The object of research, development or design (in Russian) : Урановые рудники разрабатывающие месторождение подземным скважинным выщелачиванием. Механизм кольматации, закупоренные фильтрационные колонны и прифильтровая зона: непосредственно сама область вокруг скважины, где происходит накопление нерастворимых солей, оксидов и других отложений, препятствующих нормальной циркуляции выщелачивающих растворов.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Кенді жерастында ұңғымалармен шаймалап алуды қолданатын уран кеніштері. Колматациялау механизмдері, бітелген сүзу колонналары және сүзгіге жақын аймақ: ерімейтін тұздар, оксидтер және басқа шөгінділер жиналып, шайма ерітінділерінің қалыпты айналымына кедергі келтіретін ұңғыманың тікелей айналасындағы аймақ.

Aim of work (in Russian) : Повышение эффективности подземного скважинного выщелачивания урана за счет увеличения межремонтного срока, путем создания универсальной химико-механической технологии очистки фильтров и прифильтровой зоны скважин от существующих видов кольматаций.

Aim of work (in Kazakh) : Сүзгілерді және ұңғымалардағы сүзгілер аймағын әр-түрлі колматациядан тазартудың әмбебап химия-механикалық технологиясын әзірлеу арқылы ұңғымалардағы жөндеу жұмыстары арасындағы мерзімді ұлғайту арқылы уранды жерасты ұңғымалық сілтілеу тиімділігін арттыру болып табылады.

Методы исследования (на русском) : Комплексный метод исследований, включающий анализ и научное обобщение научно-технической информации и практики ПСВ урана. Анализ работы технологических скважин, установление причин кольматации и ремонтно-восстановительных работ (РВР) на предприятии. Сбор, обработка и анализ статистических данных межремонтного цикла и производительности скважин. Теоретическое обоснование предлагаемой химико-механической технологии очистки фильтровой колонны с прифильтровой зоной, изготовление лабораторной установки и подготовка методики проведения лабораторных работ

Методы исследования (на казахском) : Уранды жерастында ұңғымалармен сілтілеудің ғылыми-техникалық ақпараты мен практикасын талдау мен ғылыми жалпылауды қамтитын зерттеудің кешенді әдісі. Технологиялық ұңғымалардың жұмысын талдау, кәсіпорындағы колматация және жөндеу-қалпына келтіру жұмыстарының себептерін анықтау. Ұңғымалардың жөндеу аралық циклі мен өнімділігінің статистикалық деректерін жинау, өңдеу және талдау. Сүзгі аймағы мен сүзгі бағанасын тазартудың ұсынылған химия-механикалық технологиясының теориялық негіздемесі, зертханалық қондырғыны дайындау және зертханалық жұмыстарды жүргізу әдістемесін дайындау

Obtained results and novelty (in Russian) : Технологиялық ұңғымалардың жұмысы, жөндеу-қалпына келтіру жұмыстары ( ЖҚКЖ ) талданды, таңдалған уран кенішінде колматация себептері анықталды. Ұңғымалардың жөндеу аралық циклі мен өнімділігінің статистикалық деректері жиналды, өңделді және талданды. Ұсынылған сүзгі аймағы мен сүзгі бағанасын тазартудың н химия-механикалық технологиясы теориялық тұрғыдан негізделді, зертханалық қондырғы жасалады және зертханалық жұмыстардың әдістемесі дайындалды.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Проанализированы работы технологических скважин, ремонтно-восстановительные работы (РВР), установлены причины кольматации на выбранном урановом руднике. Собраны, обработаны и проанализированы статистические данные межремонтного цикла и производительности скважин. Теоретический обоснована предлагаемая химико-механическая технология очистки фильтровой колонны с прифильтровой зоной, изготовлена лабораторная установка и подготовлена методика проведения лабораторных работ

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : В ходе эксплуатации скважин причинами снижения производительности скважин, являются: отложения на фильтре и в прифильтровой зоне кольматирующих образований химического происхождения, глинистых частиц, оставшихся в результате некачественного удаления бурового раствора при освоении скважины; образования песчаных пробок в фильтре из-за суффозии песка из продуктивного пласта; механической кольматации закачных скважин, в результате наличия в выщелачивающих растворах механических взвесей; образования гипса в результате взаимодействия серной кислоты и карбонатов. РВР на руднике "А" проводится собственными силами. Применяются следующие методы: -механическая очистка; - химическая обработка скважин; - реагентная обработка с БФА. На объекте исследования были собраны статистические данные межремонтного цикла работы (МРЦ) и производительности 44 откачных и 46 закачных скважин. Обработкой собранных данных было установлено, что в 30 откачных и 36 закачных скважинах РВР проводили с химической обработкой, а в 14 откачных и 10 закачных скважинах -механическим способом. МРЦ при химической обработке составляет 32 и 37 суток соответственно откачных и закачных скважин. МРЦ при механической обработке- 47 и 66 суток соответственно. При этом после проведения ремонтно-восстановительных работ около 30 % технологических скважин не была восстановлена производительность, установленная регламентом.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Ұңғыманы пайдалану кезінде ұңғыма өнімділігінің төмендеуінің себептері: ұңғыманы игеру кезінде бұрғылау ерітіндісінің нашар алынуы нәтижесінде қалған саз бөлшектерімен, сүзгідегі және сүзгі аймағындағы химиялық тектес кольматациялық түзілімдердің шөгінділерінен; өнімді қабаттан құм суффозияның әсерінен сүзгінің құммен бітелуінен; сілтілеу ерітінділерінде механикалық суспензиялардың болуы нәтижесінде құю ұңғымаларының механикалық кольматациясы; күкірт қышқылы мен карбонаттардың өзара әрекеттесуі нәтижесінде гипстің түзілуі. «А» кенішінде жөндеу және қалпына келтіру жұмыстары өз күштерімен жүргізіледі Келесі әдістер қолданылады: - механикалық тазалау; - ұңғымаларды химиялық өңдеу; - аммоний бифторидімен реагенттік өңдеу. Зерттеу алаңында 44 сору және 46 құю ұңғымаларының жөндеу-қалпына келтіру жұмыстары (ЖҚКЖ) және өнімділігі бойынша статистикалық деректер жиналды. Жиналған деректерді өңдеу нәтижесінде 30 сору және 36 құю ұңғымаларында химиялық өңдеуді қолдану арқылы, ал 14 сору және 10 құю ұңғымаларында механикалық әдісті қолдану арқылы жөндеу-қалпына келтіру жұмыстары жүргізілгені анықталды. Химиялық өңдеу кезінде жөндеу аралық циклі сору ұңғымаларында 32 және құю ұңғымаларында 37 күнді құрайды. Механикалық өңдеу кезінде жөндеу аралық циклі сору ұңғымаларында 47 және құю ұңғымаларында 66 күнді құрайды. Сонымен қатар, жөндеу және қалпына келтіру жұмыстары жүргізілгеннен кейін технологиялық ұңғымалардың шамамен 30%-ы ережелерде белгіленген өнімділікке жетпеді.

Level of implementation (in Russian) : Рекомендации по внедрению результатов НИР будут подготовлены после завершения всех этапов данной работы.

Level of implementation (in Kazakh) : Ғылыми зерттеу жұмыстарының нәтижелерін енгізу бойынша ұсынымдар осы жұмыстың барлық кезеңдері аяқталғаннан кейін дайындалады.

Efficiency (in Russian) : Ожидаемая эффективность предлагаемой технологии будет рассчитана на последнем этапе научно-исследовательской работы

Efficiency (in Kazakh) : Ұсынылған технологияның күтілетін тиімділігі ғылыми-зерттеу жұмысының соңғы кезеңінде есептелетін болады

Field of application (in Russian) : горно-металлургические компании, добывающие и перерабатывающие урановую руду с использованием подземного скважинного выщелачивания

Field of application (in Kazakh) : Жерасты ұңғымалық сілтілеуді пайдалана отырып, уран кенін өндіретін және өңдейтін тау-кен-металлургия компаниялары