The object of research, development or design (in Russian) : Бинарные системы Fe-Ni, Fe-Si, Fe-Al, Ni-Al, Ni-Si, Al-Si.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Екілік жүйелер Fe-Ni, Fe-Si, Fe-Al, Ni-Al, Ni-Si, Al-Si.

Aim of work (in Russian) : Теоретически обосновать и разработать технологию производства комплексного сплава ферросиликоалюмоникеля (FeSiAlNi) углеродотермическим способом с вовлечением в металлургический передел окисленных никелевых руд (ОНР) Казахстана для одновременного легирования и раскисления специальных сталей.

Aim of work (in Kazakh) : Комплексный FeSiAlNi қорытпасын көміртекті термотехникалық әдіспен өндіру технологиясын теориялық негіздеп әзірлеу, Қазақстанның тотыққан никель рудаларын металлургиялық өңдеуге тарту арқылы арнайы болаттарды бір мезгілде легирлеу және раскисление жасау.

Методы исследования (на русском) : В работе использованы методы: расчета энергии Гиббса химической реакции обмена; метод Гаусса, аддитивный метод расчета энергии Гиббса при стандартной температуре .

Методы исследования (на казахском) : Жұмыста келесі әдістер қолданылды: химиялық алмастыру реакциясының Гиббс энергиясын есептеу әдісі; Гаусс әдісі; стандартты температурада Гиббс энергиясын есептеудің аддитивті әдісі.

Obtained results and novelty (in Russian) : Проведено термодинамическое моделирование технологического процесса плавки никель содержащего сплава FeSiAlNi методом ТДА и установлена область полного усвоения расплавом никеля, алюминия и кремния задаваемого шихтовыми материалами в плавку Si-Fe2Al5-NiAl-Al с объемом тетраэдра 0,2978. Проведено исследование структурного состояния комплексного сплава с позиции концепции Бьеррума-Гуггенгейма (Фi).

Obtained results and novelty (in Kazakh) : FeSiAlNi никель құрамды қорытпасын балқыту технологиялық үдерісін ТДА әдісімен термодинамикалық модельдеу жүргізіліп, Si-Fe₂Al₅-NiAl-Al шихта материалдары бойынша никель, алюминий және кремнийдің расплав арқылы толық сіңу аймағы анықталды. Сонымен қатар, комплекс қорытпаның құрылымдық күйі Бьеррум–Гуггенгейм (Фi) тұжырымдамасы тұрғысынан зерттелді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Термодинамическое моделирование процесса плавки сплава FeSiAlNi выполнено методом ТДА с расчётом тетраэдрического объёма (0,2978), что позволило определить область полного усвоения легирующих элементов из шихты Si-Fe₂Al₅-NiAl-Al. Дополнительно использованы расчёты коэффициентов Бьеррума–Гуггенгейма и энергий смешения системы Fe–Si–Al–Ni, обеспечившие выбор оптимальных технологических параметров и повышение технико-экономической эффективности процесса.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Термодинамикалық модельдеу FeSiAlNi қорытпасын балқыту үдерісін ТДА әдісі арқылы тетраэдрлік көлемді (0,2978) есептеу негізінде жүргізіліп, Si-Fe₂Al₅-NiAl-Al шихтасынан легирлеуші элементтердің толық игерілу аймағын анықтауға мүмкіндік берді. Қосымша Бьеррум–Гуггенгейм коэффициенттері мен Fe–Si–Al–Ni жүйесінің араласу энергиялары есептеліп, технологиялық параметрлерді оңтайлы таңдауға және үдерістің техникалық-экономикалық тиімділігін арттыруға жағдай жасалды.

Level of implementation (in Russian) : На данном этапе по календарному плану не предусмотрено.

Level of implementation (in Kazakh) : Ағымдағы кезеңде күнтізбелік жоспар бойынша қарастырылмаған.

Efficiency (in Russian) : Предлагаемую технологию выплавки ферросиликоалюмоникеля из ОНР и угля можно отнести к экологичному процессу, при котором сплав получается бесшлаковым способом и единственным отходом является энергоноситель – монооксид углерода, который может использоваться для получения электроэнергии и химпродукции. Впервые будут получены научные и технологические данные, которые позволят поднять значимость проекта с точки зрения коммерциализации их результатов путем создания опытного, а затем серийного, производства на базе конкретного окисленного никелевого сырья.

Efficiency (in Kazakh) : ОНР мен көмірден ферросиликоалюминий қорытпасын балқыту ұсынылған технологияны экологиялық таза үдеріс деп қарастыруға болады, өйткені қорытпа шлаксыз әдіспен алынады, ал жалғыз қалдық – энергия тасымалдаушысы ретінде пайдаланылатын көміртектің монооксиді, ол электр энергиясын және химиялық өнімдерді алуда қолданылуы мүмкін. Бірінші рет ғылыми және технологиялық деректер алынбақ, бұл жобаның маңыздылығын арттыруға мүмкіндік береді, нәтижелерін коммерцияландыру тұрғысынан тәжірибелік, кейін сериялы өндіріс құру арқылы нақты тотыққан никель шикізатына негізделген.

Field of application (in Russian) : Результаты полученных теоретических исследований обеспечат разработку технического решения по переработке окисленного рудного сырья месторождения Батамша с наведением конкретных составов, обеспечивающих максимальное извлечения кремния, алюминия и никеля

Field of application (in Kazakh) : Алынған теориялық зерттеулердің нәтижелері Батамша кен орнының тотыққан руда шикізатын қайта өңдеуге арналған техникалық шешім әзірлеуге және кремний, алюминий және никельдің барынша жоғары мөлшерде алынуын қамтамасыз ететін нақты құрамдарды анықтауға мүмкіндік береді.