The object of research, development or design (in Russian) : питательные среды, экстракты донника (Melilotus albus), портулака (Portulaca oleracea), зверобоя (Hypericum perforatum) природного и культивированного «in vitro»

The object of research, development or design (in Kazakh) : Табиғи және «in vitro» өсірілген түйежоңышқа (Melilotus albus), портулак (portulaca oleracea), шайқурай (Hypericum perforatum) сығындылары

Aim of work (in Russian) : Исследовать и подобрать рациональные составы питательных сред и параметры культивирования «in vitro» донника, зверобоя, портулака и технологические параметры экстрагирования растительного сырья, полученного «in vitro», исследовать их физико-химические свойства и антиоксидантную активность.

Aim of work (in Kazakh) : Қоректік ортаның рационалды құрамын және түйежоңышқа, шайқурай, портулакты « in vitro» өсіру параметрлерін және «in vitro» алынған өсімдік шикізатын алудың технологиялық параметрлерін зерттеу және таңдау, олардың физико-химиялық қасиеттері мен антиоксиданттық белсенділігін зерттеу.

Методы исследования (на русском) : 1. Содержание витаминов группы В и витамина С методом капиллярного электрофореза. ГОСТ 31483-2012. 2. Определение содержания минеральных веществ методом атомной абсорбции на спектрофотометре по ГОСТ 27996. 3. Содержание антиоксидантов определяли амперометрическим методом. ГОСТ Р 54037-2010 4. Макроэлементный состав определяли методом капиллярного электрофореза. 5. Тяжелые металлы определяли атомно-абсорбционный метод. ГОСТ 30178-96. «Определения токсичных элементов». 6. Радионуклеотиды. ГОСТ 32161-2013 7. Количество общих фенольных соединений (TPC) определяли колориметрическим методом Фолина–Чокальтеу с использованием галловой кислоты в качестве стандарта. Оптическую плотность измеряли при 765 нм. Результаты выражали в мг галловой кислоты на грамм сухого вещества (мг GAE/г).

Методы исследования (на казахском) : 1. В тобындағы дәрумендер мен капиллярлық электрофорез әдісімен С дәрумені. МЕМСТ 31483-2012. 2. МЕМСТ 27996 бойынша спектрофотометрде атомдық сіңіру әдісімен минералдардың құрамын анықтау. 3. Антиоксиданттардың құрамы амперометриялық әдіспен анықталды. МЕМСТ Р 54037-2010 4. Макроэлементтердің құрамы капиллярлық электрофорез әдісімен анықталды. 5. Ауыр металдар атомдық сіңіру әдісін анықтады. МЕМСТ 30178-96. "Улы элементтердің анықтамалары". 6. Радионуклеотидтер. МЕМСТ 32161-2013 7. Жалпы фенолдық қосылыстардың саны (TPC) стандарт ретінде галл қышқылын қолдана отырып, фолин–Чокальтеу колориметриялық әдісімен анықталды. Оптикалық тығыздық 765 нм - де өлшенді. Нәтижелер бір грамм құрғақ затқа (мг GAE/г) мг Гал қышқылында көрсетілген.

Obtained results and novelty (in Russian) : Для культивирования культур клеток донника, портулака и зверобоя, выращенных In vitro, был определен эффективный состав питательных сред и параметры культивирования. Наиболее благоприятная среда-MS + 0,1% метилжасмоната, обеспечивала 100% всхожесть растений и активный морфогенез. Условия выращивания: 24 ± 1 °C, световой режим 16/8 часов, продолжительность 21 сутки. Среди изученных методов экстракции (мацерация, перколяция, метод Сокслета, ультразвук) было обнаружено, что экстракты растений in vitro полученные методом Сокслета содержат максимальное количество полифенолов 27-30 мг/г. Оптимальные параметры: 40 °C, 3-4 часа на аппарате Сокслет. Определен состав природных экстрактов и экстрактов in vitro: в доннике — полифенолы +21,4%, флавоноиды +21%; в зверобое — +17,3% и +25%; в портулаке — +21,1% и +25%. По витаминно-минеральному составу все экстракты in vitro увеличились на 15-20% по витаминам В, витамин С в зверобое вырос на 32%. Повысилось содержание минералов (Ca, Mg, K, P, Fe, Zn), наибольший прирост — калий в экстракте донника (+85%). Водорастворимые антиоксиданты увеличились на 15%. Жирорастворимые антиоксиданты увеличились в доннике в 10 раз. Содержание токсичных элементов (Pb, Cd, As, Hg) и радионуклидов не превышало нормы. Новизной исследования является разработка технологии функционального йогурта на основе экстрактов in vitro с высокой антиоксидантной активностью.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : In vitro өсірілген түйежоңышқа, портулак және шайқурай жасуша мәдениеттерін өсіру үшін қоректік орталардың тиімді құрамы мен өсіру параметрлері анықталды. Ең қолайлы орта — MS + 0,1% метилжасмонат, өсімдіктердің 100% өнгіштігін және белсенді морфогенезді қамтамасыз етті. Өсіру шарттары: 24 ± 1 °C, жарық режимі 16/8 сағат, ұзақтығы 21 тәулік. Зерттелген экстракция әдістері (мацерация, перколяция, Сокслет әдісі, ультрадыбыс) арасында in vitro өсірілген өсімдіктерде полифенол мөлшері ең көп 27–30 мг/г деңгейінде Сокслет әдісімен алынатыны анықталды. Оңтайлы параметрлер: 40 °C, Сокслет аппаратында 3–4 сағат. Табиғи және in vitro экстракттарының құрамы анықталды: Түйежоңышқада — полифенолдар +21,4%, флавоноидтар +21%; шайқурайда — +17,3% және +25%; портулакта — +21,1% және +25%. Витаминдік-минералдық құрам бойынша барлық in vitro экстракттары В витаминдері бойынша 15–20%-ға, ал шайқурайдағы С дәрумені 32%-ға жоғарлады. Минералдар (Ca, Mg, K, P, Fe, Zn) артты, ең жоғары өсім — түйежоңышқа экстрактындағы калий (+85%). Суда еритін антиоксиданттар 15%-ға өсті. Майда еритін антиоксиданттар түйежоңышқада 10 есе артты. Улы элементтер (Pb, Cd, As, Hg) мен радионуклидтер мөлшері нормадан аспады. Зерттеу жаңалығы — жоғары антиоксиданттық белсенділігі бар in vitro экстракттарға негізделген функционалды йогурт технологиясын әзірлеу.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Разработка функциональных продуктов питания обогащенных экстрактами растительного сырья Донник (Melilotus albus), Портулак (Portulaca oleracea), Зверобой (Hypericum perforatum), культивированного «in vitro» с повышенной антиоксидантной активностью будет способствовать обеспечению населения продуктами здорового питания и развитию пищевой индустрии РК.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Антиоксиданттық белсенділігі жоғары "in vitro" жағдайында өсірілген түйежоңышқа (melilotus albus), Портулак (portulaca oleracea), шайқурай (Hypericum perforatum) өсімдік шикізатының сығындыларымен байытылған функционалдық тамақ өнімдерін әзірлеу халықты дұрыс тамақтану өнімдерімен қамтамасыз етуге және ҚР тамақ индустриясын дамытуға ықпал ететін болады.

Level of implementation (in Russian) : внедрение не предусмотрено

Level of implementation (in Kazakh) : енгізу қарастырылмаған

Efficiency (in Russian) : разработка технологии функциональных молочных продуктов (йогурта) на основе экстрактов, полученных из комплекса вторичных метаболитов с широким спектром антиоксидантной активности

Efficiency (in Kazakh) : антиоксиданттық белсенділіктің кең спектрі бар қайталама метаболиттер кешенінен алынған сығындылар негізінде функционалды сүт өнімдерінің (йогурт) технологиясын әзірлеу

Field of application (in Russian) : Пищевая промышленность

Field of application (in Kazakh) : Тамақ өнеркәсібі