The object of research, development or design (in Russian) : Объект исследования - биоматериал недоношенного ребенка

The object of research, development or design (in Kazakh) : Зерттеу нысанасы - Шала туылған нәрестенің биоматериалы

Aim of work (in Russian) : Выявить иммунные, генетические и микробиологические прогностические биомаркеры развития бронхолегочной дисплазии у маловесных недоношенных новорожденных

Aim of work (in Kazakh) : Салмағы аз шала туылған нәрестелерде бронх өкпелік дисплазияның дамуының иммундық, генетикалық және микробиологиялық болжамды биомаркерлерін анықтау

Методы исследования (на русском) : Выделение ДНК: ДНК выделено из периферической крови (20 мкл) с использованием предварительно заполненных планшетов KingFisher Flex-Ready DNA Ultra (США). Выделение производилось согласно рекомендациям производителя. Концентрация и чистота выделенной геномной ДНК количественно была оценена с использованием микрообъемного УФ-ВИД-спектрофотометра NanoDrop One/OneC («Thermo Scientific», США) и системы флуорометрического количественного определения Qubit («Thermo Scientific», США). Стандартизированные образцы хранятся при температуре -20°C. Определение уровня продукции провоспалительных и противовоспалительных цитокинов и острофазовых белков был использован метод, основанный на детекции уровня этих белков с помощью иммуноферментного анализа (ELISA) согласно инструкциям производителя. Посев биологического материала осуществлялся методом Дригальского на чашки Петри с Мясопептонным агаром (МПА), желточно-солевым агаром (ЖСА), кровяным агаром (КА), средой для Клостридий, средой Рогозы, Сабуро.

Методы исследования (на казахском) : ДНҚ бөліп алу: ДНҚ алдын ала толтырылған Kingfisher Flex-Ready DNA Ultra 2.0 (АҚШ) планшеттерін пайдалану арқылы перифериялық қаннан (20 мкл) бөлініп алынды. Бөлу өндірушінің ұсыныстарына сәйкес жүзеге асырылды. Бөлінген геномдық ДНҚ концентрациясы мен тазалығы NanoDrop One/OneC («Thermo Scientific», АҚШ) микро көлемді ультракүлгін-спектрофотометрін және Qubit («Thermo Scientific», АҚШ) флуорометриялық сандық анықтау жүйесін пайдалана отырып сандық түрде бағаланды. Стандартталған үлгілер -20°C температурада сақталды. Қабыну алды және қабынуға қарсы цитокиндер мен жедел фазалық ақуыздардың өндіріс деңгейін анықтау үшін өндірушінің нұсқауларына сәйкес осы ақуыздардың деңгейін ферментті иммуносорбенттік талдау (ELISA) арқылы анықтауға негізделген әдіс қолданылды. Биологиялық материалды себу Ет-Пептон агары (ЕПА), сарысы-тұз агары (СТА), қан агары (ҚА), Клостридия ортасы, Рагозо ортасы, Сабуро бар Петри табақтарына Дригальский әдісімен жүзеге асырылды.

Obtained results and novelty (in Russian) : Настоящее исследование позволило получить фундаментально новые данные, существенно расширяющие понимание патогенеза бронхолегочной дисплазии, и характеризуется высокой научной новизной. Впервые в рамках комплексного исследования была научно обоснована и подтверждена концепция внутриутробного начала БЛД. Новизна заключается в идентификации ранних клеточных прогностических маркеров в пуповинной крови недоношенных новорожденных, что позволяет осуществлять стратификацию риска заболевания в первые часы жизни. Установлено наличие специфического иммунологического дисбаланса на пренатальном этапе, который коррелирует с последующим развитием БЛД. Параллельно с этим, посредством биоинформационного анализа, определен профиль дифференциальной экспрессии генов в легочной ткани и выявлены ключевые сигнальные пути, включая механизмы адаптивного и врожденного иммунитета, вовлеченные в деструктивно-репаративные процессы легочной паренхимы. Полученные результаты предоставляют исчерпывающее научное обоснование для формирования предиктивной панели биомаркеров и определения молекулярно-генетических мишеней, что открывает перспективы для разработки персонализированных стратегий ранней профилактики и таргетной терапии БЛД.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Зерттеу бронхөкпе дисплазиясының патогенезін терең түсінуді едәуір кеңейтетін, ғылыми жаңалығы жоғары түбегейлі жаңа деректер алуға мүмкіндік берді. Кешенді зерттеу аясында БӨД-нің жатырішілік кезеңде басталатыны туралы тұжырым алғаш рет ғылыми тұрғыдан негізделіп, дәлелденді. Жаңашылдығы – шала туған нәрестелердің кіндік қанында аурудың алғашқы сағаттарында-ақ тәуекелді стратификациялауға мүмкіндік беретін ерте жасушалық болжамдық маркерлерді анықтауда. Пренаталдық кезеңде БӨД-нің кейінгі дамуы­мен өзара байланысатын ерекше иммунологиялық теңгерімсіздік бар екені анықталды. Сонымен қатар биоинформатикалық талдау арқылы өкпе тініндегі гендердің дифференциалды экспрессия профилі айқындалып, өкпе паренхимасындағы деструктивті-репаративті үдерістерге тартылған адаптивті және туа біткен иммунитет механизмдерін қоса алғанда, негізгі сигналдық жолдар анықталды. Алынған нәтижелер предиктивті биомаркерлік панельді қалыптастыру мен молекулалық-генетикалық нысаналарды айқындауға жан-жақты ғылыми негіз ұсынып, БӨД-нің ерте профилактикасының жеке дараланған стратегияларын және нысаналы терапиясын әзірлеуге перспективалар ашады.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Ключевым конструктивным результатом проекта является создание научно обоснованной и валидированной прогностической панели биомаркеров, предназначенной для ранней оценки риска развития бронхолегочной дисплазии у недоношенных новорожденных. Она обеспечивает возможность предиктивной стратификации пациентов с высокой чувствительностью, что является значительным методологическим усовершенствованием в неонатологии. Кроме того, проект привел к идентификации и характеристике критически значимых молекулярных мишеней и сигнальных путей, вовлеченных в патогенез БЛД, что формирует фундаментальную основу для разработки таргетных терапевтических агентов. Эти результаты позволяют внедрить методологию комплексной оценки иммунного статуса в алгоритм неонатального скрининга. В контексте технико-экономических показателей, применение результатов проекта обеспечит повышение клинической эффективности за счет перехода к персонализированной и своевременной превентивной терапии, что, как ожидается, приведет к снижению частоты, тяжести и долгосрочных последствий БЛД и ассоциированных с ней осложнений. Экономическая эффективность будет достигнута посредством оптимизации прямых медицинских расходов, связанных с сокращением сроков пребывания пациентов в отделениях интенсивной терапии. Наконец, социальный эффект заключается в улучшении неонатальных исходов, снижении уровня детской инвалидности и повышении общего качества жизни детей, что ведет к уменьшению социального и экономического бремени.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Жобаның негізгі конструктивті нәтижесі – шала туған нәрестелерде бронхөкпе дисплазиясының даму қаупін ерте бағалауға арналған ғылыми негізделген прогностикалық биомаркерлер панелін жасау. Ол жоғары сезімталдықпен предиктивті стратификация жүргізуге мүмкіндік береді, бұл неонатология саласындағы елеулі әдістемелік жетістік болып табылады. Бұдан бөлек, жоба БӨД патогенезіне қатысатын аса маңызды молекулалық нысаналар мен сигналдық жолдарды анықтауға және сипаттауға алып келді, бұл нысаналы терапевттік агенттерді әзірлеуге арналған іргелі негіз қалыптастырады. Алынған нәтижелер неонаталдық скрининг алгоритміне иммундық статусты кешенді бағалау әдістемесін енгізуге мүмкіндік береді. Технико-экономикалық көрсеткіштер тұрғысынан, жобаның нәтижелерін қолдану жекелендірілген және дер кезінде жүргізілетін профилактикалық терапияға көшу есебінен клиникалық тиімділікті арттырады. Нәтижесінде БӨД және оның асқынуларының жиілігін, ауырлығын және ұзақ мерзімді салдарын төмендетуге әкеледі. Экономикалық тиімділік пациенттердің қарқынды терапия бөлімшелерінде болу ұзақтығын қысқарту арқылы тікелей медициналық шығындарды оңтайландыру есебінен қамтамасыз етіледі. Сонымен бірге, әлеуметтік әсері – неонаталдық нәтижелердің жақсаруы, балалар арасындағы мүгедектік деңгейінің төмендеуі және жалпы өмір сапасының артуы. Бұл әлеуметтік және экономикалық ауыртпалықты азайтуға мүмкіндік береді.

Level of implementation (in Russian) : На текущем этапе практическое внедрение результатов в клиническую и образовательную практику находится в процессе реализации. С целью обеспечения защиты интеллектуальной собственности и научной новизны инициировано патентование полученных разработок.

Level of implementation (in Kazakh) : Ағымдағы кезеңде нәтижелерді клиникалық және білім беру практикасына практикалық енгізу іске асыру процесінде. Зияткерлік меншік пен ғылыми жаңалықты қорғауды қамтамасыз ету мақсатында алынған әзірлемелерді патенттеу басталды.

Efficiency (in Russian) : Достигнутая эффективность носит преимущественно научный характер и определяется высокой научной новизной и фундаментальным вкладом в развитие медицинской науки. Эффективность подтверждается расширением концептуальных основ патогенеза. В ходе исследования научно обоснована и доказана концепция внутриутробного начала бронхолегочной дисплазии, что обеспечивает качественно новое понимание этиопатогенеза данного заболевания. Кроме того, значимость результатов подтверждена идентификацией прогностических биомаркеров. В частности, определен профиль дифференциальной экспрессии генов и выявлены ключевые сигнальные пути, вовлеченные в деструктивно-репаративные процессы легочной паренхимы, что открывает существенные перспективы для разработки таргетной терапии. Наконец, высокий уровень научной эффективности дополнительно подтвержден публикационной активностью, которая включает публикацию двух статей в рецензируемом научном издании с процентилем 63 в базе Scopus и одной обзорной статьи в журнале второго уровня КОКСОНВО.

Efficiency (in Kazakh) : Қол жеткізілген тиімділік негізінен ғылыми сипатта және жоғары ғылыми жаңалықпен және медицина ғылымының дамуына қосқан іргелі үлесімен анықталады. Тиімділік патогенездің тұжырымдамалық негіздерінің кеңеюімен расталады. Зерттеу барысында бронхөкпелік дисплазияның жатырішілік басталуы тұжырымдамасы ғылыми негізделген және дәлелденген, бұл осы аурудың этиопатогенезі туралы сапалы жаңа түсінік береді. Сонымен қатар, нәтижелердің маңыздылығы болжамды биомаркерлерді анықтау арқылы расталады. Атап айтқанда, гендердің дифференциалды экспрессиясының профилі анықталды және өкпе паренхимасының деструктивті-репаративті процестеріне қатысатын негізгі сигналдық жолдар анықталды. Бұл нысаналы терапияны дамытудың маңызды перспективаларын ашады. Ақырында, ғылыми тиімділіктің жоғары деңгейі Scopus базасында рецензияланатын 63 процентильді ғылыми басылымда 2 мақаланы және Ғылым және жоғары білім саласында сапаны қамтамасыз ету комитеті ұсынатын екінші деңгейлі журналда 1 шолу мақаласын жариялауды қамтитын жарияланым белсенділігімен расталады.

Field of application (in Russian) : Педиатрия, генетика, иммунология, микробиология

Field of application (in Kazakh) : Педиатрия, генетика, иммунология, микробиология