The object of research, development or design (in Russian) : N-ацильные производные 2-метил-4-окси-4-арил декагидрохинолина в виде индивидуальных стереоизомеров

The object of research, development or design (in Kazakh) : Жеке стереоизомерлер түріндегі 2-метил-4-окси-4-арил декагидрохинолиннің N-ацил туындылары

Aim of work (in Russian) : Разработать, синтезировать и оценить анальгетическую эффективность индивидуальных стереоизомеров N-ацильных производных декагидрохинолина.

Aim of work (in Kazakh) : Декагидрохинолиннің N-ацил туындыларының жеке стереоизомерлерінің анальгетикалық тиімділігін әзірлеу, синтездеу және бағалау.

Методы исследования (на русском) : ИК-спектроскопия, ГХ-МС-спектрометрия, двумерные и одномерные методы ЯМР, рентгено-структурный анализ

Методы исследования (на казахском) : ИҚ-спектроскопия, ГХ-МС-спектрометрия, екі өлшемді және бір өлшемді ЯМР әдістері, рентгендік құрылымдық талдау

Obtained results and novelty (in Russian) : В ходе работы синтезирован ряд новых N-ацильных производных 2-метил-4-окси-4-арилдекагидрохинолина, полученных ацилированием соответствующих аминоспиртов хлорангидридами замещённых бензойных и гетероциклических кислот. Оптимизированы условия синтеза: показано, что наилучшие результаты достигаются при in situ генерации хлорангидридов с использованием оксалилхлорида. Получено множество ранее неописанных стереоизомеров с выходами 64–98,5% и высокой чистотой, подтверждённой методами ТСХ, ГХ–МС, ИК- и многоядерной (¹H, ¹³C, 2D) ЯМР-спектроскопии. Спектральные данные однозначно подтвердили строение и транс-транс-конфигурацию синтезированных соединений. Фармакологические испытания выявили соединение MJ-1 как наиболее активное: в тесте «горячей пластинки» оно проявило выраженный анальгетический эффект (до 17% МВЭ), превышающий контрольные препараты. В тесте ингибирования тепловой денатурации белка MJ-1 показал высокую противовоспалительную активность (до 78,6% ингибирования). Исследование острой токсичности (OECD 423) установило LD₅₀ = 390,5 мг/кг, что относит вещество к IV классу токсичности (малотоксичное). Таким образом, впервые получен ряд новых N-ацильных производных декагидрохинолина, один из которых сочетает анальгетическое и противовоспалительное действие при низкой токсичности. Соединение MJ-1 определено как перспективный кандидат для дальнейших доклинических исследований

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Бұл зерттеуде 2-метил-4-гидрокси-4-арилдекагидрохинолиннің бірқатар жаңа N-ацил туындылары тиісті амин спирттерін алмастырылған бензой және гетероциклді қышқыл хлоридтерімен ацилдеу арқылы синтезделді. Синтетикалық жағдайлар оңтайландырылды және ең жақсы нәтижелер оксалилхлоридті қолдана отырып, қышқыл хлоридтерін in situ генерациялау арқылы көрсетілді. Бұрын сипатталмаған көптеген стереоизомерлер 64–98,5% өнімділікпен және жоғары тазалықпен алынды, бұл TLC, GC-MS, IR және көп ядролы (¹H, ¹³C, 2D) ЯМР спектроскопиясымен расталды. Спектрлік деректер синтезделген қосылыстардың құрылымы мен транс-транс конфигурациясын біржақты растады. Фармакологиялық сынақ MJ-1 қосылысын ең белсенді деп анықтады: ыстық пластина сынағында ол бақылау препараттарынан асып түсетін айқын ауырсынуды басатын әсерді (17%-ға дейін MVE) көрсетті. Ақуыздың термиялық денатурациясын тежеу ​​сынағында MJ-1 жоғары қабынуға қарсы белсенділікті (78,6%-ға дейін тежеу) көрсетті. Жедел уыттылықты зерттеу (OECD 423) LD₅₀ 390,5 мг/кг екенін анықтады, бұл затты IV уыттылық класына (төмен уыттылық) жатқызды. Осылайша, алғаш рет бірқатар жаңа N-ацил декагидрохинолин туындылары алынды, олардың бірі ауырсынуды басатын және қабынуға қарсы әсерлерді төмен уыттылықпен біріктіреді. MJ-1 қосылысы одан әрі клиникаға дейінгі зерттеулер үшін перспективалы кандидат ретінде анықталды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Отсутствуют

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Жоқ

Level of implementation (in Russian) : Не внедрено

Level of implementation (in Kazakh) : Енгізілген жоқ

Efficiency (in Russian) : Успешная реализация проекта, в свою очередь, приведет к созданию предпосылок для подготовки технологического регламента получения наиболее перспективных соединений и более глубоких испытаний их фармакологической эффективности и безопасности.

Efficiency (in Kazakh) : Жобаны табысты іске асыру, өз кезегінде, неғұрлым перспективалы қосылыстар алудың технологиялық регламентін дайындау және олардың фармакологиялық тиімділігі мен қауіпсіздігін тереңірек сынау үшін алғышарттар жасауға әкеледі.

Field of application (in Russian) : Достигнутые научные результаты могут быть использованы в области молекулярного дизайна полифункциональных бициклических соединений, особенно в области изучения их биологической активности и установления фундаментальных зависимостей в ряду структура-активность. Возможными потребителями результатов являются такие крупные фармацевтические компании как Гедеон Рихтер (г. Алматы), ГЕТЦ Фарма (Пвт.) Лимитед (Пакистан) (г. Алматы) и др.

Field of application (in Kazakh) : Қол жеткізілген ғылыми нәтижелерді көпфункционалды бициклді қосылыстардың молекулалық дизайны саласында, әсіресе олардың биологиялық белсенділігін зерттеу және құрылым-белсенділік қатарында іргелі тәуелділіктерді орнату саласында қолдануға болады. Нәтижелердің ықтимал тұтынушылары Гедеон Рихтер (Алматы қ.), Гетц Фарма (Пвт) сияқты ірі фармацевтикалық компаниялар болып табылады.) Лимитед (Пәкістан) (Алматы қ.) және т. б.