в животноводстве.

Efficiency (in Kazakh) : Тейлериоздарды диагностикалау дәлдігі мен жылдамдығының артуы. Ауруды ерте анықтау және мониторинг жүргізу мүмкіндігі. Мал шаруашылығындағы экономикалық шығындардың азаюы.

Field of application (in Russian) : Ветеринарная медицина, лабораторная диагностика, эпизоотологический мониторинг, биотехнология, сельское хозяйство.

Field of application (in Kazakh) : Ветеринариялық медицина, зертханалық диагностика, эпизоотологиялық мониторинг, биотехнология, ауыл шаруашылығы.