The object of research, development or design (in Russian) : Сельское хозяйство Туркестанской области

The object of research, development or design (in Kazakh) : Түркістан облысының ауыл шаруашылығы

Aim of work (in Russian) : Разработка экономико-математической модели повышения эффективности использования природных ресурсов в сельском хозяйстве Туркестанской области, предупреждающей климатические изменения

Aim of work (in Kazakh) : Климаттық өзгерістерді алдын алу үшін Түркістан облысы ауыл шаруашылығында пайдаланатын табиғи ресурстардың тиімділігін арттырудың экономикалық-математикалық моделін әзірлеу

Методы исследования (на русском) : общенаучные методы познания экономических явлений, диалектический, логический, системный, процессный и ситуационные подходы, аналитические, графические, экономико-экономико-математические методы и модели, методы сравнения, выбора приоритетов, экспертных оценок, системный анализ, методы компьютерного моделирования, экспериментальные методы

Методы исследования (на казахском) : экономикалық құбылыстарды танудың жалпы ғылыми әдістері, диалектикалық, логикалық, жүйелік, процесстік және ситуациялық тәсілдер, аналитикалық, графикалық, экономикалық-математикалық әдістер мен модельдер, салыстыру әдістері, басымдықты таңдау, сарапшылық бағалау, жүйелік талдау, компьютерлік модельдеу әдістері, эксперименттік әдістер

Obtained results and novelty (in Russian) : В Туркестанской области подготовлен аналитический доклад по формированию ресурсоэффективного рынка АПК, способного к оптимизированному расходованию ресурсов. Для создания экономико-математической модели повышения рационального использования энергии подготовлены предложения по повышению потенциала производства сельскохозяйственных культур. Для респондентов был проведен опрос. С помощью матрицы БКГ (Бостонская консалтинговая группа) были проанализированы исходные данные. Составлен отчет по маркетинговым исследованиям и составлен бизнес-план по развитию рынка ресурсоэффективной продукции сельского хозяйства. Опубликовано 3 (три) статьи в рецензируемом зарубежном или отечественном издании с ненулевым импакт-фактором, представленном ККСОН МОН РК. Создан алгоритм по улучшению ресурсной эффективности и подготовлены методические рекомендации. Оформлены и подготовлены методические рекомендации по устойчивому потреблению ресурсов. Разработана экономико-математическая модель. На основе прошлых лет была проведена работа по расчету экономической эффективности и ее дальнейшей адаптации. В 2025 году в казахстанском издательстве была опубликована монография.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Түркістан облысында ресурстарды оңтайландырылған түрде жұмсауға қабілетті АӨК-нің ресурстық тиімді нарығын қалыптастыру бойынша талдамалық баяндама жасалды. Энергияны ұтымды пайдалануды арттырудың экономикалық-математикалық моделін құру үшін ауыл шаруашылығы дақылдарын өндіру әлеуетін арттыру бойынша ұсыныстар дайындалды. Респонденттер үшін сауалнама жүргізілді. БКГ (Бостон консалтингтік тобы) матрицасын қолдана отырып, бастапқы деректер талданды. Маркетингтік зерттеулер бойынша есеп жасалды және ауыл шаруашылығының ресурстық тиімді өнімдері нарығын дамыту бойынша бизнес-жоспар құрылды. ҚР БҒМ БҒСБК ұсынған нөлдік емес импакт-факторы бар рецензияланатын шетелдік немесе отандық басылымда 3 (үш) мақала жарияланды. Ресурстық тиімділікті жақсарту бойынша алгоритм құрылды және әдістемелік ұсынымдар дайындалды. Ресурстарды тұрақты тұтыну бойынша әдістемелік ұсынымдар рәсімделіп дайындалды. Экономикалық-математикалық модель әзірленді. Өткен жылдар негізінде экономикалық тиімділікті есептеу және оны одан әрі бейімдеу жұмыстары жүргізілді. 2025 жылы қазақстандық баспада монография жарияланды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Повышение рентабельности сельскохозяйственного производства за счет оптимизации использования природных ресурсов, показателей использования в сельском хозяйстве новых методов и технологий, позволяющих более точно моделировать и прогнозировать использование природных ресурсов и их влияние на климат в процессе оценки.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Табиғи ресурстарды пайдалануды оңтайландыру арқылы ауылшаруашылық өндірісінің пайдалылығын арттыру, ауыл шаруашылығында табиғи ресурстарды пайдалануды және олардың климатқа әсерін дәлірек модельдеуге және болжауға мүмкіндік беретін жаңа әдістер мен технологияларды қолдану көрсеткіштері бағалау процесінде.

Level of implementation (in Russian) : Экономико-математическая модель повышения эффективности использования природных ресурсов в сельском хозяйстве Туркестанской области, предупреждающей климатические изменения, разработана, на стадии апробации

Level of implementation (in Kazakh) : Климаттық өзгерістерді алдын алу үшін Түркістан облысы ауыл шаруашылығында пайдаланатын табиғи ресурстардың тиімділігін арттырудың экономикалық-математикалық моделі әзірленді, апробация сатысында

Efficiency (in Russian) : Модель позволит оптимизировать использование природных ресурсов в сельском хозяйстве. Научные исследования, базирующиеся на модели, могут выявить наилучшие практики в области эффективного использования земли, воды, энергии и других ресурсов, способствуя устойчивому развитию сельских территорий. Научные результаты могут быть использованы на практике для разработки стратегий и политик, направленных на повышение устойчивости сельского хозяйства и приспособление к изменяющимся климатическим условиям в Туркестанской области.

Efficiency (in Kazakh) : Модель ауыл шаруашылығында табиғи ресурстарды пайдалануды оңтайландыруға мүмкіндік береді. Модельге негізделген ғылыми зерттеулер жерді, суды, энергияны және басқа ресурстарды тиімді пайдалану саласындағы ең озық тәжірибелерді анықтай алады, бұл ауылдық жерлердің тұрақты дамуына ықпал етеді. Ғылыми нәтижелер іс жүзінде ауыл шаруашылығының тұрақтылығын арттыруға және Түркістан облысындағы өзгермелі климаттық жағдайларға бейімделуге бағытталған стратегиялар мен саясаттарды әзірлеу үшін пайдаланылуы мүмкін.

Field of application (in Russian) : Сельское хозяйство, фермерские хозяйства, сельскохозяйственные предприятия, органы государственного управления направления развития сельского хозяйства

Field of application (in Kazakh) : Ауыл шаруашылығы, фермер қожалықтары, ауыл шаруашылық кәсіпорындар, ауыл шаруашылығын дамыту бағытындағы мемлекеттік басқару органдары