The object of research, development or design (in Russian) : отходы сточных вод для получения биогаза

The object of research, development or design (in Kazakh) : биогаз алуға арналған ағынды сулардың қалдықтары

Aim of work (in Russian) : Получение биогаза из сточных вод города Кокшетау путем применения инновационных фильтрационных технологий и утилизации канализационных отходов позволит повысить уровень экологической безопасности и обеспечить город дополнительным источником энергии.

Aim of work (in Kazakh) : Инновациялық сүзу технологияларын қолдану және кәріз қалдықтарын кәдеге жарату арқылы Көкшетау қаласының сарқынды суларынан биогаз алу экологиялық қауіпсіздік деңгейін арттыруға және қаланы қосымша энергия көзімен қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.

Методы исследования (на русском) : Аналитические методы исследования по физико-химическому анализу, химическому загрязнителей и микробиологическому анализам. Исследования условий региона со сбором данных о температуре воздуха и воды, анализа сезонных колебаний, а также санитарно-гигиеническая оценка территории по существующим системам водоотведения.

Методы исследования (на казахском) : Физика-химиялық талдау, химиялық ластаушы заттар және микробиологиялық талдау бойынша аналитикалық зерттеу әдістері. Ауа мен судың температурасы туралы деректерді жинай отырып, аймақтың жағдайын зерттеу, маусымдық ауытқуларды талдау, сондай-ақ қолданыстағы су бұру жүйелері бойынша аумақты санитарлық-гигиеналық бағалау.

Obtained results and novelty (in Russian) : Определены природно-климатические факторы, зависящие от средней температуры и сезонных колебаний, уровня осадков, характеристики водных объектов, геологических особенностей и уровня грунтовых вод, которые влияют на выбор инновационных методов в виде мембранных или биологических систем исследуемого региона. Рассмотрены инновационные методы по преимуществам и недостаткам, для учта технологии утилизации и повторной применимости очищенной воды с соблюдением экологических норм. Сформирован список и порядок возможности использования потенциально определенных технологий по фильтрации и утилизации сточных вод, подходящие для условий города Кокшетау. Изучен химический состав и уровень органических веществ в сточных водах города Кокшетау для оценки их пригодности для получения биогаза.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Зерттелетін аймақтың мембраналық немесе биологиялық жүйелері түріндегі инновациялық әдістерді таңдауға әсер ететін орташа температура мен маусымдық ауытқуларға, жауын-шашын деңгейіне, су объектілерінің сипаттамаларына, геологиялық ерекшеліктерге және жер асты суларының деңгейіне байланысты табиғи-климаттық факторлар анықталды. Экологиялық нормаларды сақтай отырып, тазартылған суды кәдеге жарату және қайта қолдану технологиясын ескеру үшін артықшылықтары мен кемшіліктері бойынша инновациялық әдістер қарастырылды. Көкшетау қаласының жағдайларына сәйкес келетін сарқынды суларды сүзу және кәдеге жарату бойынша ықтимал анықталған технологияларды пайдалану мүмкіндігінің тізімі мен тәртібі қалыптастырылды. Биогаз алуға жарамдылығын бағалау үшін Көкшетау қаласының ағынды суларындағы Органикалық заттардың химиялық құрамы мен деңгейі зерттелді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Изучены используемые очистные сооружения выполненные по проекту ГПИ «Казводоканалпроект Душанбинское». Согласно документации и по факту полевых исследований установлено, что сточные воды из города Кокшетау поступают на сооружения по четырем коллекторам Д-600 мм от насосной станции №2 и Д-600 мм от насосной станции №7. С города 2 сточные водных канала поступают по трубе диаметром 150 мм в приемную камеру. Для гашения напора перед сооружениями установлена приемная камера, в которую стекаются все сточные воды. Сточные воды в приемной камере проходя несколько решетчатые заслоны из прутьев с прозорами 16-20 мм, где отбросы задерживаются и удаляются вручную граблями. Далее проходя песколовки стоки поступают в лоток «Вентури», служащим водоизмерительным устройством и далее поступают в распределительную чашу первичных отстойников. В очистных сооружениях выпавший на дно осадок сгребается скребковым механизмом в приямок, где удаление осадков производятся насосоами, а плавающие вещества удаляются с поверхности отстойника в жировой бункер и далее в жировой колодец, откуда вода откачивается насосами. Определены технические характеристики всех действующих в процессе устройств и оборудования для определения места установки оборудования для применения инновационного метода очистки сточных вод с получением биогаза.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : "Казводоканалпроект Душанбинское"МБИ жобасы бойынша орындалған пайдаланылатын тазарту құрылыстары зерделенді. Құжаттамаға сәйкес және далалық зерттеулер фактісі бойынша Көкшетау қаласынан ағынды сулар №2 сорғы станциясынан Д-600 мм және №7 сорғы станциясынан Д-600 мм төрт коллектор бойынша құрылыстарға түсетіні анықталды. Қаладан 2 ағынды су арнасы қабылдау камерасына диаметрі 150 мм құбыр арқылы түседі. Қысымды сөндіру үшін құрылыстардың алдында барлық ағынды сулар ағатын қабылдау камерасы орнатылған. Қабылдау камерасындағы ағынды сулар 16-20 мм саңылаулары бар арматуралы шыбықтардан бірнеше рет өтетін торлы тосқауылдар, мұнда қоқыстар тырмамен ұсталады және қолмен жойылады. Әрі қарай, құм тұзақтарынан өтіп, ағындар су өлшегіш ретінде қызмет ететін "Вентури" науасына түседі, содан кейін бастапқы тұндырғыштардың тарату ыдысына түседі. Тазарту құрылыстарында түбіне түскен тұнба қырғыш механизммен шұңқырға тырмаланады, онда жауын-шашынды сорғылар алып тастайды, ал қалқымалы заттар тұндырғыштың бетінен май бункеріне және одан әрі су сорғылармен айдалатын май құдығына шығарылады. Биогаз алу арқылы ағынды суларды тазартудың инновациялық әдісін қолдануға арналған жабдықты орнату орнын анықтау үшін процесте жұмыс істейтін барлық құрылғылар мен жабдықтардың техникалық сипаттамалары анықталды.

Level of implementation (in Russian) : не внедрено

Level of implementation (in Kazakh) : енгізілмеген

Efficiency (in Russian) : выполненные в полном объеме задачи 2025 года позволяют более осмыслить возможности получения биогаза за счет эффективной очистки сточных вод и для улучшения экологической среды региона. Результаты обследования очистных сооружений города с анализом химического состава и уровня органических веществ в сточных водах собираемых в очистных сооружениях. Собранные и сформированные данные позволят более тщательно определить дальнейшие методы исследования и подбор оборудования для исследований.

Efficiency (in Kazakh) : 2025 жылғы толық көлемде орындалған міндеттер сарқынды суларды тиімді тазарту есебінен және өңірдің экологиялық ортасын жақсарту үшін биогаз алу мүмкіндіктерін көбірек түсінуге мүмкіндік береді. Тазарту құрылыстарында жиналатын сарқынды сулардағы органикалық заттардың химиялық құрамы мен деңгейін талдай отырып, қаланың тазарту құрылыстарын зерттеу нәтижелері. Жиналған және қалыптасқан деректер зерттеудің әрі қарайғы әдістерін және зерттеуге арналған жабдықты таңдауды мұқият анықтауға мүмкіндік береді.

Field of application (in Russian) : коммунальные предприятия, организации, занимающиеся управлением отходами и очисткой сточных вод, государственные учреждения, связанные с экологической безопасностью, представители малого и среднего бизнеса, заинтересованные в использовании возобновляемых источников энергии.

Field of application (in Kazakh) : коммуналдық қызметтер, қалдықтарды басқарумен және ағынды суларды тазартумен айналысатын ұйымдар, экологиялық қауіпсіздікке байланысты мемлекеттік мекемелер, жаңартылатын энергия көздерін пайдалануға мүдделі шағын және орта бизнес өкілдері.