The object of research, development or design (in Russian) : Виброакустические процессы, возникающие на строительных объектах в условиях урбанизированной среды, а также системы и методы контроля и мониторинга шума и вибрации, влияющие на безопасность, экологическое состояние и организационно-технологические параметры строительного производства.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Урбанизацияланған орта жағдайында құрылыс объектілерінде пайда болатын діріл-акустикалық процестер, сондай-ақ құрылыс өндірісінің қауіпсіздігіне, экологиялық жағдайына және ұйымдастырушылық-технологиялық параметрлеріне әсер ететін шу мен дірілді бақылау және бақылау жүйелері мен әдістері.

Aim of work (in Russian) : Разработка и интеграция новых учебно-методических и организационно-технологических решений по виброакустическому контролю и мониторингу строительных объектов в образовательное и строительное производство.

Aim of work (in Kazakh) : Құрылыс объектілерін діріл-акустикалық бақылау және мониторингілеу бойынша жаңа оқу-әдістемелік және ұйымдастырушылық-технологиялық шешімдерді білім беру және құрылыс өндірісіне әзірлеу және интеграциялау.

Методы исследования (на русском) : В исследовании применяются аналитические методы, включающие обзор научной литературы, нормативных документов и международных практик, а также сравнительный анализ существующих разработок и математических моделей виброакустического контроля. В рамках прикладного проектирования разрабатываются учебно-методические и организационно-технологические материалы, включая технологические карты, создаваемые с использованием программ ArcGIS, AutoCAD и других инженерных инструментов. Экспериментальная часть предусматривает проведение полевых измерений уровня шума и вибрации на строительных объектах Астаны с использованием цифровых шумомеров и виброметров, а также сопоставление полученных данных с результатами моделирования. Математическое и компьютерное моделирование выполняется в Plaxis и аналогичных программах на основе метода конечных элементов для оценки распространения вибраций и шума в городских условиях. Собранные данные проходят статистическую обработку в Excel и MatLAB, где выполняются корреляционный и регрессионный анализы, а также проверка достоверности и воспроизводимости результатов.

Методы исследования (на казахском) : Зерттеуде ғылыми әдебиеттерге, нормативтік құжаттарға және халықаралық тәжірибелерге шолу, сондай-ақ бар әзірлемелер мен дірілді акустикалық бақылаудың математикалық модельдеріне салыстырмалы талдау кіретін аналитикалық әдістер қолданылады. Қолданбалы жобалау шеңберінде ArcGIS, AutoCAD және басқа да инженерлік құралдарды пайдалана отырып жасалатын технологиялық карталарды қоса алғанда, оқу-әдістемелік және ұйымдастырушылық-технологиялық материалдар әзірленеді. Эксперименттік бөлім цифрлық Шу өлшегіштер мен виброметрлерді пайдалана отырып, Астананың құрылыс объектілерінде Шу мен діріл деңгейін далалық өлшеуді, сондай-ақ алынған деректерді модельдеу нәтижелерімен салыстыруды көздейді. Математикалық және компьютерлік модельдеу Plaxis және ұқсас бағдарламаларда қалалық діріл мен Шудың таралуын бағалау үшін соңғы элементтер әдісіне негізделген. Жиналған деректер Excel және MatLAB-та статистикалық өңдеуден өтеді, онда корреляциялық және регрессиялық талдаулар, сондай-ақ нәтижелердің сенімділігі мен қайталануын тексеру жүргізіледі.

Obtained results and novelty (in Russian) : Проведён подробный литературный обзор современных прикладных разработок, фундаментальных исследований и математических моделей в области виброакустического контроля, а также выполнен анализ нормативно-технических и правовых документов и изучены лучшие международные и отечественные практики по строительной вибрации и акустике. Разработан комплект образовательных материалов, включающий учебно-методический комплекс дисциплины: силлабус, лекционные материалы и планы практических и лабораторных занятий. Материалы прошли обсуждение в коллегиальных органах университета и одобрены к внедрению в образовательную программу по строительству.Проведён сбор и анализ научноёмких материалов, оформлена научно-техническая документация, необходимая для дальнейшей реализации проекта.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Виброакустикалық бақылау саласындағы заманауи қолданбалы әзірлемелерге, іргелі зерттеулерге және математикалық модельдерге егжей-тегжейлі әдеби шолу жүргізілді, сондай-ақ нормативтік-техникалық және құқықтық құжаттарға талдау жасалды және құрылыс дірілі мен акустика бойынша үздік халықаралық және отандық тәжірибелер зерделенді. Пәннің оқу-әдістемелік кешенін қамтитын білім беру материалдарының жиынтығы әзірленді: силлабус, дәріс материалдары және практикалық және зертханалық сабақтардың жоспарлары. Материалдар университеттің алқалы органдарында талқыланып, құрылыс бойынша білім беру бағдарламасына енгізуге мақұлданды.Ғылыми қажетсінетін материалдарды жинау және талдау жүргізілді, жобаны одан әрі іске асыру үшін қажетті ғылыми-техникалық құжаттама ресімделді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : В рамках исследования создана научно обоснованная методическая база по виброакустическому контролю строительных объектов, основанная на анализе современных разработок, математических моделей и нормативно-технических требований. Разработан и одобрен к внедрению учебно-методический комплекс дисциплины, включающий силлабус, лекционные и практические материалы, что обеспечивает подготовку специалистов в области виброакустического мониторинга. Сформированная научно-техническая документация и стандартизированные учебные материалы повышают эффективность образовательного процесса, сокращают затраты на разработку новых дисциплин и создают основу для дальнейшей коммерциализации и интеграции разработок в строительную практику.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Зерттеу аясында заманауи әзірлемелерді, математикалық модельдерді және нормативтік-техникалық талаптарды талдауға негізделген құрылыс объектілерін діріл-акустикалық бақылау бойынша ғылыми негізделген әдістемелік база құрылды. Виброакустикалық мониторинг саласындағы мамандарды даярлауды қамтамасыз ететін силлабусты, лекциялық және практикалық материалдарды қамтитын пәннің оқу-әдістемелік кешені әзірленді және енгізуге мақұлданды. Қалыптасқан ғылыми-техникалық құжаттама және стандартталған Оқу материалдары білім беру процесінің тиімділігін арттырады, жаңа пәндерді әзірлеу шығындарын азайтады және әзірлемелерді одан әрі коммерцияландыру мен құрылыс практикасына интеграциялау үшін негіз жасайды.

Level of implementation (in Russian) : Степень внедрения охватывает образовательный уровень (учебная программа, магистерская подготовка), научно-исследовательский уровень (создание базы для последующих исследований) и практическую сферу (потенциал использования материалов в строительных компаниях и их дальнейшей коммерциализации).

Level of implementation (in Kazakh) : Енгізу дәрежесі білім беру деңгейін (оқу бағдарламасы, магистрлік даярлық), ғылыми-зерттеу деңгейін (кейінгі зерттеулер үшін база құру) және практикалық саланы (құрылыс компанияларында материалдарды пайдалану және оларды одан әрі коммерцияландыру әлеуеті) қамтиды.

Efficiency (in Russian) : Реализация проекта обеспечила формирование научно обоснованной и практически применимой базы по виброакустическому контролю строительных объектов, что значительно повышает качество подготовки будущих инженеров-строителей. Внедрение разработанного учебно-методического комплекса в образовательный процесс позволило стандартизировать обучение в области строительной акустики и вибрации, обеспечив студентов современными знаниями, основанными на актуальных исследованиях, передовых международных практиках и требованиях нормативно-технических документов. С точки зрения практической значимости, проект создаёт основу для последующей разработки технологических карт и организационно-технологических решений, которые могут быть интегрированы в деятельность строительных организаций. Это способствует снижению шумового и вибрационного воздействия на окружающую среду, уменьшению количества нарушений законодательства и штрафов, а также повышению безопасности работ в городских условиях. Эффективность проекта проявляется также в том, что результаты исследований могут быть масштабированы и использованы в дальнейших научных разработках, в том числе в магистерских исследованиях, повышая научный потенциал университета. Формирование систематизированной методической и научно-технической базы сокращает временные и финансовые затраты на подготовку кадров и разработку новых образовательных модулей, что делает проект экономически целесообразным и устойчивым в долгосрочной перспективе.

Efficiency (in Kazakh) : Жобаны іске асыру құрылыс объектілерін діріл-акустикалық бақылау бойынша ғылыми негізделген және іс жүзінде қолданылатын базаны қалыптастыруды қамтамасыз етті, бұл болашақ құрылыс инженерлерін даярлау сапасын едәуір арттырады. Әзірленген оқу-әдістемелік кешенді білім беру процесіне енгізу студенттерді өзекті зерттеулерге, озық халықаралық тәжірибелерге және нормативтік-техникалық құжаттардың талаптарына негізделген заманауи біліммен қамтамасыз ете отырып, құрылыс акустикасы мен діріл саласында оқытуды стандарттауға мүмкіндік берді. Практикалық маңыздылығы тұрғысынан жоба кейіннен құрылыс ұйымдарының қызметіне біріктірілуі мүмкін технологиялық карталар мен ұйымдастырушылық-технологиялық шешімдерді әзірлеуге негіз жасайды. Бұл қоршаған ортаға Шу мен діріл әсерін азайтуға, заң бұзушылықтар мен айыппұлдардың санын азайтуға, сондай-ақ қалалық жағдайларда жұмыс қауіпсіздігін арттыруға ықпал етеді. Жобаның тиімділігі сонымен қатар зерттеу нәтижелерін масштабтауға және одан әрі ғылыми әзірлемелерде, соның ішінде магистрлік зерттеулерде қолдануға, университеттің ғылыми әлеуетін арттыруға болатындығында көрінеді. Жүйелі әдістемелік және ғылыми-техникалық базаны қалыптастыру кадрларды даярлауға және жаңа білім беру модульдерін әзірлеуге жұмсалатын уақыт пен қаржылық шығындарды қысқартады, бұл жобаны ұзақ мерзімді перспективада экономикалық тұрғыдан орынды және тұрақты етеді.

Field of application (in Russian) : Разработанные в рамках проекта учебно-методические материалы и научно-техническая база по виброакустическому контролю находят широкое применение в образовательной, научно-исследовательской и производственной сферах. В образовательной среде комплекс материалов используется в учебном процессе по направлению «Строительство», обеспечивая подготовку специалистов, компетентных в вопросах акустики и вибрации строительных объектов. Магистранты и научные руководители могут применять результаты проекта при выполнении исследовательских работ, связанных с виброакустическим мониторингом. В производственной сфере материалы и методические подходы проекта могут быть использованы строительными организациями при разработке внутренних регламентов, технологических карт и систем текущего контроля шума и вибрации. Это особенно актуально для строительных объектов, расположенных в стеснённых городских условиях, где требуется соблюдение санитарных и экологических норм. Также проект имеет потенциал для применения в государственных структурах и экспертных организациях, занимающихся разработкой нормативно-технических документов, экологическим аудитом и мониторингом уровня шумового и вибрационного воздействия в городской среде. Результаты исследования могут служить основой для совершенствования действующих требований и внедрения новых стандартов виброакустического контроля в строительной отрасли.

Field of application (in Kazakh) : Жоба шеңберінде әзірленген оқу-әдістемелік материалдар мен виброакустикалық бақылау жөніндегі ғылыми-техникалық база білім беру, ғылыми-зерттеу және өндірістік салаларда кеңінен қолданылады. Білім беру ортасында материалдар кешені құрылыс нысандарының акустикасы мен дірілі мәселелерінде құзыретті мамандарды даярлауды қамтамасыз ете отырып, "құрылыс" бағыты бойынша оқу процесінде пайдаланылады. Магистранттар мен ғылыми жетекшілер виброакустикалық мониторингке байланысты зерттеу жұмыстарын орындау кезінде жоба нәтижелерін қолдана алады. Өндірістік салада Жобаның материалдары мен әдістемелік тәсілдерін құрылыс ұйымдары ішкі регламенттерді, технологиялық карталарды және Шу мен дірілді ағымдағы бақылау жүйелерін әзірлеу кезінде пайдалана алады. Бұл, әсіресе, санитарлық және экологиялық нормаларды сақтау талап етілетін тар қалалық жағдайда орналасқан құрылыс нысандарына қатысты. Сондай-ақ, жоба нормативтік-техникалық құжаттарды әзірлеумен, экологиялық аудитпен және қалалық ортадағы Шу мен діріл әсерінің деңгейін бақылаумен айналысатын мемлекеттік құрылымдар мен сараптама ұйымдарында қолдану үшін әлеуетке ие. Зерттеу нәтижелері қолданыстағы талаптарды жетілдіруге және құрылыс индустриясында дірілді акустикалық бақылаудың жаңа стандарттарын енгізуге негіз бола алады.