The object of research, development or design (in Russian) : Наука, научный потенциал, регионы Казахстана, интеллектуальные ресурсы и инновационную активность, а также процессы регионального зонирования при формировании научных хабов

The object of research, development or design (in Kazakh) : Ғылым, ғылыми әлеует, Қазақстан өңірлері, зияткерлік ресурстар және инновациялық белсенділік, сондай-ақ ғылыми хабтарды қалыптастыру кезіндегі өңірлік аймақтарға бөлу процестері

Aim of work (in Russian) : Цель проекта – комплексное исследование теоретических, методологических и практических аспектов снижения регионального неравенства в доступе к НИОКР, а также разработка инновационных подходов, прогнозных сценариев и дорожной карты зонирования научных хабов в интересах повышения интеллектуального авангарда Казахстана.

Aim of work (in Kazakh) : Жобаның мақсаты – Қазақстанның зияткерлік авангардын арттыру мүддесінде ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық жұмыстарға (ҒЗТКЖ) қолжетімділіктегі өңірлік теңсіздікті азайтудың теориялық, әдіснамалық және практикалық аспектілерін кешенді зерттеу, сондай-ақ инновациялық тәсілдерді, болжамдық сценарийлерді және ғылыми хабтарды аймақтарға бөлу бойынша жол картасын әзірлеу.

Методы исследования (на русском) : На первом этапе в 2025 г. был использован метод библиометрического контент-анализа на основе построения кластерных сетей по частоте ключевых слов по теме исследования. Данные были собраны с использованием академических баз данных Scopus и Web of Science. В выборку включались публикации, содержащие ключевые слова, связанные с доступом к НИОКР, региональным неравенством, научными хабами, инновационной инфраструктурой и другими релевантными понятиями. На заключительном этапе был проведён анализ полученных кластерных сетей с целью выявления основных тенденций и пробелов в научной литературе. Это позволило определить, какие направления оказались наиболее разработанными, а какие требуют дальнейшего изучения и методологического усиления.

Методы исследования (на казахском) : 2025 жылғы бірінші кезеңде зерттеу тақырыбы бойынша негізгі сөздердің жиілігіне негізделген кластерлік желілерді құру арқылы библиометриялық контент-талдау әдісі қолданылды. Деректер Scopus және Web of Science академиялық дерекқорлары арқылы жиналды. Іріктемеге НИОКР-ге қолжетімділік, өңірлік теңсіздік, ғылыми хабтар, инновациялық инфрақұрылым және басқа да қатысты ұғымдарға байланысты негізгі сөздер қамтылған ғылыми жарияланымдар енгізілді. Қорытынды кезеңде алынған кластерлік желілер талданып, ғылыми әдебиеттегі негізгі үрдістер мен зерттелмеген олқылықтар анықталды. Бұл қай бағыттардың жақсы дамығанын, ал қай салалардың қосымша зерттеуді және әдістемелік күшейтуді қажет ететінін айқындауға мүмкіндік берді.

Obtained results and novelty (in Russian) : В ходе исследования были обоснованы концептуальные положения понимания регионального неравенства в доступе к НИОКР, научной инфраструктуре и инновационным ресурсам, сформулированы авторские определения ключевых категорий («интеллектуальный авангард региона», «инновационно-научный потенциал территории», «инфраструктурный разрыв в сфере НИОКР»), а также предложена их иерархия и логические взаимосвязи. На теоретическом уровне разработана рамочная модель влияния доступности НИОКР и научной инфраструктуры на формирование интеллектуального авангарда Казахстана, выделены основные каналы воздействия: кадровый, инфраструктурный, институциональный, цифровой и финансовый. С методологической точки зрения систематизированы и адаптированы к условиям Казахстана международные подходы к оценке региональных различий в сфере науки и инноваций; предложен набор индикаторов и принципов построения интегральных показателей, позволяющих количественно оценивать региональные различия в доступе к НИОКР и инновационным ресурсам.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Зерттеу барысында НИОКР-ге, ғылыми инфрақұрылымға және инновациялық ресурстарға қолжетімділіктегі өңірлік теңсіздікті түсінудің тұжырымдамалық негіздері ғылыми тұрғыдан негізделді. «Өңірдің интеллектуалдық авангарды», «аумақтың инновациялық-ғылыми әлеуеті», «НИОКР саласындағы инфрақұрылымдық алшақтық» сияқты негізгі категорияларға авторлық анықтамалар беріліп, олардың иерархиясы мен логикалық өзара байланыстары ұсынылды. Теориялық деңгейде НИОКР мен ғылыми инфрақұрылымның қолжетімділігінің Қазақстанның интеллектуалдық авангардының қалыптасуына ықпал ету тетіктерін сипаттайтын рамалық модель әзірленді, онда негізгі ықпал ету арналары айқындалды: кадрлық, инфрақұрылымдық, институционалдық, цифрлық және қаржылық. Әдіснамалық тұрғыдан алғанда, ғылым мен инновациялар саласындағы өңірлік айырмашылықтарды бағалаудың халықаралық тәсілдері жүйеленіп, Қазақстан жағдайына бейімделді; НИОКР мен инновациялық ресурстарға қолжетімділіктегі өңірлік айырмашылықтарды сандық тұрғыдан бағалауға мүмкіндік беретін индикаторлар жиынтығы және интегралдық көрсеткіштерді құру қағидаттары ұсынылды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Концепции, теории, модели и методы снижения инфраструктурных и институциональных разрывов между регионами.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Концепциялар, теориялар, модельдер және өңірлер арасындағы инфрақұрылымдық және институционалдық алшақтықтарды азайту әдістері

Level of implementation (in Russian) : Енгізу актілері жоқ

Level of implementation (in Kazakh) : Актов внедрения нет

Efficiency (in Russian) : Результаты исследования могут быть использованы для формирования стратегических решений и государственных программ, направленных на развитие кадрового потенциала, а также на улучшение инфраструктуры и привлечение высококвалифицированных специалистов. Проект также окажет поддержку в разработке новых механизмов поддержки региональных университетов и научных центров, что позволит усилить их роль в национальной научной экосистеме и повысить научную активность в регионах.

Efficiency (in Kazakh) : Зерттеу нәтижелері кадрлық әлеуетті дамытуға, сондай-ақ инфрақұрылымды жақсартуға және жоғары білікті мамандарды тартуға бағытталған стратегиялық шешімдер мен мемлекеттік бағдарламаларды әзірлеуде пайдаланылуы мүмкін. Жоба өңірлік университеттер мен ғылыми орталықтарды қолдаудың жаңа тетіктерін әзірлеуге да ықпал етеді, бұл олардың ұлттық ғылыми экожүйедегі рөлін күшейтуге және өңірлердегі ғылыми белсенділікті арттыруға мүмкіндік береді.

Field of application (in Russian) : Высшие учебные заведения Казахстана, Министерство высшего образования и науки РК, Комитет науки Министерства науки и высшего образования Республики Казахстан, научно-исследовательские институты, региональные научные центры, научные лаборатории, инновационные хабы, международные научные организации, а также различные органы и ведомства, ответственные за региональное развитие.

Field of application (in Kazakh) : Қазақстанның жоғары оқу орындары, ҚР Жоғары білім және ғылым министрлігі, Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігінің Ғылым комитеті, ғылыми-зерттеу институттары, өңірлік ғылыми орталықтар, ғылыми зертханалар, инновациялық хабтар, халықаралық ғылыми ұйымдар, сондай-ақ өңірлік дамуға жауапты түрлі органдар мен ведомстволар.