The object of research, development or design (in Russian) : Экономическое сотрудничество стран Центральной Азии с внешними партнёрами в форматах «5+1».

The object of research, development or design (in Kazakh) : Орталық Азия елдерінің «5+1» форматындағы сыртқы әріптестерімен экономикалық ынтымақтастығы.

Aim of work (in Russian) : Цель проекта заключается в анализе существующих возможностей и ограничений для углубления экономического сотрудничества между Центрально- Азиатским регионом и государствами в форматах «5+1».

Aim of work (in Kazakh) : Жобаның мақсаты – Орталық Азия аймағы мен мемлекеттер арасындағы «5+1» форматындағы экономикалық ынтымақтастықты тереңдету үшін бар мүмкіндіктер мен шектеулерді талдау.

Методы исследования (на русском) : Для выявления основных проблем и ограничений, возникающих при реализации экономического сотрудничества Центрально-азиатского региона с внешними партнёрами форматов «5+1», использовались методы теоретического анализа, контент-анализа, сравнительного анализа, а также структурно-функциональный подход. Они позволили систематизировать нормативные документы, стратегические программы, аналитические обзоры международных организаций и сопоставить ключевые барьеры в разных форматах взаимодействия. Для определения потенциальных рисков и угроз дальнейшего развития экономического сотрудничества применялся институциональный подход, использовались методы SWOT-анализа, а также рисковое картирование (risk mapping). Данные методы обеспечили выявление внешних и внутренних факторов, способных оказать влияние на устойчивость сотрудничества, включая геополитические, инфраструктурные, институциональные и торговые риски. Для разработки рекомендаций по устранению или смягчению выявленных ограничений использовались методы сценарного анализа и каузального анализа взаимосвязей. Это позволило сформулировать рекомендации, направленные на повышение эффективности экономического сотрудничества и улучшение условий взаимодействия между странами Центральной Азии и партнёрами форматов «5+1».

Методы исследования (на казахском) : Орталық Азия өңірінің «5+1» форматтары шеңберінде сыртқы әріптестермен экономикалық ынтымақтастықты іске асыру барысында туындайтын негізгі мәселелер мен шектеулерді айқындау үшін теориялық талдау, контент-талдау, салыстырмалы талдау әдістері, сондай-ақ құрылымдық-функционалдық тәсіл қолданылды. Бұл әдістер нормативтік құжаттарды, стратегиялық бағдарламаларды, халықаралық ұйымдардың талдамалық шолуларын жүйелендіруге және өзара іс-қимылдың әртүрлі форматтарындағы негізгі тосқауылдарды салыстыруға мүмкіндік берді. Экономикалық ынтымақтастықтың одан әрі дамуына әсер етуі мүмкін ықтимал тәуекелдер мен қатерлерді анықтау үшін институционалдық тәсіл, SWOT-талдау әдістері, сондай-ақ тәуекелдерді картографиялау (risk mapping) пайдаланылды. Аталған әдістер ынтымақтастықтың тұрақтылығына ықпал ететін геосаяси, инфрақұрылымдық, институционалдық және сауда тәуекелдерін қоса алғанда, ішкі және сыртқы факторларды айқындауды қамтамасыз етті. Айқындалған шектеулерді жою немесе жұмсарту жөніндегі ұсынымдарды әзірлеу үшін сценарийлік талдау және өзара байланыстардың каузалды талдауы қолданылды. Бұл Орталық Азия елдері мен «5+1» форматтарының әріптестері арасындағы экономикалық ынтымақтастықтың тиімділігін арттыруға және өзара іс-қимылдың жағдайларын жақсартуға бағытталған ұсынымдарды қалыптастыруға мүмкіндік берді.

Obtained results and novelty (in Russian) : Были определены основные проблемы и ограничения, мешающие эффективному экономическому сотрудничеству между странами Центральной Азии и партнёрами форматов «5+1». Среди них — несогласованность правил и процедур, слабая координация, инфраструктурные трудности, а также влияние внешних политических факторов. Были выявлены потенциальные риски и угрозы, способные повлиять на развитие сотрудничества в будущем: рост издержек, нестабильность транспортных маршрутов, различия в технических стандартах, санкционные ограничения, политическая нестабильность отдельных государств региона, усиление климатических угроз и ужесточение ESG-требований. Разработан комплекс рекомендаций, направленных на смягчение выявленных ограничений. Эти рекомендации основаны на анализе текущих тенденций и скрытых взаимозависимостей, что делает их особенно актуальными для дальнейшего совершенствования экономического сотрудничества в регионе. Научная новизна исследования заключается в комплексной и системной оценке влияния институциональных, инфраструктурных, политико-экономических и геополитических факторов на эффективность реализации инициатив в рамках форматов «5+1» и на устойчивость внешнеэкономического развития ЦА региона. Результаты исследования нашли отражение в двух статьях, опубликованных в рецензируемых изданиях, а также были апробированы на 24-ой Международной научной конференции по экономике, бизнесу и современным дискуссиям в области социальных наук в Стамбуле, Турция (MIRDEC 2025).

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Осы зерттеу нәтижесінде Орталық Азия елдері мен «5+1» форматындағы серіктестер арасындағы тиімді экономикалық ынтымақтастыққа кедергі келтіретін негізгі мәселелер мен шектеулер анықталды.Олардың қатарында ережелер мен рәсімдердің үйлеспеушілігі, әлсіз үйлестіру, инфрақұрылымдық қиындықтар, сондай-ақ сыртқы саяси факторлардың әсері бар.Болашақта ынтымақтастықтың дамуына ықпал етуі мүмкін әлеуетті тәуекелдер мен қауіптер айқындалды: шығындардың өсуі, көлік бағыттарының тұрақсыздығы, техникалық стандарттардың айырмашылықтары,санкциялық шектеулер,өңірдегі жекелеген мемлекеттердің саяси тұрақсыздығы, климаттық қауіптердің күшеюі және ESG-талаптарының қатаюы.Анықталған шектеулерді жұмсартуға бағытталған ұсынымдар кешені әзірленді.Бұл ұсынымдар ағымдағы үрдістер мен жасырын өзара байланыстарды талдауға негізделген,бұл олардың өңірдегі экономикалық ынтымақтастықты одан әрі жетілдіру үшін ерекше өзектілігін қамтамасыз етеді.Зерттеудің ғылыми жаңалығы «5+1» форматтары аясындағы бастамаларды іске асыру тиімділігіне және ОА өңірінің сыртқы экономикалық дамуының тұрақтылығына институционалдық,инфрақұрылымдық,саяси-экономикалық және геосаяси факторлардың әсерін кешенді және жүйелі бағалауда көрініс табады.Зерттеу нәтижелері рецензияланатын басылымдарда жарияланған екі мақалада көрініс тапты,сондай-ақ Түркияның Ыстамбұл қаласында өткен экономика,бизнес және әлеуметтік ғылымдар саласындағы заманауи талқылауларға арналған 24-ші Халықаралық ғылыми конференцияда (MIRDEC 2025) апробациядан өтті.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : не предусмотрено

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : қамтамасыз етілмеген

Level of implementation (in Russian) : не предусмотрено

Level of implementation (in Kazakh) : қамтамасыз етілмеген

Efficiency (in Russian) : Исследование будет способствовать более эффективному планированию и реализации экономического сотрудничества стран Центральной Азии с внешними партнёрами в форматах «5+1». Выявленные проблемы и ограничения помогут точнее определить, какие факторы препятствуют развитию совместных проектов. Определение потенциальных рисков и угроз позволит странам заранее учитывать возможные внешние шоки, уязвимость отдельных отраслей и изменения мировой торговой политики. Разработанные рекомендации могут стать ориентирами для устранения ключевых ограничений. Благодаря этому страны региона смогут увереннее выстраивать экономические связи, повышать устойчивость своих экономик и быстрее адаптироваться к изменениям международной среды. Таким образом, исследование будет способствовать формированию более продуманной и согласованной внешнеэкономической политики, что повысит эффективность участия Центральной Азии в глобальных партнёрских инициативах.

Efficiency (in Kazakh) : Зерттеу Орталық Азия елдерінің сыртқы серіктестермен «5+1» форматтарындағы экономикалық ынтымақтастығын неғұрлым тиімді жоспарлауға және іске асыруға ықпал етеді. Анықталған мәселелер мен шектеулер бірлескен жобалардың дамуына кедергі келтіретін факторларды дәлірек айқындауға мүмкіндік береді. Ықтимал тәуекелдер мен қатерлерді анықтау елдерге ықтимал сыртқы соққыларды, жекелеген салалардың осал тұстарын және әлемдік сауда саясатының өзгерістерін алдын ала ескеруге мүмкіндік береді. Дайындалған ұсынымдар негізгі шектеулерді жоюға бағдар бола алады. Соның арқасында аймақ елдері экономикалық байланыстарды неғұрлым сенімді құрып, экономикаларының тұрақтылығын арттырып және халықаралық ортаның өзгерістеріне жылдамырақ бейімделе алады. Осылайша, зерттеу неғұрлым ойластырылған және келісілген сыртқы экономикалық саясатты қалыптастыруға ықпал етіп, Орталық Азияның жаһандық серіктестік бастамаларға қатысу тиімділігін арттырады.

Field of application (in Russian) : Результаты проведенного исследования, прогнозы и рекомендации могут быть применимы при разработке стратегий внешнеэкономической и внешнеполитической деятельности Казахстана и стран Центральной Азии в условиях современных геополитических изменений и нестабильности в мировой экономике.

Field of application (in Kazakh) : Жүргізілген зерттеу нәтижелері, болжамдар мен ұсынымдар қазіргі заманғы геосаяси өзгерістер мен әлемдік экономикадағы тұрақсыздық жағдайында Қазақстан мен Орталық Азия елдерінің сыртқы экономикалық және сыртқы саяси қызметінің стратегияларын әзірлеу кезінде қолданылуы мүмкін.