The object of research, development or design (in Russian) : Объектом исследования является комплекс общественных отношений, возникающих в Республике Казахстан при строительстве, эксплуатации гидротехнических сооружений и обеспечении их безопасности в условиях устойчивого развития, а также регулируемых государственно-правовыми механизмами. Данные отношения охватывают правовой режим эксплуатации гидротехнических сооружений, обязанности по соблюдению требований технической безопасности, механизмы оценки аварийных рисков, их предупреждения и управления, а также нормативно-правовые основы технического контроля и мониторинга. Объект исследования включает также строительные нормы и стандарты, применяемые при проектировании, возведении и эксплуатации гидротехнических сооружений, законодательные меры ответственности за правонарушения в данной сфере, компетенцию и полномочия уполномоченных государственных органов, осуществляющих контроль за безопасной работой гидротехнических объектов, и систему их взаимного взаимодействия.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Зерттеу объектісі Қазақстан Республикасында тұрақты даму жағдайында гидротехникалық құрылыстарды салу, пайдалану және олардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету барысында қалыптасатын және оны мемлекеттік - құқықтық реттеудегі қоғамдық қатынастардың кешені. Бұл қатынастар гидротехникалық құрылыстарды пайдаланудың құқықтық режимін, техникалық қауіпсіздік талаптарын орындау міндеттерін, апат қаупін бағалау, алдын алу және тәуекелдерді басқару тетіктерін, сондай-ақ техникалық бақылау мен мониторинг жүргізудің нормативтік-құқықтық негіздерін қамтиды. Зерттеу объектісі сонымен қатар гидротехникалық құрылыстарды жобалау, салу және пайдалану кезінде қолданылатын құрылыс нормалары мен стандарттарын, осы салада орын алатын құқық бұзушылықтар үшін заңнамалық жауаптылық шараларын, гидротехникалық нысандардың қауіпсіз жұмысын қадағалауды жүзеге асыратын уәкілетті мемлекеттік органдардың құзыреті мен өкілеттіктерін және олардың өзара іс-қимыл жүйесін қамтиды.

Aim of work (in Russian) : Целью проекта является изучение правовой природы гидротехнических сооружений в рамках устойчивого развития в Республике Казахстан в современных условиях, предложение путей совершенствования государственного правового механизма и законодательства по строительству, эксплуатации и вводу в эксплуатацию гидротехнических сооружений, разработка концептуальных основ, выводов и практические предложения по предотвращению угрозы жизни и здоровью человека и окружающей среде путем обеспечения безопасности гидротехнических сооружений.

Aim of work (in Kazakh) : Жобаның мақсаты заманауи жағдайда Қазақстан Респупубликасында тұрақты даму аясында гидротехникалық құрылыстардың құқықтық табиғатын анықтау, гидротехникалық құрылыстарды салу, пайдалану және қолданысқа енгізудің мемлекеттік құқықтық механизмі мен заңнамасын жетілдіру жолдарын ұсыну, гидротехникалық құрылыстардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету арқылы адам өмірі мен денсаулығына және қоршаған ортаға келетін қауіптің алдын алу бойынша тұжырымдамалық негіздерді, қорытындылар мен тәжірибелік ұсыныстарды әзірлеу мен негіздеу.

Методы исследования (на русском) : Историко-правовые методы применяются для изучения формирования и развития правового режима гидротехнических сооружений в рамках водного законодательства. Логико-правовые методы используются при формулировании научных выводов и предложений, включая переход от общего к частному, от частного к общему, а также принятие решений по аналогии. Количественные методы основаны на анализе фактических данных, связанных со строительством, эксплуатацией и вводом гидротехнических сооружений в эксплуатацию. Качественные методы направлены на выявление поведения и мнений участников соответствующих отношений, включая позиции экспертов и ученых. Сравнительно-правовые методы позволяют сопоставить отечественное и зарубежное законодательство для определения оптимальных моделей правового регулирования. Методы правового анализа включают исследование нормативных правовых актов, юридических фактов и правоприменительной практики в сфере гидротехнических сооружений.Получение исходной информации осуществляется посредством анализа документов, проведения экспертных интервью со специалистами и представителями государственных органов, а также анкетирования владельцев гидротехнических сооружений, профильных специалистов и жителей территорий, прилегающих к данным объектам.

Методы исследования (на казахском) : Тарихи-құқықтық әдістер су заңнамасы шеңберінде гидротехникалық құрылыстардың құқықтық режимінің қалыптасуы мен дамуын талдауда қолданылса, логикалық әдістер жалпыдан жекеге, жекеден жалпыға өту және аналогия арқылы ғылыми тұжырымдар жасауда пайдаланылады. Сандық әдістер құрылыс пен пайдалануға қатысты нақты деректерді талдауға негізделеді, ал сапалық әдістер қатысушылардың мінез-құлқын, сарапшылар мен ғалымдардың пікірін анықтауға бағытталады. Салыстырмалы-құқықтық әдістер отандық және шетелдік заңнаманы салыстыру арқылы құқықтық реттеудің тиімді үлгілерін айқындауға мүмкіндік береді. Құқықтық талдау әдістері нормативтік актілер мен құқықтық фактілерді зерттеуді қамтиды. Бастапқы ақпараттарды алу үшін құжаттарды талдау, салалық мамандармен сараптамалық сұхбаттар жүргізу және гидротехникалық құрылыстар иелері мен тұрғындары арасында сауалнамалар өткізу көзделеді.

Obtained results and novelty (in Russian) : Научная новизна исследования заключается в том, что впервые комплексно проведено правовое исследование вопросов эксплуатации гидротехнических сооружений и обеспечения их безопасности в условиях устойчивого развития. В частности, впервые с правовой точки зрения рассмотрены проблемы эксплуатации и обеспечения безопасности гидротехнических сооружений, сформулированы концептуальные выводы, касающиеся формирования и развития законодательства в данной сфере, исследована правовая природа норм, регулирующих использование и безопасность гидротехнических сооружений, а также разработаны теоретические и практические рекомендации. Кроме того, предложена новая классификация гидротехнических сооружений. По результатам исследования опубликовано шесть статей в отечественных и зарубежных изданиях, а также две статьи — в журналах, включённых в перечень, рекомендованный Комитетом. Для распространения информации о результатах проекта создан специализированный информационный сайт проекта

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Зерттеу жұмысының ғылыми жаңалығы алғаш рет кешенді түрде тұрақты даму жағдайында гидротехникалық құрылыстарды пайдалану мен қауіпсіздігін қамтамасыз етуді құқықтық тұрғыдан зерттеуден тұрады. Атап айтқанда гидротехникалық құрылыстарды пайдалану мен қаіпсіздігін қамтамасыз ету мәселесі алғаш рет құқықтық тұрғыдан зерттелді, осы саладағы заңнаманың қалыптасуы мен дамуына қатысты тұжырымдамалық қорытындылар жасалынды, гидротехникалық құрылыстарды пайдалану мен қауіпсіздігін қамтамасыз ету нормаларының құқықтық табиғаты зерттелінніп теориялық және тәжірибелік ұсыныстар әзірленді, гидротехникалық құрылыстардың жаңа сыныптамасы жасалынды. Зерттеу нәтижесінде отандық немесе шетелдік басылымда алты мақала және комитет ұсынған тізімге енгізген басылымда екі мақала жарияланды. Жоба нәтижелері жөнінде ақпаратты тарату мақсатында жобаның қызметіне қатысты ақпараттық сайт әзірленді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : В результате исследования разработаны теоретические и практические рекомендации, направленные на эффективную эксплуатацию гидротехнических сооружений и обеспечение их безопасности в условиях устойчивого развития. Проведён литературный обзор научных работ, связанных с объектом исследования, а также выполнен контент-анализ информации в социальных сетях, отражающей состояние гидротехнических сооружений. Проведён сравнительный анализ законодательства Республики Казахстан и зарубежных государств в сфере правового регулирования гидротехнических сооружений, по итогам которого определены направления совершенствования национальной правовой базы. Кроме того, изучена деятельность государственных органов, ответственных за эксплуатацию гидротехнических сооружений, и механизмы их взаимодействия. Результаты проекта оценены на основе его научной и практической эффективности. В ходе исследования предложена научно обоснованная новая классификация гидротехнических сооружений, а также подготовлены рекомендации по управлению рисками и предотвращению аварий. Разработан комплекс нормативно-правовых предложений, направленных на совершенствование правового регулирования в данной сфере. Экономическая значимость проекта проявляется в снижении риска техногенных аварий, уменьшении ущерба окружающей среде и инфраструктуре, а также в повышении эффективности деятельности уполномоченных органов.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Зерттеу нәтижесінде тұрақты даму жағдайында гидротехникалық құрылыстарды тиімді пайдалану мен олардың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған теориялық және тәжірибелік ұсыныстар әзірленді. Зерттеу объектісіне қатысты ғылыми еңбектерге әдеби шолу жасалып, әлеуметтік желілердегі гидротехникалық құрылыстардың жай-күйіне байланысты ақпараттарға контент-талдау жүргізілді. Қазақстан Республикасының және шетел мемлекеттерінің гидротехникалық құрылыстарды құқықтық реттеу жөніндегі заңнамасына салыстырмалы талдау жасалып, ұлттық заңнаманы жетілдіру бағыттары айқындалды. Сонымен қатар гидротехникалық құрылыстарды пайдалануға жауапты мемлекеттік органдардың қызметі мен өзара іс-қимыл тетіктері зерттелді. Жоба нәтижелері ғылыми және практикалық тиімділік арқылы бағаланды. Зерттеу барысында гидротехникалық құрылыстардың ғылыми негізделген жаңа сыныптамасы ұсынылып, апат қаупін басқару мен алдын алу бойынша ұсыныстар дайындалды. Сондай-ақ құқықтық реттеуді жетілдіруге арналған нормативтік-құқықтық ұсынымдар әзірленді. Жобаның экономикалық маңызы — техногендік апаттар тәуекелін азайту, қоршаған орта мен инфрақұрылымға келетін залалды төмендету және уәкілетті органдар қызметінің тиімділігін арттырудан көрініс табады.

Level of implementation (in Russian) : Степень внедрения результатов проекта определяется практическим применением научных разработок, возможностью их использования в деятельности государственных органов и отраслевых структур, а также вкладом в совершенствование системы правового регулирования. Научные статьи, подготовленные по итогам исследования и рекомендованные к публикации, станут основой для дальнейших научных разработок по данной тематике. Результаты проекта также были распространены посредством созданного информационного сайта, что обеспечило их доступность для практических специалистов отрасли. Это свидетельствует о высоком уровне внедрения проекта и его реальной практической значимости.

Level of implementation (in Kazakh) : Жоба нәтижелерінің енгізілу дәрежесі ғылыми әзірлемелердің практикалық қолданысқа ие болуымен, мемлекеттік органдар мен салалық құрылымдардың қызметінде пайдаланылу мүмкіндігімен және құқықтық реттеу жүйесін жетілдіруге қосқан үлесімен айқындалады. Жоба бойынша зерттеу нәтижелелері бойынша басылымға ұысынылған ғылыми мақалалар осы тақырыпта алдағы уақытта жүргізілетін зертеулердің негізі болады, жоба нәтижелері сондай-ақ әзірленген ақпараттық сайт арқылы таратылып, саланың тәжірибелік мамандарына қолжетімді етілді. Бұл жобаның енгізілуінің жоғары деңгейін және нақты практикалық маңызын көрсетеді.

Efficiency (in Russian) : Эффективность проекта «Правовое регулирование эксплуатации и обеспечения безопасности гидротехнических сооружений в условиях устойчивого развития» определяется практической значимостью его научных результатов и реальным вкладом в совершенствование системы правового регулирования. В рамках проекта разработана новая научно обоснованная классификация гидротехнических сооружений и подготовлены важные рекомендации по управлению рисками и предотвращению аварий. Нормативно-правовые предложения способствуют повышению эффективности деятельности уполномоченных органов и совершенствованию системы контроля и надзора. Результаты исследования, представленные в научных статьях, сравнительно-правовых анализах и на информационном сайте, стали доступными для специалистов отрасли и сформировали основу для последующих научных разработок. В целом проект обладает высокой эффективностью с точки зрения повышения безопасности гидротехнических сооружений, улучшения качества правового регулирования и реализации принципов устойчивого развития.

Efficiency (in Kazakh) : «Тұрақты даму жағдайында гидротехникалық құрылыстарды пайдалану мен қауіпсіздігін қамтамасыз етуді құқықтық реттеу» жобасының тиімділігі оның ғылыми нәтижелерінің тәжірибелік маңыздылығымен және құқықтық реттеу жүйесін жетілдіруге қосқан нақты үлесімен айқындалады. Жоба барысында гидротехникалық құрылыстардың жаңа ғылыми негізделген сыныптамасы әзірленіп, апат қаупін басқару мен алдын алу бойынша маңызды ұсыныстар жасалды. Нормативтік-құқықтық ұсынымдар уәкілетті органдардың қызметін тиімді ұйымдастыруға және бақылау-қағалау жүйесін жетілдіруге мүмкіндік береді. Зерттеу нәтижелері ғылыми мақалалар, салыстырмалы құқықтық талдаулар және ақпараттық сайт арқылы таратылып, саланың мамандарына қолжетімді бола отырып, болашақ зерттеулер үшін маңызды база қалыптастырды. Жалпы алғанда, жоба гидротехникалық құрылыстардың қауіпсіздігін арттыру, құқықтық реттеу сапасын жақсарту және тұрақты даму қағидаттарын іске асыру тұрғысынан жоғары тиімділікке ие.

Field of application (in Russian) : Проект «Правовое регулирование эксплуатации и обеспечения безопасности гидротехнических сооружений в условиях устойчивого развития» рекомендуется к применению в законодательном процессе по совершенствованию водного законодательства Республики Казахстан, в деятельности государственных органов, ответственных за эксплуатацию гидротехнических сооружений, в научных организациях, занимающихся исследованиями по данной тематике, а также в высших учебных заведениях при подготовке лекционных материаллов по водному праву.

Field of application (in Kazakh) : Тұрақты даму жағдайында гидротехникалық құрылыстарды пайдалану мен қауіпсіздігін қамтамасыз етуді құқықтық реттеу жобасы Қазақстан Республикасы су заңнамасын жетілдіру бойынша заң шығару үрдісінде, гидротехникалық құрылыстарды пайдалануға жауапты мемлекеттік органдардың қызметінде, осы тақырып бойынша зерттеу жүргізетін ұйымдарда және жоғары оқу орындарындарында су құқығы бойынша бойынша дәріс материалдарын әзірлеуде қолданылуға ұсынылады.