The object of research, development or design (in Russian) : Региональное сотрудничество государств Центральной Азии в сфере устойчивого управления трансграничными водными ресурсами, рассматриваемое как комплекс политических, экономических, экологических, правовых и социокультурных процессов, определяющих характер и динамику взаимодействия стран региона в условиях изменения климата, нарастающего водного дефицита и геополитических вызовов.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Климаттың өзгеруі, су тапшылығының күшеюі және геосаяси сын-қатерлер жағдайында аймақ елдерінің өзара іс-қимылының сипаты мен динамикасын айқындайтын саяси, экономикалық, экологиялық, құқықтық және әлеуметтік-мәдени үдерістердің кешені ретінде қарастырылатын Орталық Азия мемлекеттерінің трансшекаралық су ресурстарын тұрақты басқару саласындағы аймақтық ынтымақтастық.

Aim of work (in Russian) : Целью проекта является – анализ регионального сотрудничества, выявление новых подходов и механизмов для укрепления устойчивого управления водными ресурсами в Центральной Азии. Проект нацелен на выявления новых возможностей развития региональной водной кооперации в Центральной Азии. Междисциплинарность проекта обусловлена тем, что для выявления вызовов и возможностей успешного регионального водного сотрудничества в Центральной Азии необходимо интегрировать различные научные подходы с области политики, экономики, экологии, права и социологии. Комплексный подход позволяет глубже понять сложные взаимосвязи между геополитикой, экономикой, экологией, социологией и правом.

Aim of work (in Kazakh) : Жобаның мақсаты – аймақтақ ынтымақтастықты талдау, Орталық Азиядағы су ресурстарын тұрақты басқаруды нығайтудың жаңа тәсілдері мен тетіктерін анықтау. Жоба Орталық Азиядағы аймақтық су кооперациясын дамытудың жаңа мүмкіндіктерін анықтауға бағытталған. Жобаның пәнаралық байланысы Орталық Азиядағы табысты аймақтық су ынтымақтастығы үшін қиындықтар мен мүмкіндіктерді анықтау үшін саясат, экономика, экология, құқық және әлеуметтану салаларындағы әртүрлі ғылыми тәсілдерді біріктіру қажет екендігіне байланысты. Кешенді тәсіл геосаясат, экономика, экология, әлеуметтану және құқық арасындағы күрделі қатынастарды тереңірек түсінуге мүмкіндік береді.

Методы исследования (на русском) : В рамках исследования применяются интегрированные метод: системный анализ и статистическая обработка, контент-анализ официальных документов, стратегий и национальных программ; анализ содержания международных договоров и протоколов, сравнение и синтез нормативно-правовых актов; экспертные интервью.

Методы исследования (на казахском) : Зерттеуде интеграцияланған әдістер қолданылады: жүйелік талдау және статистикалық өңдеу; ресми құжаттардың, стратегиялардың және ұлттық бағдарламалардың мазмұнын талдау; халықаралық шарттар мен хаттамалардың мазмұнын талдау; нормативтік құқықтық актілерді салыстыру және синтездеу; және сарапшылармен сұхбаттар.

Obtained results and novelty (in Russian) : – Проведён анализ данных, международной статистики и библиометрии по водным ресурсам Казахстана и Центральной Азии. Выявлено сокращение стока из Памира и Тянь-Шаня, рост водного стресса и ухудшение качества воды в низовьях. Новизна: комплексная интеграция источников, впервые показавшая динамику водных ресурсов региона. – Исследование показало расхождение между заявленным интегрированным управлением водами и реальной практикой, ограниченной слабой институциональной базой, изношенной инфраструктурой и низкой цифровизацией. Казахстан, Узбекистан и Кыргызстан продвинулись в мониторинге, Туркменистан и Таджикистан зависят от внешних стоков. Новизна: первое сравнение пяти национальных стратегий по единым критериям, выявившее общие дефициты. – Определены ключевые вызовы: противоречия верховья-низовья, конкуренция гидроэнергетики и ирригации, ухудшение качества стоков, внешние угрозы (Кош-Тепе). Новизна: уточнённое картирование конфликтов интересов с учётом геополитических факторов. – Подготовлена и опубликована статья в журнале КОКСОН. – Проведены встречи с госорганами и НПО стран региона, уточнены практические проблемы водного сектора. Новизна: межсекторная площадка, впервые объединившая представителей всех стран Центральной Азии.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : – Қазақстан мен Орталық Азиядағы су ресурстарына қатысты алғашқы деректер, халықаралық статистика және библиометриялық ақпарат талданды. Памир мен Тянь-Шань тауларындағы су қорларының азаюы, су тапшылығының күшеюі және төменгі ағыстардағы судың сапасының нашарлауы анықталды. Жаңалығы: деректерді кешенді интеграциялау арқылы аймақтық су ресурстарының динамикасы алғаш рет толық көрініс тапты. – Зерттеу интеграцияланған су басқаруы жарияланғанымен, әлсіз институционалдық база, тозған инфрақұрылым және төмен цифрландыру деңгейі практикалық жүзеге асуға кедергі келтіретінін көрсетті. Қазақстан, Өзбекстан және Қырғызстан мониторингте ілгерілеу көрсетсе, Түрікменстан мен Тәжікстан сыртқы ағындарға тәуелді. Жаңалығы: бес елдің стратегиялары бірегей критерийлер бойынша алғаш рет салыстырылып, аймақтық дефициттер анықталды. – Негізгі сын-қатерлер: жоғарғы және төменгі ағыстағы елдер арасындағы қайшылықтар, гидроэнергетика мен ирригация бәсекелестігі, ағын сапасының нашарлауы және Кош-Тепе каналы сияқты сыртқы қауіптер. Жаңалығы: мүдделер қайшылықтары геосаяси факторларды ескере отырып жаңартылып, кеңейтілген картографияланды. – Зерттеу нәтижесінде ҚР ҒЖБМ ҒЖБССҚЕК ұсынған журналда мақала жарияланды. – Орталық Азия елдерінің мемлекеттік органдары мен БҮҰ өкілдерімен кездесулер өткізілді, бұл тәжірибелік мәселелерді нақтылауға мүмкіндік берді. Жаңалығы: алғаш рет аймақтың барлық елдерін қамтитын межсекторлық алаң құрылды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : По всем ключевым показателям отмечается устойчивое продвижение к установленным целевым ориентирам; выполнение мероприятий осуществляется в пределах утверждённого календарного плана. Отдельные индикаторы находятся на этапе интенсивной реализации и проходят текущую процедуру верификации без выявленных критических отклонений по срокам. Ряд результатов представлен в предварённой форме и находится в стадии уточнения в соответствии с регламентированными процедурами обеспечения качества. Консолидированные итоговые данные будут отражены по мере завершения соответствующих этапов и подтверждения информации ответственными исполнителями.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Барлық негізгі көрсеткіштер бойынша белгіленген нысаналы индикаторларға қарай тұрақты ілгерілеу байқалады; жоспарланған іс-шаралар бекітілген күнтізбелік жоспар шеңберінде орындалып жатыр. Жекелеген индикаторлар қарқынды іске асырылу кезеңінде болып, мерзімдік ауытқуларсыз ағымдағы верификация рәсімдерінен өтуде. Бірқатар нәтижелер алдын ала түрде ұсынылып, сапаны қамтамасыз ету жөніндегі регламенттелген рәсімдерге сәйкес нақтылану үстінде. Консолидталған қорытынды деректер тиісті кезеңдер аяқталып, ақпарат жауапты орындаушылар тарапынан расталғаннан кейін көрсетілетін болады.

Level of implementation (in Russian) : Внедрение не предусмотрено в календарном плане на первый 2025 год.

Level of implementation (in Kazakh) : Бірінші 2025 жылға арналған күнтізбелік жоспарда енгізу көзделмеген.

Efficiency (in Russian) : Эффективность работы на данном этапе подтверждается тем, что в 2025 году были своевременно выполнены основные аналитические и организационные задачи проекта. Удалось собрать и систематизировать ключевые данные по водным ресурсам региона, провести предварительный анализ тенденций и уточнить методологический подход, который ляжет в основу дальнейшего исследования. Проведённые экспертные консультации с представителями государственных органов, научных центров и общественных организаций позволили верифицировать первоначальные выводы и уточнить проблемные зоны, требующие углублённого изучения. Дополнительно была обеспечена координация внутри команды, что позволило выстроить чёткий план работы на последующие этапы. В совокупности это создало надёжные аналитические и организационные предпосылки для расширения полевых и исследовательских мероприятий в следующих годах, повысив устойчивость проекта и снизив риски возможных задержек.

Efficiency (in Kazakh) : 2025 жылы жобаның негізгі талдамалық және ұйымдастырушылық міндеттері уақтылы орындалғаны осы кезеңдегі жұмыстың тиімділігін дәлелдейді. Аймақтың су ресурстарына қатысты негізгі деректер жинақталып, жүйелендірілді, сондай-ақ алдағы зерттеулердің негізін құрайтын әдіснамалық тәсілдер нақтыланды. Мемлекеттік органдардың, ғылыми орталықтардың және қоғамдық ұйымдардың өкілдерімен өткізілген сараптамалық кездесулер бастапқы тұжырымдарды верификациялауға және тереңірек зерттеуді қажет ететін проблемалық бағыттарды айқындауға мүмкіндік берді. Сонымен қатар командаішілік үйлестіру қамтамасыз етіліп, жобаның кейінгі кезеңдеріне арналған нақты жұмыс жоспары қалыптастырылды. Жалпы алғанда, осы шаралар алдағы жылдары ауқымды далалық және зерттеу жұмыстарын жүргізуге қажетті берік талдамалық және ұйымдастырушылық алғышарттар жасақтап, ықтимал кідіріс тәуекелдерін азайтып, жобаның тұрақтылығын арттырды.

Field of application (in Russian) : Область применения проекта охватывает сферу международных отношений и регионального сотрудничества в Центральной Азии, включая разработку и совершенствование механизмов устойчивого управления трансграничными водными ресурсами, выработку политико-дипломатических стратегий и рекомендаций для государственных органов, международных организаций и экспертных сообществ, а также использование полученных результатов в научно-исследовательской, образовательной и аналитической деятельности в области политики, экономики, экологии, права и устойчивого развития региона.

Field of application (in Kazakh) : Жобаның қолданылу аясы халықаралық қатынастар мен Орталық Азиядағы аймақтық ынтымақтастық саласын қамтиды, оның ішінде трансшекаралық су ресурстарын тұрақты басқарудың тетіктерін әзірлеу мен жетілдіруді, мемлекеттік органдар, халықаралық ұйымдар мен сараптамалық қауымдастықтар үшін саяси-дипломатиялық стратегиялар мен ұсынымдарды әзірлеуді, сондай-ақ алынған нәтижелерді саясат, экономика, экология, құқық және аймақтың тұрақты дамуы салаларындағы ғылыми-зерттеу, білім беру және талдамалық қызметте пайдалануды көздейді.