The object of research, development or design (in Russian) : Проведение физико-химических исследований отобранных и подготовленных проб техногенного сырья в виде шлаков фосфорного производства. Выбор оптимальных технологических параметров бетонных составов с утилизацией шлака путем переработки в качестве вторичного сырья с помощью математического моделирования; Обработка результатов, подготовка материалов, содержащих не менее 50 процентилей по citescore в базе данных Scopus, с публикацией статей в журналах из первых трех кравтилов по импакт-фактору в декерфере Web of Science или.Написание и сдача кратких сведений.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Фосфор өндірісінің шлактары түріндегі техногендік шикізаттың іріктелген және дайындалған сынамаларына физика-химиялық зерттеулер жүргізу. Математикалық модельдеу көмегімен екінші шикізат ретінде қайта өңдеу арқылы қожды кәдеге жаратумен бетон құрамдарының оңтайлы технологиялық параметрлерін таңдау; Нәтижелерді өңдеу,Web of Science декерқорында импакт-фактор бойынша алғашқы үш кравтилден журналдарда мақала жариялай отырып немесе Scopus дерекқорында citescore бойынша кемінде 50 процентилі бар материалдарды дайындау.Қысқаша мәліметтерді жазу және тапсыру.

Aim of work (in Russian) : Разработка инновационной технологии утилизации шлаков фосфорного производства в качестве вторичного сырья с получением связующего и шлакощелочных бетонов на его основе.

Aim of work (in Kazakh) : Байланыстырғыш және оның негізінде қож-сілтілі бетондарды ала отырып, қайталама шикізат ретінде фосфор өндірісінің қождарын кәдеге жаратудың инновациялық технологиясын әзірлеу болып табылады.

Методы исследования (на русском) : Аналитический обзор, отбор проб, подготовка отобранных проб Полученные результаты и новизна: по результатам исследования был проведен аналитический обзор и установлено: - электротермофосфорные шлаки являются бесценным сырьем в промышленности строительных материалов; - объем применения токсинов в технологии строительных материалов еще недостаточно велик, что связано с применением дефицита активаторов отверждения и применением автоклавной технологии. Сформулированы результаты и задачи исследования. Проведен отбор техногенного сырья, в частности шлака фосфорного производства из отвала. Проведена подготовка отобранных проб техногенного шлака к физико-химическим исследованиям. Основные конструктивные и технико-экономические показатели: по теме проекта проведен аналитический обзор, позволяющий определить современные методы и технологии переработки шлаков фосфорного производства. Сформулированы результаты и задачи исследования. Проведен отбор техногенного сырья, в частности шлака фосфорного производства из отвала. Проведена подготовка отобранных проб техногенного шлака к физико-химическим исследованиям.

Методы исследования (на казахском) : Аналитикалық шолу, сынама алу, іріктелген сынамаларды дайындау Алынған нәтижелері мен жаңалығы: Зерттеу нәтижелері бойынша аналитикалық шолу жүргізіліп, мыналар анықталды: - электротермофосфор шлактары құрылыс материалдары өнеркәсібінде баға жетпес шикізат болып табылады; - құрылыс материалдары технологиясында токсиндерді қолдану көлемі әлі жеткілікті деңгейде емес, бұл қатаю активаторларының жетіспеушілігін қолданумен және автоклав технологиясын қолданумен байланысты. Зерттеу нәтижелері мен міндеттері тұжырымдалған. Техногендік шикізатты, атап айтқанда, үйіндіден фосфор өндірісінің қожын іріктеу жүргізілді. Техногендік қождың іріктелген сынамаларын физика-химиялық зерттеулерге дайындау жүргізілді. Негізгі конструктивтік және техникалық-экономикалық көрсеткіштері: Жоба тақырыбы бойынша фосфор өндірісінің қождарын өңдеудің заманауи әдістері мен технологияларын анықтауға мүмкіндік беретін аналитикалық шолу жүргізілді. Зерттеу нәтижелері мен міндеттері тұжырымдалған. Техногендік шикізатты, атап айтқанда, үйіндіден фосфор өндірісінің қожын іріктеу жүргізілді. Техногендік қождың іріктелген сынамаларын физика-химиялық зерттеулерге дайындау жүргізілді.

Obtained results and novelty (in Russian) : Подготовленная средняя проба отобранного электротермофосфорного Шлага была подвергнута физико-химическому анализу в соответствии со стандартными методиками. Исследования были направлены на определение минерального состава, структурных особенностей, химического элементного состава и физико-механических свойств шлака. К проведенным анализам: * определение гранулометрического состава; * рентгенофазный анализ (РФА); * рентгенофлуоресцентный анализ (РФА); * термогравиметрический анализ (ТГА); * включены методы определения исходных показателей прочности и плотности. Полученные результаты показали, что шлак подходит для использования в шлакощелочных системах в качестве активного компонента, а также его химический состав в полной мере позволяет эффективно использовать его в качестве вторичного сырья. С целью оптимизации состава шлакощелочных бетонов применялись методы математического моделирования (регрессионный анализ, факторные эксперименты, моделирование процессов).

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Іріктелген электротермофосфор шлагының дайындалған орташа сынамасы стандартты әдістемелерге сай физика-химиялық талдаудан өткізілді. Зерттеулер шлактың минералдық құрамын, құрылымдық ерекшеліктерін, химиялық элементтік құрамын және физика-механикалық қасиеттерін анықтауға бағытталды. Жүргізілген талдауларға: • гранулометриялық құрамды анықтау; • рентгенфазалық талдау (РФА); • рентгенфлуоресценттік талдау (РФА); • термогравиметриялық талдау (ТГА); • бастапқы беріктік пен тығыздық көрсеткіштерін анықтау әдістері кірді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Проведенные физико-химические исследования отобранных и подготовленных проб техногенного сырья в виде шлаков фосфорного производства позволили определить ряд важных показателей технологического процесса. По результатам исследования определены следующие конструктивные и технико-экономические параметры: 1. минеральный и химический состав сырья: Была определена массовая доля основных оксидов (CaO, SiO₂, Al₂o., Fe₂o., P₂O.и т. д.) В образцах шлака и оценена их пригодность для вторичной переработки. 2. физико-механические свойства: Были изучены плотность, сыпучесть, гранулированный состав, влажность и прочность, а также определены базовые параметры, необходимые для использования шлака в производстве строительных материалов. 3. затраты на тепло и энергию: Рассчитаны энергозатраты, необходимые в процессе переработки шлака и активации щелочными активаторами, продемонстрирован энергосберегающий потенциал технологии. 4. эффективность переработки: Определены показатели прочности и устойчивости шлакощелочных систем, полученных в результате воздействия применяемых методов активации, и оценена их экономическая эффективность. 5. возможность промышленного применения: Результаты исследований показали технологическую целесообразность применения шлаков в качестве вторичного сырья в производстве строительных материалов (шлакощелочные бетоны, связующие).

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Фосфор өндірісінің шлактары түріндегі техногендік шикізаттың іріктелген және дайындалған сынамаларына жүргізілген физика-химиялық зерттеулер технологиялық процестің бірқатар маңызды көрсеткіштерін айқындауға мүмкіндік берді. Зерттеу нәтижелері бойынша төмендегі конструктивтік және техникалық-экономикалық параметрлер анықталды: 1. Шикізаттың минералдық және химиялық құрамы: Шлак үлгілеріндегі негізгі оксидтердің (CaO, SiO₂, Al₂O₃, Fe₂O₃, P₂O₅ және т.б.) массалық үлесі анықталып, олардың қайта өңдеуге жарамдылығы бағаланды. 2. Физика-механикалық қасиеттері: Тығыздығы, сусымалылығы, түйіршіктік құрамы, ылғалдылығы және беріктігі зерттеліп, шлакты құрылыс материалдары өндірісінде қолдану үшін қажетті базалық параметрлер анықталды. 3. Жылу және энергия шығындары: Шлакты қайта өңдеу және сілтілі белсенділендіргіштермен активтендіру процесінде қажет болатын энергия шығындары есептеліп, технологияның энергия үнемдеуші әлеуеті көрсетілді. 4. Қайта өңдеу тиімділігі: Қолданылған активтендіру әдістерінің әсері нәтижесінде алынған қож-сілтілі жүйелердің беріктік көрсеткіштері мен төзімділігі анықталып, олардың экономикалық тиімділігі бағаланды. 5. Өндірістік қолдану мүмкіндігі: Зерттеу нәтижелері шлактарды қайталама шикізат ретінде құрылыс материалдары өндірісінде (қож-сілтілі бетондар, байланыстырғыштар) қолданудың технологиялық орындылығын көрсетті.

Level of implementation (in Russian) :

Level of implementation (in Kazakh) :

Efficiency (in Russian) :

Efficiency (in Kazakh) :

Field of application (in Russian) : Производство в строительной отрасли, строительные компании, мини-цеха по производству строительных материалов, научно-исследовательские институты

Field of application (in Kazakh) : Құрылыс саласындағы өндіріс, құрылыс компаниялар, құрылыс материалдарын шығаратын мини- цехтар, ғылыми-зерттеу институттары