The object of research, development or design (in Russian) : Уголь, гуминовые кислоты

The object of research, development or design (in Kazakh) : Көмір, гумин қышқылдары

Aim of work (in Russian) : Разработка научно-технических решений получения и использования препаратов гуминового ряда с высокой антиоксидантной, биологической и эколого-экономической эффективностью из нативных и модифицированных форм углей Республики Казахстан.

Aim of work (in Kazakh) : Қазақстан Республикасының табиғи және модификацияланған көмір нысандарынан антиоксиданттық, биологиялық және экологиялық-экономикалық тиімділігі жоғары гуминдік қатардағы препараттарды алу мен пайдаланудың ғылыми-техникалық шешімдерін әзірлеу.

Методы исследования (на русском) : Ультразвуковая обработка, определение элементного состава, ИКС, ЭПР, ЯМР

Методы исследования (на казахском) : Ультрадыбыстық өңдеу, элементтік құрамды анықтау, ИҚС, ЭПР, ЯМР.

Obtained results and novelty (in Russian) : Согласно ожидаемому результату календарного плана договора разработаны методы ультразвуковой обработки угля и подобраны их оптимальные условия (продолжительность действия ультразвуковых волн, температура при озвучивании, влажность угля). Определены элементный состав, содержание функциональных групп и структурные характеристики исходных и озвученных углей методами ИКС, ЯМР и ЭПР. Проведена экстракция гуминовых кислот из исходного и озвученного углей. Впервые определена биологическая активность гуминовых кислот в виде гуматов натрия, полученные из нативных и озвученных углей. Биологическая активность гуминовых кислот оценена по величине интегрального индекса фитоактивности с учетом трех тест функции: энергий прорастания, длины корня и высоты проростка.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Шарттың күнтізбелік жоспарының күтілетін нәтижесіне сәйкес көмірді ультрадыбыстық өңдеу әдістері әзірленеді және олардың оңтайлы шарттары таңдалады (ультрадыбыстық толқындардың әсер ету ұзақтығы, дыбыс беру кезіндегі температура, көмірдің ылғалдылығы). ИҚС, ЯМР және ЭПР әдістерімен бастапқы және дыбысталған көмірдің элементтік құрамы, функционалдық топтарының құрамы және құрылымдық сипаттамалары айқындалатын болады. Бастапқы және дыбысталған көмірден гумин қышқылдарын алу жүргізіледі. Алғаш рет бастапқы және дыбысталған көмірден алынған натрий гуматтары түріндегі гумин қышқылдарының биологиялық белсенділігі анықталады. Гумин қышқылдарының биологиялық белсенділігі үш функция сынағын ескере отырып, интегралды фитоактивтілік индексінің шамасы бойынша бағаланды: өну энергиясы, тамыр ұзындығы және көшет биіктігі.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Результаты и экспериментальные данные, полученные при реализации проекта, могут быть применены в качестве исходных данных и научно-технических решений для детальной проработки и реализации в укрупненном масштабе разработанной технологий.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Жобаны іске асыру кезінде алынған нәтижелер мен эксперименттік деректер әзірленген технологиялардың ірілендірілген ауқымында егжей-тегжейлі пысықтау және іске асыру үшін бастапқы деректер және ғылыми-техникалық шешімдер ретінде пайдаланылуы мүмкін.

Level of implementation (in Russian) : Не внедрено

Level of implementation (in Kazakh) : Енгізілген жоқ

Efficiency (in Russian) : Эффективность проекта заключается в определении биологической активности гуминовых кислот, полученные из нативных и озвученных углей для дальнейшего его практического применения в химической, аграрной и фармакологической промышленностях.

Efficiency (in Kazakh) : Жобаның тиімділігі химия, аграрлық және фармакологиялық салаларда практикалық қолдану үшін жергілікті және дыбысталған көмірден алынған гумин қышқылдарының биологиялық белсенділігін анықтаудан тұрады.

Field of application (in Russian) : Химическая, аграрная, фармакологическая промышленности и медицина

Field of application (in Kazakh) : Химия, аграрлық, фармакологиялық өнеркәсіп және медицина