The object of research, development or design (in Russian) : Султаны-правители в Младшем жузе

The object of research, development or design (in Kazakh) : Кіші жүздегі билеуші сұлтандар

Aim of work (in Russian) : Целью является определение особенностей изменения статуса султанов как традиционной элиты казахского общества и степени их вовлеченности в процесс институционализации Младшего жуза имперской властью через изучение образования и функции института султанов-правителей.

Aim of work (in Kazakh) : Мақсат - сұлтан-билеушілер институтының қалыптасуы мен функцияларын зерттеу арқылы сұлтандардың қазақ қоғамының дәстүрлі элитасы ретіндегі мәртебесінің өзгеру сипаттамаларын және олардың империялық биліктің Кіші жүзді институционалдандыру процесіне қатысу дәрежесін анықтау.

Методы исследования (на русском) : В процессе исследования используется принцип системного анализа, который позволяет всесторонне рассмотреть исторические явления в момент их развития, а также противоречия между реальными изменениями и новыми чертами в поведении казахских султанов-правителей. Основным подходом для исследования данной темы является междисциплинарный подход, точнее дискурс региональной географии и социальной теории. Применяется поход региональной институционализации в изучении административной трансформации территории Младшего жуза казахов. Также, в исследовании используется сравнительный метод для определения региональных особенностей интеграции и институционализации. Посредством просопографического метода исследования анализируется комплекс исторических источников, которые позволяют определить каналы воздействия русской власти на сознание казахской элиты в лице султанов-правителей и их включения в новые социальные группы.

Методы исследования (на казахском) : Зерттеу барысында тарихи құбылыстарды олардың даму кезеңінде жан-жақты қарауға, сондай-ақ қазақ сұлтан-билеушілерінің мінез-құлқындағы нақты өзгерістер мен жаңа белгілер арасындағы қайшылықтарды жан-жақты қарауға мүмкіндік беретін жүйелі талдау қағидаты пайдаланылуда. Бұл тақырыпты зерттеудің негізгі тәсілі - пәнаралық тәсіл, дәлірек айтсақ, аймақтық география мен әлеуметтік теорияның дискурсы. Кіші жүз қазақтарының аумағын әкімшілік трансформациялауды зерттеуде өңірлік институттандыру тәсілі қолданылады. Сондай-ақ, зерттеу интеграция мен институттандырудың аймақтық ерекшеліктерін анықтау үшін салыстырмалы әдісті қолданады. Зерттеудің просопографиялық әдісі арқылы орыс билігінің сұлтан-билеушілер тұлғасындағы қазақ элитасының санасына әсер ету арналарын анықтауға және оларды жаңа әлеуметтік топтарға қосуға мүмкіндік беретін тарихи дереккөздер кешені талдануда.

Obtained results and novelty (in Russian) : Изучены современные методологические концепции, новые подходы в исторической науке при исследовании института султанов-правителей для выделения важных социальных изменений статуса султанов, имперские практики в процессе постепенного размывания данного сословия. Проведен анализ исторической литературы и источников (архивных документов из фондов центральных и региональных архивов РК и РФ) административных, социально-политических реформирований Казахской степи в первой половине XIX века и определено участие казахских султанов в этом процессе.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Сұлтандар мәртебесінің маңызды әлеуметтік өзгерістерін бөліп көрсету үшін сұлтан-билеушілер институтын зерттеу кезінде қазіргі заманғы әдіснамалық тұжырымдамалар, тарих ғылымындағы жаңа тәсілдер, осы таптың біртіндеп жойылу процесіндегі империялық тәжірибелер зерттелді. XIX ғасырдың бірінші жартысындағы қазақ даласының әкімшілік, әлеуметтік-саяси реформаларының тарихи әдебиеті мен дереккөздеріне (ҚР және РФ Орталық және өңірлік мұрағаттарының қорларынан алынған мұрағаттық құжаттар) талдау жүргізілді және қазақ сұлтандарының бұл процеске қатысу деңгейі айқындалды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : нет

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : жоқ

Level of implementation (in Russian) : не внедрено

Level of implementation (in Kazakh) : енгізілмеген

Efficiency (in Russian) : Социальный эффект: повышение престижа и эффективности работы казахстанских чиновников.

Efficiency (in Kazakh) : Әлеуметтік әсер: қазақстандық шенеуніктердің беделі мен тиімділігін арттыру.

Field of application (in Russian) : Научные результаты проекта могут быть применимы как в учебном процессе, так и для развития государственной службы Казахстана, ибо большинство казахских султанов находились на государственной службе Российской империи. Результаты могут оказать влияние на развитие системы местного управления в Казахстане и социальной деятельности чиновников, повышению престижа и эффективности их работы, так как исторические истоки уходят в XIX в. Целевыми потребителями полученных результатов станут ВУЗы и научные организации Казахстана и государственные учреждения.

Field of application (in Kazakh) : Жобаның ғылыми нәтижелері оқу процесінде де, Қазақстанның мемлекеттік қызметін дамыту үшін де қолданылуы мүмкін, өйткені қазақ сұлтандарының көпшілігі Ресей империясының мемлекеттік қызметінде болған. Нәтижелер Қазақстандағы жергілікті басқару жүйесінің дамуына және шенеуніктердің әлеуметтік қызметіне, олардың жұмысының беделі мен тиімділігін арттыруға әсер етуі мүмкін, өйткені олардың тарихи бастаулары XIX ғасырға жатады. Нәтижелердің мақсатты тұтынушылары Қазақстанның жоғары оқу орындары мен ғылыми ұйымдары және мемлекеттік мекемелер болады.