The object of research, development or design (in Russian) : функциональные материалы, получаемые с применением пучков ускоренных ионов

The object of research, development or design (in Kazakh) : Үдетілген иондық шоқтар қолдану арқылы алынатын функционалды материалдар

Aim of work (in Russian) : разработка современных технологий получения перспективных многофункциональных композиционных материалов с использованием пучков ускоренных ионов, позволяющих повысить эффективность их практического применения.

Aim of work (in Kazakh) : жеделдетілген иондар шоқтарын пайдалана отырып, перспективалы көпфункционалды композициялық материалдарды алудың заманауи технологияларын әзірлеу және олардың практикалық қолданылу тиімділігін арттыру.

Методы исследования (на русском) : сканирующая электронная микроскопия, рентгеновская дифрактометрия, УФ и ИК-спектроскопия.

Методы исследования (на казахском) : сканерлеуші электрондық микроскопия, рентгендік дифрактометрия, УФ және ИҚ-спектроскопия.

Obtained results and novelty (in Russian) : успешно разработана, изготовлена и внедрена система регистрации тока пучка ионов в канале Т1 циклотрона ДЦ-60. Основным элементом новой системы диагностики является 64-ламельный профиломер. Отработана керамическая технология получения гексаферритовой керамики состава SrFe12-xAlxO19. Разработана и экспериментально проверена технология синтеза композитов ферромагнетик/сегнетоэлектрик (BaTiO3-XFe2O4) с изучением их фазового состава после различных условий получения. Отработана технология получения полимерных трековых мембран (ТМ) из биоразлагаемых полимеров (полимолочная кислота). На модельных образцах отработана технология получения поликомпонентных композитных ТМ методом гальванического замещения. Синтезированы микротрубки состава Co@Ag, исследованы их морфологические, элементные и магнитные характеристики, а также проведена оценка SERS-активности с использованием модельного красителя Родамин 6Ж.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : DC-60 циклотронның T1 каналында ион шоғырларының токын тіркеу жүйесі сәтті әзірленді, өндірілді және енгізілді. Жаңа диагностикалық жүйенің негізгі элементі — 64-ламельді профилометр болып саналады. SrFe12-xAlxO19 құрамындағы гексаферриттік керамика алу үшін керамикалық технология жетілдірілді. Ферромагнетик/сегнетоэлектрик (BaTiO3–XFe2O4) композиттерін синтездеу технологиясы әзірленіп, тәжірибелік тексеруден өткізілді, фазалық құрам әртүрлі алу жағдайларынан кейін зерттелді. Биоыдырайтын полимерлерден (поли(лактик қышқылы)) полимерлік трек мембраналарын (ТМ) алу технологиясы жетілдірілді. Модельдік үлгілерде гальваникалық ығыстыру әдісімен көпкомпонентті композиттік ТМ алу технологиясы тәжірибеден өткізілді. Co@Ag құрамындағы микротүтікшелер синтезделіп, олардың морфологиялық, элементтік және магниттік қасиеттері зерттелді; сонымен қатар, модельдік бояғыш Родамин 6G пайдалана отырып, SERS-активтілігі бағаланды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : разработан 64-ламельный профиломер с рабочей областью 600×190 мм и точностью распределения ±10 %, система сканирования с отклонением ΔX=±35 см и ΔY=±15 см, протяжкой плёнки до 70 см/с. Получены керамики SrFe12–xAlxO19 с пористостью 5,5–14 % и композитные трековые мембраны.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : жұмыс аумағы 600×190 мм, таралу дәлдігі ±10 % болатын 64-ламельді профилометр әзірленді; сканерлеу жүйесі ΔX = ±35 см және ΔY = ±15 см ауытқуларымен, пленканы тарту жылдамдығы 70 см/с дейін қамтамасыз етілді. SrFe12-xAlxO19 керамикасы 5,5–14 % кеуектілігімен, сондай-ақ композиттік трек мембраналары алынды.

Level of implementation (in Russian) : не предусмотрено

Level of implementation (in Kazakh) : қарастырылмаған

Efficiency (in Russian) : работы выполнены в полном объёме: создана система регистрации тока пучка, обеспечивающая точный контроль облучения в реальном времени; отработаны технологии получения гексаферритовой керамики и биоразлагаемых трековых мембран; синтезированы SERS-активные микротрубки Co@Ag.

Efficiency (in Kazakh) : Барлық жұмыстар толық көлемде орындалды: шоғыр тогын тіркеу жүйесі жасалып, сәулеленуді нақты уақыт режимінде бақылау қамтамасыз етілді; гексаферриттік керамика мен биоыдырайтын трек мембраналарын алу технологиялары жетілдірілді; SERS-активті Co@Ag микротүтікшелері синтезделді.

Field of application (in Russian) : радиационное материаловедение, наноматериалы и нанотехнологии.

Field of application (in Kazakh) : радиациялық материалтану, наноматериалдар және нанотехнологиялар.