The object of research, development or design (in Russian) : Ассоциированная вакцина против нодулярного дерматита и блютанга КРС, включающая рекомбинантный штамм вируса нодулярного дерматита, субъединичный компонент, экспрессирующий иммуномодулирующие белки вирусов нодулярного дерматита и блютанга.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Ірі қара малдың түйінді дерматит мен блютангқа қарсы ассоциирленген вакцина, оған түйінді дерматит вирусының рекомбинантты штамы және түйінді дерматит пен блютанг вирустарының иммуномодуляциялық ақуыздарын экспрессиялайтын суббірлікті компонент кіреді.

Aim of work (in Russian) : Разработка ассоциированной вакцины против нодулярного дерматита и блютанга КРС на основе рекомбинантного штамма вируса нодулярного дерматита и субъединичного компонента, экспрессирующего иммуномодулирующие белки данных вирусов.

Aim of work (in Kazakh) : Түйінді дерматит вирусының рекомбинантты штамы мен осы вирустардың иммуномодуляциялық ақуыздарын экспрессиялайтын суббірліктік компонент негізінде ірі қара малға арналған нодулярлық дерматит пен блютангқа қарсы ассоциацияланған вакцинаны әзірлеу.

Методы исследования (на русском) : Исследования будут осуществляться с применением передовых методов молекулярной биологии, генной инженерии, вирусологии и иммунологии.

Методы исследования (на казахском) : Зерттеулер молекулалық биология, гендік инженерия, вирусология және иммунологияның озық әдістерін қолдану арқылы жүзеге асырылады.

Obtained results and novelty (in Russian) : Научная новизна проекта состоит в разработке первой в Казахстане ассоциированной вакцины против нодулярного дерматита и блютанга КРС на основе рекомбинантного штамма вируса нодулярного дерматита и субъединичного компонента, экспрессирующего иммуномодулирующие белки обоих вирусов, с применением адъюванта Montanide Gel01 (Seppic, France). Планируется изучение иммунобиологических свойств и протективной эффективности вакцины на модельных животных. В отчётный период проведён комплексный анализ научных и патентных источников по вирусам LSDV и BTV, включающий 23 научные публикации, геномные отчёты и 6 патентов. Выделены ключевые гены-кандидаты, участвующие в формировании защитного иммунного ответа. Начаты экспериментальные работы по созданию рекомбинантных вирусов LSDV, экспрессирующих антигены BTV. Сконструированы праймеры, амплифицированы и модифицированы гены NS3, VP7 и VP2, созданы интеграционные плазмиды, проведено их секвенирование и субклонирование в векторы для интеграции в локусы LSDV005, LSDV008 и LSDV142. Получены плазмиды pIN-LSDV005(BTV-VP7), pIN-LSDV008(BTV-VP2), pIN-LSDV142(BTV-NS3). Обновлён родительский рекомбинантный штамм LSDV 5BJN(IL-18). Выполнена первичная трансфекция клеток тестикул ягнёнка плазмидой pIN-LSDV005(BTV-VP7); работы по селекции рекомбинантных вирусов продолжаются. Проведены организационные мероприятия: подготовлена бюджетная заявка, получены коммерческие предложения и заключены договоры на закуп материалов и реактивов для 2025 года.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Жобаның ғылыми жаңалығы – Қазақстанда алғаш рет ірі қара малдың түйінді дерматиті мен блютангке қарсы рекомбинантты штамм және екі вирустың иммуномодуляциялық ақуыздарын экспрессиялайтын суббірліктік компонент негізінде ассоциацияланған вакцинаның әзірленуі. Вакцинаның иммунобиологиялық қасиеттері мен қорғаныш тиімділігі модельдік жануарларда зерттеледі. Есептік кезеңде LSDV және BTV вирустарына қатысты 23 ғылыми жұмыс, геномдық есептер және 6 патент қамтылған кешенді талдау жүргізілді. Қорғаныш иммундық жауапқа қатысатын негізгі кандидат-гендер анықталды. BTV антигендерін экспрессиялайтын рекомбинантты LSDV алу бойынша зерттеулер басталды. NS3, VP7 және VP2 гендеріне праймерлер құрастырылып, амплификация жүргізілді, интеграциялық плазмидалар дайындалып, секвенирлеу және LSDV005, LSDV008 және LSDV142 локустарына субклонирлеу орындалды. pIN-LSDV005(BTV-VP7), pIN-LSDV008(BTV-VP2), pIN-LSDV142(BTV-NS3) плазмидалары алынды. Ата-аналық рекомбинантты LSDV 5BJN(IL-18) штамы жаңартылды. Қозы тестикуласы жасушаларында pIN-LSDV005(BTV-VP7) плазмидалық ДНҚ-мен алғаш рет трансфекцияланды; рекомбинантты вирустарды сұрыптау жұмыстары жалғасуда. Ұйымдастырушылық шаралар орындалды: бюджеттік өтінім дайындалды, коммерциялық ұсыныстар алынды және 2025 жылға қажетті материалдар мен реактивтерді сатып алуға келісімшарттар жасалды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : 6. В Казахстане из-за отсутствия отечественной генно-инженерной вакцины против нодулярного дерматита и блютанга КРС используются импортные препараты. Разрабатываемая вакцина позволит отказаться от импорта, решит задачи импортозамещения, обеспечить экономическую доступность и конкурентоспособность продукции, а также создать потенциал для экспорта в приграничные регионы.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Қазақстанда ірі қара мал түйінді дерматит пен блютангіне қарсы отандық гендік-инженерлік вакцина болмағандықтан, импорттық препараттар қолданылады. Дайындалатын вакцина импорттан бас тартуға мүмкіндік беріп, импортты алмастыру міндеттерін шешеді, өнімнің экономикалық қолжетімділігі мен бәсекеге қабілеттілігін қамтамасыз етеді және шекаралас аймақтарға экспорттау мүмкіндігін туғызады.

Level of implementation (in Russian) : Результаты проекта обладают высокой степенью внедрения, поскольку разработанная ассоциированная вакцина против нодулярного дерматита и блютанга КРС может быть масштабирована до промышленного производства и использована в ветеринарной практике Республики Казахстан, что позволит обеспечить специфическую профилактику заболевания на национальном уровне.

Level of implementation (in Kazakh) : Жобаның нәтижелері жоғары енгізу деңгейіне ие, себебі түйінді дерматит пен блютангқа қарсы әзірленген ассоциацияланған вакцина өндірістік ауқымда жүзеге асырылып, Қазақстан Республикасының ветеринариялық тәжірибесінде қолданылуы мүмкін, бұл аурудың ұлттық деңгейде алдын алуды қамтамасыз етеді.

Efficiency (in Russian) : Эффективность проекта заключается в снижении затрат на импорт вакцинных препаратов, уменьшении экономических потерь от заболеваемости и падежа скота, а также в потенциальной возможности экспорта отечественной вакцины в соседние страны, что способствует развитию биотехнологической отрасли и агропромышленного комплекса Казахстана.

Efficiency (in Kazakh) : Жобаның тиімділігі шетелден вакцина импорттауға жұмсалатын шығындарды азайту, мал ауруларынан және өлім-жітімінен туындайтын экономикалық шығындарды төмендету, сондай-ақ отандық вакцинаны көршілес елдерге экспорттау мүмкіндігі арқылы Қазақстанның биотехнологиялық саласы мен агроөнеркәсіптік кешенінің дамуына ықпал етуімен айқындалады

Field of application (in Russian) : Сельскохозяйственные и ветеринарные науки.

Field of application (in Kazakh) : Ауыл шаруашылығы және ветеринариялық ғылымдар