The object of research, development or design (in Russian) : Тяжелые нефти, природные битумы, смолисто-асфальтеновые компоненты, катализаторы

The object of research, development or design (in Kazakh) : Ауыр мұнайлар, табиғи битумдар, шайырлы-асфальтенді компоненттер, катализаторлар

Aim of work (in Russian) : Разработка и максимальное усовершенствование технологии термокаталитического крекинга тяжелых нефтей для получения ценных химических продуктов и выявить закономерности превращение высокомолекулярных компонентов нефти в сверхкритических флюидах.

Aim of work (in Kazakh) : Аса критикалық сұйықтықтардағы мұнайдың жоғары молекулалық компоненттерінің түрлену заңдылықтарын анықтау және бағалы химиялық өнімдерді алу үшін ауыр мұнайларды термиялық каталитикалық крекинг технологиясын әзірлеу және барынша жетілдіру.

Методы исследования (на русском) : Для достижения поставленных целей в проекте будут использованы специальные установки и современные методы анализа, хроматографический метод для выделения смолисто-асфальтеновых компонентов, экспериментальные физико-химические методы исследования (ИК-спектроскопия, термогравиметрия, хромато-масс-спектрометрия, газовая хроматография, CHSN-элементный анализ и др.). Для анализа структуры и характеристик материалов будут использованы микроскопический анализ. В проекте все исследования и анализы будут проводится с использованием современных представлений в области нефтехимии и в соответствии с государственными стандартами.

Методы исследования (на казахском) : Көрсетілген мақсаттарға жету үшін жобада арнайы жабдықтар мен заманауи аналитикалық әдістер, соның ішінде шайыр-асфальтен компоненттерін бөліп алудың хроматографиялық әдісі және эксперименттік физика-химиялық зерттеу әдістері (ИК-спектроскопия, термогравиметрия, газ хроматографиясы-масс-спектрометрия, CHSN элементтік талдауы және т.б.) қолданылады. Материалдардың құрылымы мен сипаттамаларын талдау үшін микроскопиялық талдау қолданылады. Барлық зерттеулер мен талдаулар заманауи мұнайхимия тұжырымдамаларын қолдана отырып және мемлекеттік стандарттарға сәйкес жүргізіледі.

Obtained results and novelty (in Russian) : Методами газожидкостной хроматографии и хромато-масс-спектрометрии определен групповой и детальный углеводородный состав природных битумов месторождений Беке и Мунайлы Мола. Установлено, что в составе масел битума месторождения Беке преобладают н-С22-С25-алканы (36,6 %), моноароматические углеводороды (8,7 %), а в составе масел битума месторождения Мунайлы Мола н-С13-С16-алканы (50 %) и полиароматические (13,8 %) углеводороды. Масла природного битума месторождения Беке представлены 68,7 % н-алканами, 20,1 % терпанами (пентацикланами), 2,4 % стеранами (тетрацикланами). Газообразные углеводороды, образующиеся при термолизе битумов, анализировали газохроматографическим методом на хроматографе «Хроматрон». К основным газовым продуктам крекинга относится метан, его содержание составляет более 40 % при крекинге битума месторождения Беке и более 29 мас. % при крекинге битума месторождения Мунайлы Мола

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Беке және Мұнайлы Мола кен орындарынан алынған табиғи битумның топтық және егжей-тегжейлі көмірсутек құрамы газ-сұйықтық хроматографиясы және хромато-масс-спектрометриясы арқылы анықталды. Беке кен орнынан алынған битум майларының құрамында н-C22-C25-алкандар (36,6%) және моноароматты көмірсутектер (8,7%) басым болатыны, ал Мұнайлы Мола кен орнынан алынған битум майларының құрамында н-C13-C16-алкандар (50%) және полиароматты көмірсутектер (13,8%) басым болатыны анықталды. Беке кен орнынан алынған табиғи битум майларының құрамында 68,7% н-алкандар, 20,1% терпандар (пенцикландар) және 2,4% стерандар (тетрацикландар) бар. Битум термолизі кезінде түзілген газ тәрізді көмірсутектер Хроматрон хроматографындағы газ хроматографиясын пайдаланып талданды. Крекинг процессінің негізгі газ өнімі болып метан табылады, ол Беке кен орнынан алынған битумның крекинг процессінде 40%-дан астамын және Мұнайлы Мола кен орнынан алынған битумның крекинг процессінде 29%-дан астамын құрайды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Техническим результатом является использование в процессе термокаталитического крекинга тяжелых нефтей и природных битумов алюмосиликата, наноразмерного никеля для создания каталитических безводородных способов переработки тяжелого углеводородного сырья, а также расширение представление пути образования легких углеводородов в среде сверхкритических флюидов. Предполагается данный способ будет экономичен, эффективен и направлен на использования катализаторов и условии процесса термокаталитического крекинга. Его применение в нефтеперерабатывающих заводах дает экономическую выгоду в результате многократного увеличения срока службы катализаторов без его замены. Некоторые моменты разрабатываемой технологии требует приобретения дополнительного оборудования, так как для создания сверхкритических условии необходима особый контроль.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Техникалық нәтиже - ауыр мұнайлар мен табиғи битумдарды термиялық каталитикалық крекинг процессінде алюмосиликат пен наноөлшемді никельді қолдану, ауыр көмірсутек шикізатын өңдеудің каталитикалық сутегісіз әдістерін жасау, сондай-ақ аса критикалық сұйықтықтарда жеңіл көмірсутектерді алу жолын түсінуді кеңейту. Бұл әдістің үнемді және тиімді болуы күтіледі және термиялық каталитикалық крекинг үшін катализаторлар мен процесс жағдайларын пайдалануға арналған. Оны мұнай өңдеу зауыттарында қолдану катализатордың қызмет ету мерзімін ауыстыруды қажет етпей бірнеше есеге арттыруға байланысты экономикалық пайда әкеледі. Әзірленген технологияның кейбір аспектілері қосымша жабдықты сатып алуды талап етеді, себебі аса критикалық жағдайларды жасау арнайы бақылауды қажет етеді.

Level of implementation (in Russian) : не внедрено

Level of implementation (in Kazakh) : Енгізілмеді

Efficiency (in Russian) : Ожидаемый научный эффект состоит в том, что полученные результаты можно использовать в нефтеперерабатывающих заводах Республики Казахстан. Ожидаемый социально-экономический эффект обусловлен снижением стоимости производства катализаторов за счет простоты в изготовлении и дешевого исходного сырья. Ожидаемый социальный эффект данного проекта заключается в появлении возможности создания более эффективных катализаторов, сопровождаемое развитием химической технологии. Экономический эффект обусловлен снижением потребления дорогих катализаторов за счет повышения срока службы катализатора, снижением суммарных расходов на капитальное вложение и благодаря повышению выхода целевых продуктов.

Efficiency (in Kazakh) : Күтілетін ғылыми әсер - алынған нәтижелерді Қазақстан Республикасының мұнай өңдеу зауыттарында пайдалануға болады. Күтілетін әлеуметтік-экономикалық әсер катализатор өндірісінің құнының төмендеуіне байланысты қарапайымдылық пен шикізаттың арзан болуы болып табылады. Бұл жобаның күтілетін әлеуметтік әсері химиялық технологияның дамуымен қатар тиімдірек катализаторларды жасау болып табылады. Экономикалық әсер катализатордың қызмет ету мерзімінің ұлғаюына, жалпы капиталдық шығындардың азаюына және мақсатты өнімдердің өнімділігінің артуына байланысты қымбат катализаторларды тұтынудың азаюына байланысты.

Field of application (in Russian) : Нaучные результaты, полученные в рaмкaх проектa, будут применимы в облaсти нефтехимии и химической технологии. Целевые потребители полученных результaтов: – Министерство нaуки и высшего обрaзовaния – стaтьи в рецензируемых журнaлaх; – Министерство энергетики РК – целевые нефтепродукты различного назначения; – Нефтеперерабатывающие организации РК.

Field of application (in Kazakh) : Жоба аясында алынған ғылыми нәтижелер мұнай химиясы және химиялық инженерия салаларында қолданыла алады. Алынған нәтижелердің мақсатты тұтынушылары: – Ғылым және жоғары білім министрлігі – рецензияланған журналдардағы мақалалар; – Қазақстан Республикасының Энергетика министрлігі – әртүрлі мақсаттарға арналған мұнай өнімдері; – Қазақстан Республикасының мұнай өңдеу ұйымдары.