The object of research, development or design (in Russian) : Предлагается провести исследование общей проблемы комфорта проживания и качества жизни жителей мегаполисов на примере ключевых районов Алматы, различающихся по уровню предоставляемых условий. Основным методом исследования является оценка уровня комфортности в различных частях города путем локализации и глобализации задач. Это включает изучение состояния мест застройки, наличия тектонических разломов, архитектурных и конструктивных решений, учитывающих требования сейсмозащиты, а также исследование условий и потребностей отдельных семей, групп семей, жителей кварталов и районов.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Мысал ретінде Алматының негізгі аудандарын пайдалана отырып, мегаполис тұрғындарының өмір сүру жайлылығы мен өмір сүру сапасының жалпы проблемасын зерттеу ұсынылады. Зерттеудің негізгі әдісі - мақсаттарды локализациялау және жаһандандыру арқылы қаланың әртүрлі бөліктеріндегі жайлылық деңгейін бағалау. Бұл игеру учаскелерінің жай-күйін, тектоникалық бұзылулардың болуын, сейсмикалық қорғау талаптарын ескеретін сәулеттік-жобалық шешімдерді, сондай-ақ жеке отбасылардың, отбасылар тобының, аудандар мен аудандардың тұрғындарының жағдайлары мен қажеттіліктерін зерттеуді қамтиды.

Aim of work (in Russian) : Целями научного проекта являются: - проведение комплексного научного исследования и разработка научно-обоснованной модели комфортности городской среды, а также механизма оценки уровня комфортности проживания в жилых домах и районах города Алматы; - на основе результатов проведенного исследования предполагается разработка системы для определения комфортности проживания в сейсмоопасном регионе для города Алматы.

Aim of work (in Kazakh) : Ғылыми жобаның мақсаттары: - кешенді ғылыми зерттеулер жүргізу және қалалық ортаның жайлылығының ғылыми негізделген моделін, сондай-ақ Алматы қаласының тұрғын үйлері мен аудандарында тұрудың жайлылық деңгейін бағалау механизмін әзірлеу; - Зерттеу нәтижелері негізінде Алматы қаласы үшін сейсмикалық қауіпті аймақта өмір сүру қолайлылығын анықтау жүйесін әзірлеу жоспарлануда.

Методы исследования (на русском) : 1. Основным методом исследования является выявление уровня комфортности в различных частях большого города методом локализации и глобализации задач, от исследования уровней условий и потребностей конкретных семей, групп семей, жителей кварталов и районов, на основе их потребностей. 2. Опора на изучении авторитетных и новых источников информации по исследуемому вопросу с целью определения основных векторов исследования. 3. Определение и выбор ключевых объектов исследования на основании типичных расстояний от центров, в зависимости от времени возведения и применения тех или иных типов жилых домов, принципах застройки территорий жилых районов, наличия инфраструктурных объектов и др. 4. Сбор и формирование базы данных, анализ формирующих факторов и выявление критериев комфортности. Полученные научные результаты станут основой для разработки алгоритма определения уровней комфортности проживания в различных частях города Алматы. Разработка базовых «моделей» комфортности для различных ключевых типов районов города. 5. Разработка научно-обоснованного механизма оценки, а на ее основе управления процессом освоения городских пространств, основанных на комплексном подходе, учитывающих внедрение и применение новых и новейших технологий.

Методы исследования (на казахском) : 1. Бастапқы зерттеу әдісі – белгілі бір отбасылардың, отбасылар тобының және аудандар мен аудандардың тұрғындарының қажеттіліктері негізінде олардың жағдайлары мен қажеттіліктерін зерттеуден бастап, мақсаттарды оқшаулау мен жаһандану арқылы үлкен қаланың әртүрлі бөліктеріндегі жайлылық деңгейін анықтау. 2. Негізгі зерттеу векторларын анықтау үшін зерттелетін мәселе бойынша беделді және жаңа ақпарат көздерін зерттеуге сүйену. 3. Тұрғын үй ғимараттарының жекелеген түрлерін салу және пайдалану, тұрғын аудандардың даму принциптері, инфрақұрылымның болуы және т.б. байланысты қала орталықтарынан типтік қашықтыққа негізделген негізгі зерттеу объектілерін анықтау және таңдау. 4. Мәліметтер қорын жинау және құрастыру, анықтаушы факторларды талдау және жайлылық критерийлерін анықтау. Алынған ғылыми нәтижелер Алматының әртүрлі бөліктеріндегі жайлылық деңгейін анықтау алгоритмін құруға негіз болады. Қала аудандарының әртүрлі негізгі типтері үшін базалық жайлылық «модельдерін» әзірлеу. 5. Ғылыми негізделген бағалау механизмін әзірлеу және соның негізінде жаңа және дамып келе жатқан технологияларды енгізу мен қолдануды ескеретін кешенді тәсілге негізделген қалалық кеңістіктердің дамуын басқару.

Obtained results and novelty (in Russian) : Проведен сбор и анализ данных о жилом фонде массового строительства города Алматы. Определены основные периоды постройки жилых домов массовой застройки в городе Алматы, включая допроектный период. Определен перечень типичных подрайонов города Алматы по основным периодам массовой застройки. Собрана и изучена литература по данной теме. Также проработан большой объем зарубежных публикаций по исследуемой теме. Подготовлена первая редакция таблицы районов и основных периодов строительства жилых домов массового строительства по перечню параметров. Сформулирована первая редакция методологии определения комфортности архитектурной среды жилых районов в сейсмоопасном регионе на примере города Алматы.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Алматы қаласының жаппай құрылыс тұрғын үй қоры бойынша деректер жиналып, талдау жүргізілді. Алматы қаласындағы жаппай тұрғын үй құрылысының негізгі кезеңдері, оның ішінде жобалауға дейінгі кезең анықталды. Алматы қаласының жаппай құрылыс жүргізілген негізгі кезеңдері бойынша типтік кіші аудандардың тізбесі айқындалды. Осы тақырып бойынша әдебиеттер жиналып, зерттелді. Сонымен қатар зерттелетін тақырыпқа қатысты шетелдік басылымдардың үлкен көлемі қарастырылды. Параметрлер тізбесі бойынша жаппай тұрғын үй құрылысының негізгі кезеңдері мен аудандарының бірінші редакциядағы кестесі дайындалды. Алматы қаласының мысалында сейсмикалық қауіпті аймақтағы тұрғын аудандардың архитектуралық ортасының комфорттылығын анықтау әдістемесінің бірінші редакциясы тұжырымдалды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Условия оформления и разделения прав интеллектуальной собственности на результаты исследования включает в себя следующие аспекты. Измеримые показатели: Выбор способа защиты интеллектуальной собственности –регистрация авторских прав или коммерческой тайны в зависимости от типа результата. Оформление не менее 1 объектов интеллектуальной собственности (авторские права или иные формы). Обоснование выбора способа защиты: Для технических решений и инноваций будет применяться патентование, обеспечивающее исключительные права на использование и коммерциализацию. Для аналитических и методологических материалов будет использоваться регистрация авторских прав, что гарантирует защиту от несанкционированного копирования. Такой подход позволяет эффективно защищать результаты исследования и одновременно стимулировать их практическое применение. Разделение прав будет происходить на основе договорённостей между участниками проекта, с учётом их вклада, с предварительной фиксацией условий в проектной документации.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Зерттеу нәтижелеріне зияткерлік меншік құқықтарын тіркеу және бөлу шарттары келесі аспектілерді қамтиды. Өлшенетін көрсеткіштер: Зияткерлік меншікті қорғау әдісін таңдау – нәтиже түріне байланысты авторлық құқықты немесе коммерциялық құпияны тіркеу. Кем дегенде бір зияткерлік меншік нысанын тіркеу (авторлық құқық немесе басқа нысан). Қорғау әдісін таңдаудың негіздемесі: Патенттеу пайдалану мен коммерцияландырудың айрықша құқықтарын қамтамасыз ете отырып, техникалық шешімдер мен инновациялар үшін қолданылатын болады. Авторлық құқықты тіркеу рұқсатсыз көшіруден қорғауды қамтамасыз ететін аналитикалық және әдістемелік материалдар үшін пайдаланылатын болады. Бұл тәсіл зерттеу нәтижелерін тиімді қорғайды, сонымен бірге олардың практикалық қолданылуын ынталандырады. Құқықтар жобаға қатысушылар арасындағы келісімдер негізінде, олардың салымдарын ескере отырып, жобалық құжаттамада алдын ала белгіленген талаптар мен талаптар негізінде бөлінеді.

Level of implementation (in Russian) : Пошаговое описание всей методики определения уровней комфортности проживания в различных районах города Алматы в научно-техническом отчете о научно-исследовательской работе, докладах, в рецензируемых научных журналах, индексируемых международными системами научного цитирования, что соответствует Уровню готовности технологии 2-3 Прикладные исследования «Методики определения уровня технологической готовности (TRL) научных организаций и исследовательских университетов, и их разработок», с описанием программы для ЭВМ, базы данных. А также в Учебных пособиях, с целью сохранения и распространения полученного научного, исследовательского и практического опыта.

Level of implementation (in Kazakh) : Алматы қаласының әртүрлі аудандарында өмір сүру жайлылық деңгейін анықтаудың бүкіл әдістемесінің кезең-кезеңімен сипаттамасы Технологияға дайындықтың 2-3 деңгейіне сәйкес келетін халықаралық ғылыми дәйексөз жүйелерімен индекстелген ғылыми-техникалық зерттеулер есебінде, есептерінде және рецензияланатын ғылыми журналдарда берілген. Қолданбалы зерттеулер «Ғылыми ұйымдар мен зерттеу университеттерінің технологиялық дайындық деңгейін (ТР) анықтау әдістемесі және олардың әзірлемелері» компьютерлік бағдарлама мен деректер қорының сипаттамасымен бірге. Ол жинақталған ғылыми, зерттеу және тәжірибелік тәжірибені сақтау және тарату мақсатында оқулықтарға да енгізілген.

Efficiency (in Russian) : Потребителями данной Методологии могут стать практически все жители города, проектные и строительные компании, эксплуатационные службы, студенты, специальностей Архитектура и Дизайн, изучающие и занимающиеся проектированием архитектурной и предметно-пространственной среды, а также магистранты и докторанты, занимающиеся исследованиями проблем архитектурной среды города Алматы. Предлагаемая методология может стать логичной частью общих данных Программы цифровизации и стать доступной для населения, которая позволяет сделать правильный выбор при определении необходимости приобретения или смены жилища, определения необходимости реконструкции существующей застройки квартала, а также внедрения в существующее тело застройки новых построек. Данная методология станет базой цивилизованных взаимоотношений всех жителей города. А также будет полезна для формирования аналогичных аналитических систем для других городов Республики Казахстан.

Efficiency (in Kazakh) : Бұл әдістеменің тұтынушылары Алматы қаласының барлық тұрғындары, жобалау және құрылыс компаниялары, пайдалану қызметтері, архитектура және дизайн мамандықтарының студенттері, сондай-ақ Алматы қаласының сәулет ортасын зерттеумен айналысатын магистранттар мен докторанттар бола алады. Ұсынылып отырған әдістеме цифрландыру бағдарламасының жалпы деректерінің логикалық бөлігі бола алады және халық үшін қолжетімді болады. Бұл әдістеме тұрғын үй сатып алу немесе ауыстыру қажеттілігін анықтау, кварталдың бар құрылысын қайта құру қажеттілігін бағалау, сондай-ақ жаңа құрылыстарды енгізу қажеттілігін анықтау үшін дұрыс шешім қабылдауға мүмкіндік береді. Бұл әдістеме қала тұрғындарының барлығы үшін өркениетті қарым-қатынастардың негізі болады, сондай-ақ Қазақстан Республикасының басқа қалалары үшін ұқсас аналитикалық жүйелерді қалыптастыруға пайдалы болады.

Field of application (in Russian) : Методология определения комфортности также предполагается быть вербально описанной с тем, чтобы можно было провести оценку метода, а также провести определение комфортности проживания самостоятельно в учебных, исследовательских и других научных и индивидуальных целях. Материалы «Методологии…» могут быть использованы в научных исследованиях и реальном проектировании специалистами-проектировщиками – архитекторами, строителями, дизайнерами, урбанистами для сбора и анализа исходных данных; Студентами Бакалавриата в качестве исходных данных для разработки проектных материалов в процессе курсового и дипломного проектирования, а также студентами Магистратуры и Докторантуры в качестве исходных материалов для исследовательских и научных разработок.

Field of application (in Kazakh) : Комфорттылықты айқындау әдістемесі әдісті бағалауға, сондай-ақ оқу, зерттеу және өзге де ғылыми және жеке мақсаттарда тұрғындардың өмір сүру комфорттылығын өз бетінше анықтауға мүмкіндік беру үшін сөзбен сипатталуы тиіс. «Әдістеме…» материалдары ғылыми зерттеулерде және нақты жобалауда жобалау саласының мамандары – сәулетшілер, құрылысшылар, дизайнерлер, урбанистер тарапынан бастапқы деректерді жинау және талдау үшін қолданылуы мүмкін. Бакалавриат студенттері үшін – курстық және дипломдық жобалау барысында жобалық материалдарды әзірлеуге арналған бастапқы деректер ретінде, сондай-ақ Магистратура мен Докторантура студенттері үшін – зерттеу және ғылыми жұмыстарды жүргізуге арналған бастапқы материалдар ретінде пайдалануға болады.