The object of research, development or design (in Russian) : Оксидные соединения в виде стабилизирующих добавок Al2O3 и MgO для повышения сопротивляемости к накоплению продуктов радиолиза в приповерхностном слое литийсодержащих двухфазных керамиках на основе титаната и ортосиликата лития в случае высокодозного облучения протонами и ионами гелия.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Протондар мен гелий иондарының жоғары дозалы сәулеленуі жағдайында литий титанаты мен ортосиликаты негізіндегі құрамында литий бар екі фазалы керамиканың беткі қабатында радиолиз өнімдерінің жиналуына төзімділікті арттыру үшін Al2O3 және MgO тұрақтандырғыш қоспалары түріндегі оксидті қосылыстар.

Aim of work (in Russian) : Основная цель проекта заключается в определении перспективности использования оксидных соединений в виде стабилизирующих добавок Al2O3 и MgO для повышения сопротивляемости к накоплению продуктов радиолиза в приповерхностном слое литийсодержащих двухфазных керамиках на основе титаната и ортосиликата лития в случае высокодозного облучения протонами и ионами гелия, являющихся продуктами ядерных реакций типа n(Li,t)He.

Aim of work (in Kazakh) : Жобаның негізгі мақсаты - ядролық n(Li,t)He реакцияларының өнімдері болып табылатын протондар мен гелий иондарының жоғары дозалы сәулеленуі жағдайында литий құрамындағы екі фазалы титанат және ортосиликат негізіндегі керамикалардың беткі қабатында радиолиз өнімдерінің жиналуына төзімділікті арттыру үшін Al2O3 және MgO тұрақтандырғыш қоспа ретінде қолдану перспективаларын анықтау.

Методы исследования (на русском) : Метод твердофазного синтеза, оценке прочностных параметров по Викерсу

Методы исследования (на казахском) : Қатты фазалық синтез әдісі, Викерс бойынша беріктік параметрлерін бағалау

Obtained results and novelty (in Russian) : Научная новизна проведённой работы заключается в установлении взаимосвязи между концентрацией стабилизирующих добавок Al₂O₃ и MgO и изменением прочностных, теплофизических и структурных характеристик литийсодержащих двухфазных керамик на основе титаната и ортосиликата лития.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Жүргізілген жұмыстың ғылыми жаңалығы литийқұрамды титанат және ортоcиликат негізіндегі екі фазалы керамикалардың беріктік, жылуфизикалық және құрылымдық сипаттамаларының өзгеруі мен Al₂O₃ және MgO тұрақтандырғыш қоспаларының концентрациясы арасындағы өзара байланысын анықтауда болып табылады.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Научно – технический результат успешной реализации проекта позволит способствовать развитию радиационного материаловедения в стране, в частности, в области создания новых типов радиационно – стойких керамических материалов, предназначенных для реакторов нового поколения, включая термоядерные реакторы. Также следует отметить, что предлагаемые составы керамических материалов могут найти применение в других отраслях, таких как космическая промышленность (материалы для ракетных двигателей), металлургия (стойкие керамические тигли) и электроника (радиационно-стойкие изоляционные материалы).

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Жобаны табысты іске асырудың ғылыми-техникалық нәтижесі елдегі радиациялық материалтану саласының дамуына, атап айтқанда, жаңа буынды реакторларға, соның ішінде термоядролық реакторларға арналған радиацияға төзімді керамикалық материалдардың жаңа түрлерін жасау бағытына ықпал етеді. Сондай-ақ ұсынылып отырған керамикалық материалдардың құрамдары басқа салаларда да қолданыс табуы мүмкін: ғарыш өнеркәсібінде (зымыран қозғалтқыштарына арналған материалдар), металлургияда (жоғары температураға төзімді керамикалық тигельдер) және электроникада (радиацияға төзімді оқшаулағыш материалдар) қолданылу әлеуеті бар.

Level of implementation (in Russian) : Не предусмотрено

Level of implementation (in Kazakh) : Қарастырылмаған

Efficiency (in Russian) : Разработки в области повышения устойчивости литийсодержащих керамик к внешним воздействиям, включая радиационные повреждения и накопление продуктов радиолиза, повышают перспективность развития альтернативных методов получения энергии, включая термоядерную энергетику.

Efficiency (in Kazakh) : Литийқұрамды керамикалардың сыртқы әсерлерге, соның ішінде радиациялық зақымданулар мен радиолиз өнімдерінің жиналуына төзімділігін арттыру бағытындағы әзірлемелер баламалы энергия өндірудің, соның ішінде термоядролық энергетиканың даму перспективасын арттырады.

Field of application (in Russian) : Ядерные и термоядерные установки.

Field of application (in Kazakh) : Ядролық және термоядролық қондырғылар.