The object of research, development or design (in Russian) : Исследовательская среда, исследовательская культура, исследовательская инфраструктура, производительность исследований, благополучие исследователей в университетах и научно-исследовательских институтах Казахстана.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Қазақстандағы жоғары оқу орындары мен ғылыми-зерттеу институттарындағы ғылыми қызметкерлердің әл-ауқаты, ғылыми-зерттеу ортасы, ғылыми-зерттеу мәдениеті, ғылыми-зерттеу инфрақұрылымы, зерттеу өнімділігі.

Aim of work (in Russian) : Целью этого проекта является изучение исследовательской среды в университетах и научно-исследовательских институтах Казахстана с использованием качественных и количественных методов и разработка рекомендаций по созданию благоприятной среды и культуры для исследований.

Aim of work (in Kazakh) : Бұл жобаның мақсаты – сапалы және сандық әдістерді пайдалана отырып, Қазақстандағы университеттер мен ғылыми-зерттеу институттарындағы ғылыми-зерттеу ортасын зерделеу және зерттеулер жүргізуге қолайлы жағдай мәдениетті қалыптастыру үшін нақты ұсыныстар әзірлеу.

Методы исследования (на русском) : Проект основывался на смешанном методологическом подходе, сочетавшем количественные и качественные методы исследования. На первом этапе была проведена систематическая обзорная работа по международной и национальной литературе, позволившая выстроить концептуальную рамку исследования и уточнить ключевые понятия — исследовательская культура, исследовательская среда и исследовательская инфраструктура. В 2024–2025 годах были реализованы пять национальных онлайн-опросов среди исследователей, докторантов, научных руководителей и администраторов высших учебных заведений и научных организаций Казахстана. Эти опросы охватывали вопросы инфраструктуры, управления, наставничества и мотивации и прошли одобрение Этического комитета университета SDU. В дополнение к этому были проведены полуструктурированные интервью и фокус-группы с ключевыми заинтересованными сторонами, направленные на выявление восприятия, опыта и институциональных практик в сфере научной деятельности. Аналитическая обработка данных включала описательную статистику, тематический и сравнительный анализ для выявления сквозных закономерностей. Надёжность результатов обеспечивалась с помощью триангуляции данных, а все этапы исследования проводились в соответствии с принципами этичности, рефлексивности и научной добросовестности.

Методы исследования (на казахском) : Жоба аралас әдіснамаға негізделіп, сандық және сапалық зерттеу тәсілдерін үйлестірді. Алдымен халықаралық және ұлттық ғылыми еңбектерге негізделген жүйелі әдеби шолу жүргізіліп, зерттеу мәдениеті, зерттеу ортасы және зерттеу инфрақұрылымы ұғымдарының теориялық негіздері мен өзара байланысы айқындалды. 2024–2025 жылдары Қазақстандағы жоғары оқу орындары мен ғылыми ұйымдарда зерттеушілер, докторанттар, ғылыми жетекшілер және әкімшілік қызметкерлер арасында бес ұлттық онлайн сауалнама өткізілді. Бұл сауалнамалар зерттеу инфрақұрылымын, басқару тетіктерін, ғылыми жетекшілік пен мотивацияны бағалауға бағытталды және SDU университетінің Этикалық комитетінің мақұлдауынан өтті. Сапалық деректер негізгі мүдделі тараптармен өткізілген жартылай құрылымдалған сұхбаттар мен фокус-топтар арқылы жинақталды. Алынған деректер сипаттамалық статистика және тақырыптық-компаративтік талдау әдістерімен өңделді. Дереккөздерді үштастыру (триангуляция) арқылы нәтижелердің сенімділігі қамтамасыз етілді, ал зерттеу процесі толықтай этикалық және рефлексивтік қағидаттарға сай жүргізілді.

Obtained results and novelty (in Russian) : Результаты исследования показали, что в Казахстане созданы институциональные и нормативные основы для развития науки, однако их эффективность ограничена системными барьерами. Несмотря на рост управленческой компетентности университетов и повышение международной активности, научная продуктивность сдерживается недостаточным финансированием, бюрократией и неравным доступом к инфраструктуре. Докторантура требует реформ: качество руководства, давление публикационных требований и административная нагрузка снижают мотивацию и успешность завершения программ. Преподаватели и докторанты, несмотря на слабую материальную стимуляцию, сохраняют внутреннюю мотивацию, основанную на профессиональном долге и стремлении к интеллектуальному вкладу. Ключевыми факторами развития исследовательской культуры признаны лидерство, прозрачное управление и справедливые механизмы оценки. Поддержка молодых ученых через наставничество, оптимизацию нагрузки и международное сотрудничество признана приоритетной. Разработанная концептуальная модель, объединяющая материальные, административные и культурные измерения, служит ориентиром для институциональных реформ и справедливого распределения ресурсов.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Зерттеу нәтижелері Қазақстанда ғылыми қызметті дамытуға қажетті институционалдық және заңнамалық негіздердің қалыптасқанын, бірақ олардың тиімділігін шектейтін бірқатар жүйелі кедергілердің бар екенін көрсетті. Университеттерде зерттеу менеджменті мен халықаралық жарияланым белсенділігі артқанымен, қаржыландырудың жеткіліксіздігі, бюрократиялық күрделілік және инфрақұрылымға тең қолжетімділіктің болмауы ғылыми өнімділікті тежеп отыр. Докторантура жүйесі жетекшілік сапасы мен әкімшілік жүктеме тұрғысынан әлсіз буын ретінде танылды. Академиялық қызметкерлер мен докторанттар материалдық ынталандырудың төмендігіне қарамастан, кәсіби борыш пен интеллектуалдық үлес секілді ішкі құндылықтармен жұмыс істейтіні байқалды. Зерттеу мәдениетіне көшбасшылықтың тұрақтылығы, басқарудың ашықтығы және бағалау әділдігі шешуші ықпал етеді. Сондай-ақ жас зерттеушілерді тәлімгерлік, жүктемені оңтайландыру және халықаралық ынтымақтастық арқылы қолдау қажеттілігі мойындалды. Жобаның нәтижесінде материалдық, әкімшілік және мәдени өлшемдерді біріктіретін тұжырымдамалық үлгі әзірленіп, жоғары оқу орындары мен мемлекеттік саясатты жетілдіруге арналған ұсыныстар ұсынылды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Не применимо к нашему проекту.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Біздің жобаға қатысты емес.

Level of implementation (in Russian) : Не применимо к нашему проекту.

Level of implementation (in Kazakh) : Біздің жобаға қатысты емес.

Efficiency (in Russian) : Не применимо к нашему проекту.

Efficiency (in Kazakh) : Біздің жобаға қатысты емес.

Field of application (in Russian) : Проект будет способствовать пониманию взаимодействия между национальным, организационным и индивидуальным уровнями в создании благоприятных условий для исследований. Проект поможет руководителям научных исследований и руководству университетов понять нюансы управления исследователями и исследовательскими экосистемами. В нем также будут даны практические рекомендации, позволяющие избежать распространенных ошибок в управлении талантами и разработке политики в области исследований.

Field of application (in Kazakh) : Жоба ұлттық, ұйымдық және жеке деңгейлер арасындағы өзара әрекеттесуді түсінуге жәрдемдесетін болады. Жоба ғылыми жетекшілер мен университет басшыларына зерттеушілер мен зерттеу экожүйелерін басқарудың нюанстарын түсінуге көмектеседі. Сондай-ақ, ол таланттарды басқару және зерттеу саясатын әзірлеуде жиі кездесетін қателіктерді болдырмау туралы практикалық кеңестер береді.