The object of research, development or design (in Russian) : генетическая база данных населения, длительное время проживающего на территории, загрязненной пестицидами, клеточные линии HepG2 и HepaRG

The object of research, development or design (in Kazakh) : Пестицидтермен, HepG2 және HepaRG жасушалық желілерімен ластанған аймақтарда ұзақ уақыт өмір сүретін популяциялардың генетикалық деректер базасы

Aim of work (in Russian) : Данный проект направлен на изучение механизмов токсичности различных классов ХОП на основе данных широкогеномного SNP генотипирования населения, длительное время проживающего на территории, загрязненной пестицидами и модельных экспериментов с культурами клеток печени человека.

Aim of work (in Kazakh) : Пестицидтермен ластанған аймақта ұзақ уақыт бойы тұрып жатқан халықтың ауқымды геномдық SNP генотиптеу деректері мен адамның жасуша культурасымен модельдік эксперименттер негізінде ХОП-дің әртүрлі класының уыттылық механизмдерін зерттеу.

Методы исследования (на русском) : молекулярно-генетические, культивирование клеток, биохимические, биоинформационные, статистические

Методы исследования (на казахском) : молекулярлық-генетикалық, жасушаларды өсіру, биохимиялық, биоинформациялық, статистикалық

Obtained results and novelty (in Russian) : Проведена систематизация базы данных генотипирования населения, длительно подвергавшегося воздействию запрещенных к использованию хлорорганических пестицидов. На основе анкетных данных (пол, возраст, срок проживания на загрязненных территориях) сформирована опытная (217 чел.) и контрольная группы (218 чел). Контрольная группа условно здоровых людей подобрана в соответствии с опытной группой с учетом пола, возраста, этнического приоисхождения. Для оценки индивидуальных особенностей метаболизации пестицидов в исследование case-control анализа было выбрано 26 генов, участвующих в метаболизме пестицидов: гены участвующие в синтезе желчных кислот (CYP7A1, FGF19, BSEP, TJP2, MYO5B, AKR1C4), гены функциональной активности митохондрий (NDUFS6, NRF-1, PPARα, PPARγ, SIRT1, SIRT3, SIRT4, SIRT5, POLG, NDUFS2, ACAD9, SDHA, NDUFA4, SURF1, COX6A1) и апоптоза (TNFSF12, LTBR, CASP2, CASP8, BAX, MCL1). Выбор генов основан на их участии в трёх ключевых биологических процессах, которые наиболее критически задействованы в детоксикации ксенобиотиков, нарушениях энергетического обмена и клеточных повреждениях, вызываемых пестицидами. По результатам генотипирования этих генов для анализа выбрано 607 SNP полиморфизмов.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Пестицидтердің жеке метаболизация ерекшеліктерін бағалау үшін case-control зерттеуіне пестицидтер метаболизмінде маңызды рөл атқаратын 26 ген енгізілді. Атап айтқанда, өт қышқылдарының синтезіне қатысатын гендер (CYP7A1, FGF19, BSEP, TJP2, MYO5B, AKR1C4), митохондриялардың функционалдық белсенділігімен байланысты гендер (NDUFS6, NRF-1, PPARα, PPARγ, SIRT1, SIRT3, SIRT4, SIRT5, POLG, NDUFS2, ACAD9, SDHA, NDUFA4, SURF1, COX6A1), және апоптозға қатысатын гендер (TNFSF12, LTBR, CASP2, CASP8, BAX, MCL1). Гендердің таңдауы ксенобиотиктердің детоксикациясында, энергетикалық алмасудың бұзылыстарында және пестицидтермен индуцирленген жасушалық зақымдануларда шешуші рөл атқаратын үш негізгі биологиялық процестеріндегі қатысуына негізделді. Осы гендер бойынша жүргізілген генотиптеу нәтижелері негізінде талдау үшін барлығы 607 SNP полиморфизмі таңдап алынды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Генотипированые по SNP полного генома образцы ДНК, представляющие 217 человек, подвергавшихся воздействию хлорорганических пестицидов и 218 условно здоровых людей контрольной группы

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Хлорлы органикалық пестицидтердің әсеріне ұшыраған 217 адамдарды және бақылау тобының шартты сау 218 адамдарын білдіретін толық геномының SNP бойынша генотиптелген ДНҚ үлгілері.

Level of implementation (in Russian) : нет

Level of implementation (in Kazakh) : жоқ

Efficiency (in Russian) : Данные, полученные, как при анализе ДНК людей, подвергнутых воздействию хлорорганических пестицидов, так и результаты исследований модельных культур клеток позволят более эффективно оценить роль воздействия хлорорганических пестицидов на организм человека и выявить биологические маркеры, чувствительные к пестицидам.

Efficiency (in Kazakh) : Хлорорганикалық пестицидтердің адамдарға әсерінің ДНК-сын талдау кезінде алынған деректер, сондай-ақ жасушалардың модельдік культураларын зерттеу нәтижелері хлорорганикалық пестицидтердің адам организміне әсерінің рөлін неғұрлым тиімді бағалауға және пестицидтерге сезімтал биологиялық маркерлерді анықтауға мүмкіндік береді.

Field of application (in Russian) : Генетика, экология, сельское хозяйство.

Field of application (in Kazakh) : Генетика, экология, ауыл шаруашылығы.