The object of research, development or design (in Russian) : Объектом исследования является система государственной политики и механизмов регулирования, направленных на обеспечение продовольственной безопасности в приграничных регионах Республики Казахстан.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Зерттеу нысаны Қазақстан Республикасының шекаралас өңірлерінде азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған мемлекеттік саясат пен реттеу тетіктері жүйесі болып табылады.

Aim of work (in Russian) : за счет осуществления сбора материалов в архивах и библиотеках как в Казахстане, так и за рубежом. Будет подготовлено не менее 2 статей в журналах, рекомендованных Комитетом по обеспечению качества в сфере науки и высшего образования Министерства науки и высшего образования Республики Казахстан для публикации основных результатов научной деятельности. Будут организованы и структурированы документы с определением их типов и разновидностей, а также формально-филологическое разделение материалов. Будет подготовлено 10% содержания монографии. Будет подготовлена 1 публикация и статья в рецензируемом научном издании, индексируемом в Arts and Humanities Citation Index, и (или) имеющем процентиль по CiteScore в базе Scopus не менее 35 (тридцать пять). за 2026 год: будет осуществлен сбор материалов документов в отечественных и зарубежных архивах, библиотечных фондах. Будет проведена международная или национальная конференция, опубликованы сборник. Будет опубликована 1 статья в рецензируемом научном издании, индексируемом в Arts and Humanities Citation Index, и (или) имеющем процентиль по CiteScore в базе Scopus не менее 35 (тридцать пять). Будет опубликовано 3 статьи в рецензируемом отечественном научном издании, рекомендованном Комитетом по обеспечению качества в сфере науки и высшего образования Республики Казахстан для публикации основных результатов научной деятельности. Будет организована систематизация и каталогизация собранных документов. Будет написана 1 монография.

Aim of work (in Kazakh) : Қазақстанда және шетелде орналасқан архивтер мен кітапханаларда материалдарды жинау жұмыстары жүргізіледі. Қазақстан Республикасының Ғылым және жоғары білім министрлігінің Ғылым саласындағы сапаны қамтамасыз ету комитеті ұсынған журналдарда ғылыми қызметтің негізгі нәтижелерін жариялау үшін кемінде 2 мақала дайындалады. Құжаттар түрлері мен ерекшеліктері бойынша жүйелендіріліп, формальды-филологиялық жіктеу жүргізіледі. Монография мазмұнының 10%-ы дайындалады. Arts and Humanities Citation Index базасында индекстелетін және (немесе) Scopus дерекқорындағы CiteScore көрсеткіші кемінде 35 (отыз бес) болатын рецензияланатын ғылыми басылымда 1 мақала жарияланады. 2026 жылға: отандық және шетелдік архивтер мен кітапханалар қорларынан материалдар мен құжаттар жиналады. Халықаралық немесе ұлттық конференция өткізіліп, оның материалдар жинағы жарияланады. Arts and Humanities Citation Index базасында индекстелетін және (немесе) Scopus дерекқорындағы CiteScore көрсеткіші кемінде 35 болатын рецензияланатын ғылыми басылымда 1 мақала жарық көреді. Сонымен қатар, Қазақстан Республикасының Ғылым және жоғары білім министрлігінің Ғылым саласындағы сапаны қамтамасыз ету комитеті ұсынған отандық ғылыми журналдарда 3 мақала жарияланады. Жиналған құжаттар жүйелендіріліп, каталогталады. 1 монография жазылады.

Методы исследования (на русском) : В рамках проекта «Обеспечение продовольственной безопасности приграничных регионов Казахстана» применяется комплексный мультидисциплинарный подход, позволяющий глубоко анализировать проблемы и разрабатывать эффективные решения. Основным инструментом методологии является сравнительный анализ, направленный на изучение международного опыта, адаптированного к условиям приграничных регионов (например, опыт Германии и Беларуси по поддержке агросектора и внедрению инновационных технологий). Эмпирические методы позволяют сопоставлять показатели производства, импорта и потребления; например, анализируется динамика производства зерновых культур и вопросы инфраструктуры в Северо-Казахстанской области. В рамках полевых исследований проводятся опросы и интервью с местными властями, фермерами и населением, например, в Жамбылской области изучаются вопросы доступности рынков и финансирования. Системный анализ позволяет выявлять взаимосвязи между компонентами продовольственной безопасности, распределением ресурсов и производственными мощностями (например, связь урожайности и климатических условий в Восточно-Казахстанской области). Экономическое моделирование и SWOT-анализ помогают определить направления развития агропромышленного комплекса, оценить его сильные и слабые стороны, возможности и угрозы; например, исследуется потенциал органического сельского хозяйства в Западно-Казахстанской области и его рыночные перспективы.

Методы исследования (на казахском) : «Қазақстанның шекара маңы өңірлерінде азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ету» жобасы аясында мультидисциплинарлық кешенді әдіс қолданылады, бұл мәселелерді терең талдауға және тиімді шешімдер әзірлеуге мүмкіндік береді. Методологияның негізгі құралы – салыстырмалы талдау, ол шекара маңы өңірлерге бейімделген халықаралық тәжірибені зерделеуге бағытталған (мысалы, Германия мен Беларусьтегі агросекторды қолдау және инновациялық технологияларды енгізу тәжірибесі). Эмпирикалық әдістер арқылы өндіріс, импорт және тұтыну көрсеткіштері салыстырылады; мысалы, Солтүстік Қазақстан облысындағы дәнді дақыл өндірісінің динамикасы мен инфрақұрылым мәселелері талданады. Дала зерттеулері аясында жергілікті билік, фермерлер мен тұрғындар арасында сауалнама және интервью жүргізіледі, мысалы, Жамбыл облысында нарыққа қолжетімділік пен қаржыландыру мәселелері зерттеледі. Системалық талдау азық-түлік қауіпсіздігінің компоненттері арасындағы өзара байланыстарды, өндіріс қуаты мен ресурстардың бөлінуін анықтауға мүмкіндік береді (мысалы, Шығыс Қазақстандағы егінділік пен климат жағдайлары арасындағы байланыс). Экономикалық модельдеу мен SWOT-анализ агроөнеркәсіп кешенінің даму бағыттарын, оның күшті және әлсіз жақтарын, мүмкіндіктер мен қауіптерін бағалауға ықпал етеді, мысалы, Батыс Қазақстандағы органикалық ауыл шаруашылығының әлеуеті мен нарықтық мүмкіндіктері зерттеледі.

Obtained results and novelty (in Russian) : Публикация не менее 3 статей или обзоров в рецензируемых изданиях, индексируемых в Social Science Citation Index, Science Citation Index Expanded, Arts and Humanities Citation Index и/или Web of Science, или с CiteScore по Scopus ≥35; Публикация не менее 5 статей/обзоров в зарубежных и отечественных изданиях, рекомендованных КОКНВО, включая одну мультидисциплинарную; Проведение международной конференции для обсуждения результатов, обмена опытом и выработки совместных стратегий по продовольственной безопасности; Публикация сборника материалов конференции; Выпуск монографии, расширяющей исследовательскую базу по продовольственной безопасности приграничных регионов. Проект предусматривает сбор, изучение, перевод и публичное распространение материалов по государственной политике в сфере продовольственной безопасности, что повысит доступность информации и понимание стратегических подходов. Ключевые результаты: анализ роли продовольственной безопасности в госполитике; разработка концептуальных положений и принципов; создание Центра стратегических исследований по продовольственной безопасности приграничных регионов для мониторинга и сравнительного анализа; формирование целевой программы с учётом специфики приграничных регионов; разработка мер и инструментов повышения устойчивости; рекомендации по адаптивному механизму управления и реформированию модели продовольственной безопасности, включая создание координирующего органа.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Social Science Citation Index, Science Citation Index Expanded, Arts and Humanities Citation Index және/немесе Web of Science деректер базасында индекстелетін немесе Scopus CiteScore ≥35 көрсеткішіне ие рецензияланатын басылымдарда кемінде 3 мақала немесе шолу жариялау; КОКНВО ұсынып отырған отандық және шетелдік рецензияланатын басылымдарда кемінде 5 мақала/шолу жариялау, оның ішінде біреуі мультидисциплинарлық; Халықаралық конференция өткізу арқылы зерттеу нәтижелерін талқылау, тәжірибе алмасу және азық-түлік қауіпсіздігін арттыру бойынша бірлескен стратегияларды әзірлеу; Конференция материалдарының жинағын жариялау; Шекара маңы өңірлердің азық-түлік қауіпсіздігіне қатысты ғылыми базаны кеңейтетін монографияны шығару. Жоба шеңберінде мемлекеттік саясатқа қатысты материалдарды жинау, зерттеу, аудару және жария ету жоспарланып отыр, бұл ақпаратқа қолжетімділікті арттырып, стратегиялық тәсілдерді түсінуді жеңілдетеді. Негізгі нәтижелер: азық-түлік қауіпсіздігінің мемлекеттік саясаттағы рөлін талдау; концептуалды тұжырымдамалар мен саясат принциптерін әзірлеу; шекара маңы өңірлердің азық-түлік қауіпсіздігін бақылау және салыстырмалы талдау жүргізетін Стратегиялық зерттеулер орталығын құру; өңірлерге бағытталған мақсатты бағдарлама әзірлеу; азық-түлік тұрақтылығын арттыруға арналған шаралар мен құралдарды жасау; адаптивтік басқару механизмін енгізу және қазіргі модельді реформалау, соның ішінде координация және басқару органдарын құру.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Разработана научно обоснованная модель государственной политики в области продовольственной безопасности приграничных регионов Казахстана. Сформирован комплекс аналитических и методических материалов по оценке состояния продовольственной безопасности. Подготовлены рекомендации по оптимизации механизмов государственной поддержки агропромышленного комплекса. Создана структура Центра стратегических исследований по продовольственной безопасности приграничных регионов. Обеспечено научное сопровождение разработки целевых программ продовольственной безопасности. Технико-экономические показатели: повышение эффективности использования государственных ресурсов в сфере продовольственной безопасности; снижение потенциальных рисков продовольственного дефицита; повышение качества управленческих решений в сфере продовольственного обеспечения; формирование устойчивой системы мониторинга и прогнозирования продовольственной безопасности; оптимизация логистических и распределительных механизмов в приграничных регионах; повышение инвестиционной привлекательности агропромышленного комплекса приграничных территорий.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Қазақстанның шекара маңы өңірлеріндегі азық-түлік қауіпсіздігі саласындағы мемлекеттік саясаттың ғылыми негізделген басқару моделі әзірленді; Азық-түлік қауіпсіздік деңгейін бағалауға арналған кешенді талдамалық және әдістемелік материалдар қалыптастырылды; Агроөнеркәсіп кешенін мемлекеттік қолдау тетіктерін жетілдіру бойынша ұсынымдар дайындалды; Шекара маңы өңірлерінің азық-түлік қауіпсіздігі бойынша стратегиялық зерттеулер орталығының құрылымдық негізі әзірленді; Азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған мақсатты бағдарламаларды әзірлеуге ғылыми сүйемелдеу қамтамасыз етілді. Техникалық-экономикалық көрсеткіштер: Азық-түлік қауіпсіздігі саласында мемлекеттік ресурстарды пайдалану тиімділігінің артуы; Азық-түлік тапшылығы тәуекелдерінің төмендеуі; Басқарушылық шешімдердің сапасының жоғарылауы; Азық-түлік қауіпсіздігін мониторингтеу және болжаудың тұрақты жүйесін қалыптастыру; Шекара маңы өңірлеріндегі логистикалық және тарату жүйелерінің оңтайландырылуы; Агроөнеркәсіп кешенінің инвестициялық тартымдылығының артуы.

Level of implementation (in Russian) : Результаты проекта находятся на стадии научно-аналитического и методического внедрения. На текущем этапе разработанные научно обоснованные выводы, аналитические материалы и рекомендации используются в консультационном и экспертном формате при подготовке аналитических справок, стратегических записок и предложений для органов государственного и регионального управления, осуществляющих регулирование в сфере продовольственной безопасности и развития приграничных территорий. Полученные результаты интегрированы в научно-исследовательскую и образовательную деятельность НАО «Северо-Казахстанский университет имени Манаша Козыбаева», применяются при подготовке научных публикаций, выступлений на конференциях и формировании аналитической базы для дальнейшего практического внедрения в систему государственного управления. Проектом предусмотрено поэтапное внедрение разработанных рекомендаций в деятельность профильных государственных структур после завершения полного цикла исследования и утверждения итоговой модели управления продовольственной безопасностью приграничных регионов.

Level of implementation (in Kazakh) : Жоба нәтижелері қазіргі кезеңде ғылыми-талдамалық және әдістемелік енгізу сатысында тұр. Осы кезеңде әзірленген ғылыми негізделген қорытындылар, талдамалық материалдар мен ұсынымдар азық-түлік қауіпсіздігі және шекара маңы аумақтарын дамыту саласында реттеу жүргізетін мемлекеттік және өңірлік басқару органдарына арналған сараптамалық және консультациялық форматта қолданылуда. Алынған нәтижелер «Манаш Қозыбаев атындағы Солтүстік Қазақстан университеті» КеАҚ-тың ғылыми-зерттеу және білім беру қызметіне енгізіліп, ғылыми жарияланымдар дайындау, конференцияларда баяндама жасау және мемлекеттік басқару жүйесіне практикалық енгізудің талдамалық базасын қалыптастыру мақсатында пайдаланылуда. Жоба аясында әзірленген ұсынымдарды толық зерттеу циклі аяқталып, шекара маңы өңірлерінің азық-түлік қауіпсіздігін басқарудың қорытынды үлгісі бекітілгеннен кейін профильдік мемлекеттік құрылымдардың қызметіне кезең-кезеңмен енгізу көзделеді.

Efficiency (in Russian) : Реализация проекта демонстрирует высокую научную и социально-экономическую эффективность. Полученные результаты позволяют повысить обоснованность принимаемых управленческих решений в сфере продовольственной безопасности, способствуют формированию системного и комплексного подхода к регулированию продовольственного обеспечения приграничных регионов. Научная эффективность проекта выражается в формировании новой аналитической базы, разработке концептуальных подходов и инструментов управления продовольственной безопасностью, расширении исследовательского поля и повышении качества научных публикаций. Социально-экономическая эффективность заключается в создании условий для повышения продовольственной устойчивости регионов, снижении рисков дефицита продовольствия, оптимизации механизмов государственной поддержки агропромышленного комплекса и укреплении региональной стабильности. Предполагаемая долгосрочная эффективность проекта выражается в формировании устойчивой модели управления продовольственной безопасностью, способной повысить конкурентоспособность аграрного сектора и обеспечить продовольственную независимость страны.

Efficiency (in Kazakh) : Жобаны іске асыру жоғары ғылыми және әлеуметтік-экономикалық тиімділікті көрсетуде. Алынған нәтижелер азық-түлік қауіпсіздігі саласындағы басқарушылық шешімдердің ғылыми негізділігін арттыруға, шекара маңы өңірлерін азық-түлікпен қамтамасыз етуді реттеуде жүйелі әрі кешенді тәсілді қалыптастыруға ықпал етеді. Жобаның ғылыми тиімділігі жаңа талдамалық база қалыптастыру, азық-түлік қауіпсіздігін басқарудың тұжырымдамалық тәсілдері мен құралдарын өңдеу, ғылыми зерттеулер аясын кеңейту және жарияланымдардың сапасын арттыру арқылы көрініс табады. Әлеуметтік-экономикалық тиімділік өңірлердің азық-түлікке тұрақтылығын арттыру, тапшылық тәуекелдерін азайту, агроөнеркәсіп кешенін мемлекеттік қолдау тетіктерін оңтайландыру және өңірлік тұрақтылықты нығайту арқылы байқалады. Жобаның ұзақ мерзімді тиімділігі бәсекеге қабілетті аграрлық секторды қалыптастыратын және елдің азық-түлік тәуелсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған орнықты басқару моделін қалыптастырумен айқындалады.

Field of application (in Russian) : Эффективная реализация запланированного объема работ по проекту открывает возможности для применения полученных результатов в процессе разработки государственной политики в области продовольственной безопасности приграничных территорий. Это позволит проводить мониторинг и оценку состояния государственной политики в данной сфере с учетом социально-экономической ситуации, а также разрабатывать учебные программы и материалы по политологии, экономике и другим дисциплинам.

Field of application (in Kazakh) : «Қазақстанның шекаралас аймақтарында азық-түлік қауіпсіздігі саласындағы мемлекеттік саясатты жетілдіру: сын-қатерлер мен шешімдер жолдары» жобасы бойынша жоспарланған жұмыстарды сапалы жүзеге асыру, шекаралас аймақтардағы азық-түлік қауіпсіздігі саласындағы мемлекеттік саясатты әзірлеу кезінде нәтижелерді қолдануға мүмкіндік береді. Бұл шекаралас аймақтардағы азық-түлік қауіпсіздігі саласындағы мемлекеттік саясаттың қазіргі жағдайын әлеуметтік-экономикалық ахуал тұрғысынан мониторингтеу және бағалау, сонымен қатар саясаттану, экономика және т.б. бойынша оқу бағдарламалары мен материалдарын әзірлеу үшін қажет.