The object of research, development or design (in Russian) : Составы высокоэнтропийных сплавов системы Fe-Ni-Cr-Cu-Si-B-C с повышенным содержанием железа.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Құрамында темір мөлшері жоғары Fe-Ni-Cr-Cu-Si-B-C жүйесінің жоғары энтропиялық қорытпаларының құрамы.

Aim of work (in Russian) : Изучить физико-химические особенности высокоэнтропийных сплавов системы Fe-Ni-Cr-Cu-Si-B-C для установления оптимальных составов с помощью определения термохимических характеристик: энтальпии, молярной теплоемкости и энергии Гиббса образования силицидов, боридов и карбидов в высокоэнтропийных сплавов с повышенным содержанием железа системы Fe-Ni-Cr-Cu-Si-B-C.

Aim of work (in Kazakh) : Термохимиялық сипаттамаларды анықтау арқылы оңтайлы құрамдарды анықтау үшін Fe-Ni-Cr-Cu-Si-B-C жүйесінің жоғары энтропиялық қорытпаларының физика-химиялық ерекшеліктерін: жүйеде силицидтер, боридтер мен карбидтер түзілуінің энтальпия, молярлық жылу сыйымдылығы және Гиббс энергиясын зерттеу.

Методы исследования (на русском) : Метод термодинамически-диаграммного анализа

Методы исследования (на казахском) : Термодинамикалық-диаграммалық талдау әдісі

Obtained results and novelty (in Russian) : Проведен термодинамически-диаграммный анализ двух четырех компонентных систем Fe–Ni–Cr–Si и Fe–Ni–Cr–B с построением их диаграмм фазовых соотношений. Установлены оптимальные составы высокоэнтропийных сплавов на основе железа в виде математических моделей. Построены диаграммы фазовых соотношений отдельных частей в системе Fe-Ni-Cr-Cu-Si-B-C, обеспечивающие возможность получения составов высокоэнтропийных сплавов с необходимым фазовым составом.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Екі төрт компонентті Fe-Ni–Cr–Si және Fe–Ni–Cr–B жүйелеріне термодинамикалық–диаграммалық талдау жүргізіліп, олардың фазалық қатынас диаграммалары құрылды. Математикалық модельдер түрінде темір негізіндегі жоғары энтропиялық қорытпалардың оңтайлы құрамы орнатылды. Fe-Ni-Cr-Cu-Si-B-C жүйесіндегі жеке бөліктердің фазалық қатынастарының диаграммалары қажетті фазалық құрамы бар жоғары энтропиялық қорытпалардың құрамын алу мүмкіндігін қамтамасыз етеді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Изучаемые составы высокоэнтропийных сплавов системы Fe-Ni-Cr-Cu-Si-B-C с повышенным содержанием железа прежде всего направлены для ремонтного производства самофлюсующихся наплавочных порошков. Использование этих сплавов взамен традиционных металлургических порошков на основе дефицитных элементов позволяет сократить использование никеля и кобальта в два раза и снизить расход электроэнергии на 25–30 %. Полученные теоретические результаты позволят целенаправленно получать составы сплавов с оптимальным составом и температурой плавления отдельных фаз применительно к высокоэнтропийным сплавам.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Fe-Ni-Cr-Cu-Si-B-C жүйесінің жоғары энтропиялық қорытпаларының зерттелетін құрамдары, ең алдымен, өздігінен тегістелетін беткі ұнтақтарды жөндеуге бағытталған. Тапшы элементтерге негізделген дәстүрлі металлургиялық ұнтақтардың орнына осы қорытпаларды пайдалану никель мен кобальтты пайдалануды екі есе азайтуға және электр энергиясын тұтынуды 25-30% төмендетуге мүмкіндік береді. Алынған теориялық нәтижелер жоғары энтропиялық қорытпаларға қатысты жеке фазалардың оңтайлы құрамы мен балқу температурасы бар қорытпалардың құрамын мақсатты түрде алуға мүмкіндік береді.

Level of implementation (in Russian) : Полученные теоретические результаты позволят целенаправленно получать составы сплавов с оптимальным составом и температурой плавления отдельных фаз применительно к получению высокоэнтропийных сплавов.

Level of implementation (in Kazakh) : Алынған теориялық нәтижелер жоғары энтропиялық қорытпаларды алуға қатысты жеке фазалардың оңтайлы құрамы мен балқу температурасы бар қорытпалардың құрамын мақсатты түрде алуға мүмкіндік береді.

Efficiency (in Russian) : Ожидаемый социальный и экономический эффект заключается в повышении интеллектуального потенциала страны и подготовки высококвалифицированных и конкурентоспособных исследователей в области современного материаловедения.

Efficiency (in Kazakh) : Күтілетін әлеуметтік және экономикалық тиімділік елдің зияткерлік әлеуетін арттыру және қазіргі заманғы материалтану саласында жоғары білікті және бәсекеге қабілетті зерттеушілерді даярлау болып табылады.

Field of application (in Russian) : Область применения полученных результатов исследований – учебные материалы дисциплин «Химическая термодинамика и кинетика», «Физико-химия металлов и сплавов», «Компьютерное моделирование материалов», «Материаловедение». Целевыми потребителями ожидаемого результата являются высшие учебные заведения и научно-исследовательские центры по подготовке специалистов в области химии и физики металлов, а также материаловедения.

Field of application (in Kazakh) : Зерттеу нәтижелерін қолдану саласы - "Химиялық термодинамика және кинетика", "Металдар мен қорытпалардың физика-химиясы", "Материалдарды компьютерлік модельдеу", "Материалтану" пәндерінің оқу материалдары. Нысаналы тұтынушылар болып металдар химиясы және физикасы, сондай-ақ материалтану саласындағы мамандарды даярлау жөніндегі жоғары оқу орындары мен ғылыми-зерттеу орталықтары табылады.