The object of research, development or design (in Russian) : Объектами исследования служили корни, надземная растения Ziziphora bungeana Juz., корни растения Rodiola rosea L., плоды Cratagus almateusis Pojark., корни, надземная часть Rheum tataricum L., корни растения Rumex rossicus Murb., собранные в фазу цветения, плодоношения на территории Алматинской области в 2025 году. Лекарственные травы Казахстанской флоры, из которых получены 10 активных фитокомплексов для продления жизни.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Зерттеу нысандары 2025 жылы Алматы облысында гүлдеу және жеміс беру кезеңдерінде жиналған Ziziphora bungeana Juz. өсімдігінің тамырлары, жер үсті бөлігі, Rodiola rosea L. өсімдігінің тамырлары, Cratagus almateusis Pojark. жемістері, Rheum tataricum L. тамырлары, жер үсті бөлігі, Rumex rossicus Murb. өсімдігінің тамырлары болды. Өмірді ұзартуға арналған 10 белсенді фитокешен алынған қазақ флорасының дәрілік шөптері.

Aim of work (in Russian) : Разработать комплекс методик по продлению жизни, используя полученные субстанции и фитокомплексы из лекарственных растений Казахстана и природные факторы посредством воздействия на лимфатическую систему, предусматривающие повышение ее функциальную активность

Aim of work (in Kazakh) : Қазақстанның дәрілік өсімдіктерінен алынған субстанциялар мен фитокомплекстерді және табиғи факторларды пайдалана отырып, лимфа жүйесіне әсер ету арқылы оның функционалдық белсенділігін арттыруды көздейтін өмір сүру ұзақтығын ұзарту әдістемелерінің кешенін әзірлеу.

Методы исследования (на русском) : Проведена идентификация и анатомо-морфологическое исследование растительного сырья. Морфологический анализ и изучение внешних признаков проводили согласно ФС «Корни, корневища, луковицы, клубни, клубнелуковицы», ФС «Травы, листья», ФС «Цветки» и ФС «Плоды» по методикам, приведённым в ГФ РК I, т. 1. Далее проведены Химические методы анализа и качественные реакции растительного сырья для подтверждения наличия биологически активных веществ (БАВ). Так же проведены количественное определение основных групп БАВ в сырье. Комплексное количественное изучение БАВ в растительном сырье проведено современными аналитическими методами в соответствии с требованиями ГФ РК. Проведены хроматографические методы анализа. Бумажную хроматографию выполняли на носителях FN-1 и FN-5, а ТСХ - на пластинах Silufol UV-254 (Чехия) и Sorbfil ПТСХ-АФ-А-УФ (Россия). Фармакопейные методы анализа исследовано растительное сырье и экстрактов по требованиям ГФ РК. Определены зольность, влажность, степень измельченности, примеси, экстрактивные вещества и минеральный состав (атомно-абсорбционная спектрофотометрия). Изучены технологические параметры сырья проведено комплексное исследование технологических и физико-химических свойств экстрактов: определены плотность, порозность, содержание сухого остатка и потеря в массе при высушивании в соответствии с требованиями ГФ РК.

Методы исследования (на казахском) : Өсімдік шикізатын анықтау және анатомиялық және морфологиялық талдау жүргізілді. Морфологиялық талдау және сыртқы сипаттама беру «Тамыр, тамырсабақтар, баданалар, түйнектер, сарымсақ», «Шөптер, жапырақтар», «Гүлдер» және «Жемістер» ФС сәйкес ҚР Мемлекеттік фармакопеясының 1-томында көрсетілген әдістерді қолдана отырып жүргізілді. Әрі қарай, биологиялық белсенді заттардың (ББЗ) бар-жоғын растау үшін өсімдік материалының химиялық талдау әдістері және сапалық реакциялары жүргізілді. Өсімдік материалындағы ББЗ негізгі топтарын сандық анықтау да жүргізілді. ҚР Мемлекеттік фармакопеясының талаптарына сәйкес заманауи аналитикалық әдістерді қолдана отырып, өсімдік материалындағы ББЗ кешенді сандық зерттеуі жүргізілді. Хроматографиялық талдау әдістері де қолданылды. Қағаз хроматографиясы FN-1 және FN-5 орталарында, ал TLC Silufol UV-254 (Чехия) және Sorbfil PTSH-AF-A-UF (Ресей) пластиналарында жүргізілді. Өсімдік шикізаты мен сығындыларын талдау үшін ҚР Мемлекеттік фармакопеясының талаптарына сәйкес фармакопеялық аналитикалық әдістер қолданылды.

Obtained results and novelty (in Russian) : Десять фитокомплексов (10 экстрактов) из Ziziphora bungeana Juz., Cratagus almateusis Pojark, Rhodola rosea L., Rheum tataricum L., Rumex rossicus Murb. прошли стандартизацию в соответствии с приказом МЗ РК № ҚР ДСМ-20 и современными фармакопейными требованиями. Проведённая оценка подтвердила соответствие экстрактов установленным показателям качества и их пригодность для дальнейших фармакотехнологических и биофармацевтических исследований. Полученные из изученных лекарственных трав полифенолы, флавоноиды, эфирные масла и антиоксиданты будут использованы в исследованиях по воздействию на лимфатическую систему с целью оказания их на антивозрастные действия.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Ziziphora bungeana Juz., Cratagus almateusis Pojark, Rhodola rosea L., Rheum tataricum L. және Rumex rossicus Murb. өсімдіктерінен алынған он фитокешен (10 экстракт) Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің №ҚР ДСМ-20 бұйрығына және қолданыстағы фармакопеялық талаптарға сәйкес стандартталды. Бағалау экстракттардың белгіленген сапа көрсеткіштеріне сәйкестігін және олардың әрі қарай фармакотехнологиялық және биофармацевтикалық зерттеулерге жарамдылығын растады. Зерттелген дәрілік шөптерден алынған полифенолдар, флавоноидтар, эфир майлары және антиоксиданттар олардың қартаюға қарсы қасиеттерін бағалау үшін лимфа жүйесіне әсерін зерттеуде қолданылатын болады.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Получены новые высокоэффективные фитокомплексы, которая в последующем будет объединены в фитокомпазицию для продления жизни и она предложена будет фарм. компаниям и с последующим использованием в медицине.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Жаңа жоғары тиімді фитокешендер жасалды, олар кейіннен өмірді ұзарту үшін фитокомпозицияға біріктіріліп, фармацевтикалық компанияларға кейіннен медицинада қолдану үшін ұсынылады.

Level of implementation (in Russian) : Получены эффективные фитокомлексы из лекарственных растении

Level of implementation (in Kazakh) : Дәрілік өсімдіктерден тиімді фитокешендер алынды

Efficiency (in Russian) : В рамках гранта за 1-ый год исследовании получены 10 новых эффективных фитокомлексов из лекарственных растении для дальнейших их исследований. Готовятся к печати 2 статьи в рецензируемых научных изданиях, индексируемых в Science Citation Index Expanded базы Web of Science и (или) имеющих процентиль по CiteScore в базе Scopus не менее 50 (пятидесяти)

Efficiency (in Kazakh) : Гранттық қаржыландыру аясында зерттеудің бірінші жылының қорытындысы бойынша әрі қарай зерттеуге арналған дәрілік өсімдіктерден алынған 10 жаңа тиімді фитокомплекс алынды. Web of Science дерекқорының Science Citation Index Expanded индексіне енетін және (немесе) Scopus дерекқорында CiteScore бойынша кемінде 50 перцентильге ие рецензияланатын ғылыми басылымдарда жариялауға арналған 2 мақала баспаға дайындалуда.

Field of application (in Russian) : Фармация, Медицина (Гериатрия)

Field of application (in Kazakh) : Фармация, Медицина (Гериатрия)