The object of research, development or design (in Russian) : дети с расстройствами аутистического спектра г. Алматы в возрасте от 3 до 18 лет

The object of research, development or design (in Kazakh) : Алматы қ. аутизм спектрі бұзылулары бар 3 жастан 18 жасқа дейінгі балалар

Aim of work (in Russian) : изучить эффективность неинвазивных методов профилактики и лечения кариеса у детей с аутизмом

Aim of work (in Kazakh) : аутизмі бар балалардағы тіс жегіні алдын алу және емдеудің инвазивті емес әдістерінің тиімділігін зерттеу

Методы исследования (на русском) : a) Клинические (сбор анамнестических данных, осмотр пациентов, диагностика, профилактика, лечение); b) Лабораторные (забор ротовой жидкости, изучение минерализирующего потенциала слюны до и после проведения профилактических мероприятий); c) Инструментальные (изготовление индивидуальных стоматологических устройств, определение индекса гигиены и деминерализации эмали зуба методом световой флюоресценции); d) Статистические (статистическая обработка полученных данных, определение распространенности и интенсивности кариеса зубов).

Методы исследования (на казахском) : a) Клиникалық (анамнез жинау, пациенттерді тексеру, диагностика, алдын алу, емдеу); b) Зертханалық (ауыз сұйықтығын алу, сілекейдің минерализациялау әлеуетін тісжегінің алдын алу шараларын жүргізуге дейін және кейін зерттеу); c) Аспаптық (жеке стоматологиялық құрылғылар жасау, ауыз қуысының гигиена индексін және тіс кіреукесінің деминерализациясын жарықтық флюоресценция әдісімен анықтау); d) Статистикалық (алынған деректерді статистикалық өңдеу, тіс жегінің таралуы мен қарқындылығын анықтау).

Obtained results and novelty (in Russian) : В ходе проекта проведены неинвазивные методы профилактики и лечения кариеса у детей с расстройствами аутистического спектра (РАС). Сформированы основные и контрольные группы, проведено лечение очаговой деминерализации эмали методом инфильтрации (Icon) и с применением инновационного препарата InnoDent Repair. В диагностике использованы количественная световая флюоресценция, витальное окрашивание и новый способ выявления начального кариеса с применением красителя Fluorescein sodium. Выполнена статистическая обработка в SPSS: произведена дифференциация выборки, расчет описательной статистики, проверка нормальности распределения и анализ взаимосвязей между параметрами стоматологического статуса и адаптации. Разработана обучающая книга с 3D-анимацией по гигиене полости рта, адаптированные для детей с РАС с учётом сенсорных особенностей. Проведена апробация в специализированных учреждениях, подтверждена высокая воспринимаемость и эффективность. Полученные данные свидетельствуют о клинической и социальной значимости неинвазивных подходов, их безопасности, доступности и возможности широкого внедрения в педиатрическую стоматологическую практику.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Жоба аясында аутизм спектрінің бұзылыстары (АСБ) бар балаларға тіс жегінің алдын алу және емдеудің инвазивті емес әдістері қолданылды. Негізгі және бақылау топтары құрылып, тіс кіреукесі деминерализациясының ошақтарын емдеу Icon инфильтрациялау әдісімен және инновациялық InnoDent Repair препаратымен жүргізілді. Диагностикада сандық жарық флюоресценциясы, витальді бояу және Fluorescein sodium бояғышын қолдана отырып бастапқы тісжегіні анықтаудың жаңа әдісі қолданылды. SPSS бағдарламасында статистикалық өңдеу жүргізілді: таңдама сараланып, сипаттамалық статистика есептелді, үлестірім қалыптылығы тексерілді және стоматологиялық статус пен бейімделу көрсеткіштері арасындағы байланыс талданды. АСБ бар балаларға бейімделген, сенсорлық ерекшеліктері ескерілген, ауыз қуысы гигиенасы бойынша 3D-анимациялық оқыту кітабы әзірленді. Материал арнайы мекемелерде апробациядан өтіп, тиімділігі мен қабылдағыштығы жоғары екені расталды. Алынған деректер инвазивті емес тәсілдердің клиникалық және әлеуметтік маңыздылығын, қауіпсіздігін, қолжетімділігін және балалар стоматология тәжірибесінде кеңінен енгізуге болатындығын көрсетеді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Применение комплекса неинвазивных методов профилактики и лечения кариеса у детей с РАС позволило снизить распространенность кариеса и уменьшить уровень стоматологической тревожности. Внедрение методик инфильтрации (Icon) и биоминерализации (InnoDent Repair), адаптированных под особенности детей с РАС, способствует улучшению стоматологического статуса при минимальных затратах и без необходимости применения седации. Разработка и апробация обучающей 3D-книги и видеоматериалов позволила повысить приверженность гигиеническим процедурам в домашних условиях. Экономические расчёты показывают, что регулярное применение неинвазивной профилактики может сократить затраты на стоматологическую помощь детям с РАС на 20–30% за счёт уменьшения числа осложнённых случаев, необходимости анестезии и стоимости инвазивных процедур. Предложенные решения могут быть масштабированы в практику школьной стоматологии и коррекционных центров с минимальными организационными затратами.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : АСБ бар балаларға тіс жегінің алдын алу және емдеудің инвазивті емес әдістер кешенін қолдану тіс жегі таралуын азайтып, стоматологиялық мазасыздық деңгейін төмендетуге мүмкіндік берді. АСБ бар балалардың ерекшеліктеріне бейімделген Icon инфильтрациясы және InnoDent Repair биоминерализациясы әдістерін енгізу стоматологиялық жағдайды жақсартуға, шығындарды азайтуға және седацияны қолданусыз ем жүргізуге жағдай жасайды. Оқытуға арналған 3D-кітап пен бейнематериалдарды әзірлеу және апробациядан өткізу балалардың үй жағдайында гигиеналық рәсімдерге бейілділігін арттырды. Экономикалық есептеулер инвазивті емес профилактиканы жүйелі түрде қолдану асқынған жағдайлар санын, анестезия қажеттілігін және инвазивті емдеу шығындарын азайту арқылы АСБ бар балаларға стоматологиялық көмекке жұмсалатын шығындарды 20–30%-ға дейін қысқартуға мүмкіндік беретінін көрсетеді. Ұсынылған шешімдер мектеп стоматологиясы мен түзету орталықтарының практикасына аз ұйымдастырушылық шығынмен енгізуге болады.

Level of implementation (in Russian) : Разработанные неинвазивные методы профилактики и лечения кариеса, включая инфильтрационную терапию препаратом Icon, реминерализацию с использованием InnoDent Repair, а также обучающие 3D-материалы, внедрены в практику детского стоматологического кабинета КазНМУ. Обучающие материалы прошли апробацию в условиях специализированных учреждений и получили положительные отзывы от специалистов и родителей. Полученные результаты представлены на научных конференциях и опубликованы в сборниках тезисов. По результатам работы оформлены авторское свидетельство и патент, подтверждающие оригинальность и практическую значимость.

Level of implementation (in Kazakh) : Icon препаратымен инфильтрациялық терапияны, InnoDent Repair қолдану арқылы реминерализацияны және оқытуға арналған 3D-материалдарды қоса алғанда, әзірленген инвазивті емес алдын алу және емдеу әдістері ҚазҰМУ-дың балалар стоматология кабинетінде тәжірибесіне енгізілді. Оқыту материалдары арнайы мекемелер жағдайында апробациядан өтіп, мамандар мен ата-аналар тарапынан оң пікірлерге ие болды. Алынған нәтижелер ғылыми конференцияларда ұсынылып, тезистер жинақтарында жарияланды. Жұмыс нәтижелері бойынша авторлық куәлік пен патент ресімделіп, олардың түпнұсқалығы мен практикалық маңыздылығы расталды.

Efficiency (in Russian) : Эффективность неинвазивных методик подтверждена данными клинического наблюдения и анализа показателей методов по диагностике кариеса. У детей с РАС, прошедших курс неинвазивного лечения (Icon и InnoDent Repair), отмечено достоверное улучшение состояния твёрдых тканей зубов и снижение индекса налёта. После применения обучающих 3D-материалов зафиксировано повышение мотивации к самостоятельной гигиене, снижение тревожности и уровня стресса при стоматологическом вмешательстве. Полученные результаты свидетельствуют о высокой клинической эффективности предложенного комплекса неинвазивных вмешательств.

Efficiency (in Kazakh) : Инвазивты емес әдістердің тиімділігі клиникалық бақылау деректерімен, тісжегі анықтайтың диагностикалық әдістері арқылы алынған көрсеткіштермен расталды. Icon және InnoDent Repair арқылы инвазивті емес ем қабылдаған АСБ бар балаларда тістің қатты тіндерінің жағдайының айтарлықтай жақсаруы және гигиена индексінің төмендеуі байқалды. 3D-оқыту материалдарын қолданғаннан кейін балалардың ауыз қуысы гигиенасын өз бетінше орындауға деген мотивациясы артты, сондай-ақ стоматологиялық араласу кезіндегі мазасыздық пен стресс деңгейі төмендеді. Алынған нәтижелер ұсынылған инвазивті емес араласу кешенінің клиникалық тиімділігі жоғары екенін дәлелдейді.

Field of application (in Russian) : детская и терапевтическая стоматология

Field of application (in Kazakh) : Балалар және терапиялық стоматология