Inventory number IRN Number of state registration
0325РК01549 AP26101419-KC-25 0125РК00998
Document type Terms of distribution Availability of implementation
Краткие сведения Gratis Number of implementation: 0
Not implemented
Publications
Native publications: 1
International publications: 2 Publications Web of science: 0 Publications Scopus: 0
Patents Amount of funding Code of the program
0 29676714 AP26101419
Name of work
Феномен модернизма в архитектуре, изобразительном, декоративно-прикладном искусстве Казахстана ХХ века и его реинтерпретация в современной визуальной культуре
Type of work Source of funding Report authors
Fundamental Труспекова Халима Хамитовна
0
0
0
0
Customer МНВО РК
Information on the executing organization
Short name of the ministry (establishment) МНВО РК
Full name of the service recipient
РГП на ПХВ "Институт литературы и искусства им. М.О.Ауэзова"
Abbreviated name of the service recipient
Abstract

Қазақстандағы сәулет пен бейнелеу өнеріндегі модернизм – әлемдік мәдени мұрадағы көрнекті құбылыстар қатарынан орын алуға лайық бірегей көркемдік, мәдени және әлеуметтік феномен. 1920–30-жылдардағы авангардтық сәулет бағыттарының интерпретациясы «жылымық» кезеңінде, 1960-жылдардан бастап 1980-жылдарға дейінгі уақыт аралығында жүзеге асса, тәуелсіздік дәуіріндегі өнерде модернизмге жаңа бетбұрыс жасалды. Бұл құбылыс әлемдік үрдістер мен ұлттық мәдени құндылықтардың ерекше тоғысуын қамтыған, тұтас әрі ауқымды сипатқа ие болып, отандық өнер тарихының әртүрлі кезеңдерінің даму желісін және өзара байланысын айқын көрсетеді. Алайда ол әлі күнге дейін өнертануда ғылыми тұрғыдан кешенді осмысланбаған. Әзірге өңірлік авангардтық урбанизм материалдары зерттелмеген; өңірлік кескіндеме, мүсін және сәндік-қолданбалы өнер мектептеріндегі модернистік ықпалдарға қатысты іргелі зерттеу жүргізілмеген; Қазақстанның кейінгі кеңестік кезеңіндегі модернистік сәулеттің бірегейлігі мен жергілікті сипаты анықталмаған; стильдік бірлік контексінде модернизм идеяларынан шабыт алған қазіргі Қазақстанның инновациялық жобалары, туындылары мен ескерткіштері қарастырылмаған.

Модернизм в архитектуре и изобразительном искусстве Казахстана является уникальным художественным, культурным и социальным феноменом, достойным занять место среди выдающихся явлений мирового культурного наследия. Интерпретация авангардных архитектурных направлений 1920-30-х годов в эпоху «оттепели» в 1960-ые годы вплоть до 1980-х годов и новое обращение к модернизму в искусстве периода независимости, являясь целостным масштабным явлением, в котором произошло уникальное взаимодействие мировых трендов и национальных культурных ценностей, а также прослеживается единая линия развития и взаимосвязь различных периодов отечественной истории искусств еще не получило научного осмысления в искусствоведении. До сих пор не изучен материал регионального авангардного урбанизма; не проведено фундаментального исследование модернистских влияний в региональных школах живописи, скульптуры и декоративно-прикладного искусства; не выявлена уникальность и локальный характер модернистской архитектуры Казахстана позднесоветского периода; в контексте стилевого единства не рассмотрены инновационные проекты, произведения и памятники современного Казахстана, вдохновленные идеями модернизма.

Цель проекта – междисциплинарное исследование уникального характера модернизма как большого стиля ХХ века в культуре Казахстана и его реинтерпретации в современном отечественном визуальном искусстве, которое получит раскрытие в статьях в рецензируемых научных журналах и коллективной монографии «Феномен модернизма в архитектуре и изобразительном, декоративно-прикладном искусстве Казахстана ХХ века и его реинтерпретация в современной визуальной культуре».

Жобаның мақсаты – модернизмнің ХХ ғасырдағы ірі стиль ретінде Қазақстан мәдениетіндегі бірегей сипатын және оның қазіргі отандық бейнелеу өнеріндегі қайта түсіндірмесін пәнаралық тұрғыда зерттеу. Бұл зерттеу рецензияланатын ғылыми журналдардағы мақалалар мен «ХХ ғасырдағы Қазақстанның сәулет, бейнелеу және сәндік-қолданбалы өнеріндегі модернизм феномені және оның қазіргі визуалды мәдениеттегі қайта түсіндірмесі» атты ұжымдық монографияда көрініс табады.

Метод исследования – системный анализ памятников, который начнется с полевой работы в регионах, описания сохранившихся зданий и монументальной живописи модернизма, историографического исследования документальных источников. Для изучения особенностей художественного языка архитектуры Казахстана ХХ-ХХI веков, принципов формообразования, их генезиса и смыслового поля применяется формально-стилистический и частично семантический анализ. Исследование знаковых памятников предполагает также их рассмотрение в функционально-типологическом и градостроительном аспектах. Компаративный анализ позволит выявить общее и особенное в развитии отечественного модернизма, определить ключевые черты, определяющие его уникальный характер.

Зерттеу әдісі – ескерткіштерді жүйелі талдау, ол аймақтардағы далалық жұмыстардан, сақталған ғимараттар мен модернизмнің монументалды кескіндемесін сипаттаудан, деректік көздерді историографиялық зерттеуден басталады. Қазақстан архитектурасының ХХ–ХХІ ғасырлардағы көркемдік тілінің ерекшеліктерін, форманы қалыптастыру қағидаттарын, олардың генезисі мен мағыналық өрісін зерделеу үшін формалды-стилистикалық және ішінара семантикалық талдау қолданылады. Белгілі ескерткіштерді зерттеу олардың функционалды-типологиялық және қала құрылысы тұрғысынан қарастырылуын да қамтиды. Салыстырмалы талдау отандық модернизмнің дамуындағы ортақ және ерекше қырларын айқындауға, оның бірегей сипатын анықтайтын негізгі белгілерін белгілеуге мүмкіндік береді.

написа 1 раздел коллектвной монографии

ұжымдық монографияның 1 бөлімі жазылды.

нет

жоқ

в рамках проекта были опубликованы 1 отечественная статья и 2 зарубежные статьи

жоба аясында 1 отандық және 2 шетелдік басылым жарияланды

Данный проект призван восполнить эти научные лакуны и способствовать эффективному развитию науки Казахстана.

Бұл жоба аталған ғылыми олқылықтарды толықтыруға және Қазақстан ғылымының тиімді дамуына ықпал етуге арналған.

Целевые потребители: искусствоведы, историки архитектуры, преподаватели и студенты художественных и гуманитарных вузов; музейные специалисты, ученые-гуманитарии, чьи научные интересы охватывают тематику архитектуры, урбанистики, изобразительного, декоративно-прикладного искусства; магистранты, докторанты, занимающиеся научными исследованиями в области теории и истории архитектуры, урбанистики, изобразительного, декоративно-прикладного искусства; широкая художественная общественность.

Нысаналы тұтынушылар: өнертанушылар, сәулет тарихшылары, көркемдік және гуманитарлық жоғары оқу орындарының оқытушылары мен студенттері; музей саласының мамандары, ғылыми қызығушылығы сәулет, урбанистика, бейнелеу және сәндік-қолданбалы өнер тақырыптарын қамтитын гуманитарлық бағыттағы зерттеушілер; сәулет теориясы мен тарихы, урбанистика, бейнелеу және сәндік-қолданбалы өнер салаларында ғылыми зерттеулермен айналысатын магистранттар мен докторанттар; сондай-ақ кең ауқымды көркемдік қауымдастық.

UDC indices
7; 7.04
International classifier codes
18.00.00;
Key words in Russian
модернизм; стиль; архитектура; урбанизм; изобразительное искусство; декоративно-прикладное искусство; реинтерпретация; социокультурные функции;
Key words in Kazakh
модернизм; стиль; сәулет; урбанизм; бейнелеу өнер; сәндік-қолданбалы өнер; реинтерпретация; әлеуметтік-мәдени функциялар;
Head of the organization Матыжанов Кенжехан Слямжанович Доктор филологических наук / доцент
Head of work Труспекова Халима Хамитовна кандидат искусствоведения / доцент