The object of research, development or design (in Russian) : Коллоидно-химическое состояние кремнезема в полисиликатных растворах и закономерности формирования структуры полисиликатных покрытий в зависимости от состава и условий синтеза связующего.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Полисиликатты ерітінділердегі кремнеземнің коллоидтық-химиялық құрамы және байланыстырғыштың құрамы мен синтез жағдайларына қарай полисиликатты жабындар құрылымының қалыптасу заңдылықтары.

Aim of work (in Russian) : Исследовать закономерности изменения коллоидно-химического состояния кремнезема в полисиликатных растворах

Aim of work (in Kazakh) : Полисиликатты ерітінділердегі кремнеземнің коллоидтық-химиялық құрамының өзгеру заңдылықтарын зерттеу

Методы исследования (на русском) : - Коллоидно-химические методы – для изучения состояния кремнезема в полисиликатных растворах (определение соотношения мономерных, олигомерных и полимерных форм кремнекислородных анионов с использованием молибдатного метода). - Спектрофотометрический анализ – для количественного определения содержания различных форм кремнезема на спектрофотометре ПЭ-5300ВИ. - Физико-механические испытания – определение когезионной прочности и адгезии пленок на разрывной машине ИР 5057-50 в соответствии с требованиями ГОСТ 18299-72.

Методы исследования (на казахском) : - Коллоидты-химиялық әдістер – полисиликатты ерітінділердегі кремнеземнің күйін зерттеу үшін (молибдат әдісін қолдана отырып, кремнийқышқыл оттекті аниондардың мономерлік, олигомерлік және полимерлік түрлерінің арақатынасын анықтау). - Спектрофотометриялық талдау – ПЭ-5300ВИ спектрофотометрінде кремнеземнің әртүрлі формаларының мөлшерін сандық анықтау үшін қолданылады. - Физика-механикалық сынақтар – ГОСТ 18299-72 талаптарына сәйкес ИР 5057-50 созылу машинасында пленкалардың когезиялық беріктігі мен адгезиясын анықтау.

Obtained results and novelty (in Russian) : Установлено, что введение золя кремниевой кислоты в жидкое стекло способствует увеличению содержания высокополимерных фракций кремнекислородных анионов. Установлено, что введение золя увеличивает долю высокополимерных фракций кремнекислородных анионов (ККА), при этом с ростом содержания золя возрастает и доля полимерной формы кремнезема. Так, при добавлении золя кремниевой кислоты Nanosil 20 в количестве 5 % от массы жидкого стекла содержание полимерной формы кремнезема γ-SiO₂ увеличивается до 5,6 %, при 15 % - до 12,5 %, тогда как в исходном составе без добавки золя составляла 2,8 %.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Кремний қышқылы золін сұйық шыныға енгізу кремнийқышқыл оттекті аниондардың жоғарыполимерлі фракцияларының мөлшерінің артуына ықпал ететіні анықталды. Золді енгізу кремнийқышқыл оттекті аниондардың (ККА) жоғарыполимерлі фракцияларының үлесін ұлғайтатыны, сондай-ақ зол мөлшері артқан сайын кремнеземнің полимерлі түрінің үлесі де өсетіні белгіленді. Nanosil 20 кремний қышқылы золін сұйық шыны массасынан 5 % мөлшерінде қосқан кезде кремнеземнің полимерлі формасының (γ-SiO₂) мөлшері 5,6 % дейін өседі, ал 15 % қосқанда – 12,5 % дейін, бастапқы зол қосылмаған ерітіндіде бұл көрсеткіш 2,8 % болған.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Выявлено, что прочность при растяжении пленки на основе жидкого стекла составляет Rₚ = 0,4 МПа, тогда как для пленки на основе полисиликатного раствора (15 % Nanosil 20) — 1,16 МПа. Повышение прочности связано с увеличением доли высокополимерных фракций кремнекислородных анионов (ККА) в структуре полисиликатного связующего по сравнению с исходным жидким стеклом.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Сұйық шыны негізіндегі пленканың созылу беріктігі Rₚ = 0,4 МПа, ал полисиликатты ерітінді негізіндегі пленкада (15 % Nanosil 20) 1,16 МПа екені анықталды. Беріктіктің артуы полисиликатты байланыстырғыштың құрылымында бастапқы сұйық шынымен салыстырғанда кремнийқышқыл оттекті аниондардың (ККА) жоғарыполимерлі фракцияларының үлесінің ұлғаюымен түсіндіріледі.

Level of implementation (in Russian) : Расширены и дополнены теоретические представления о коллоидно-химическом состоянии кремнезёма в полисиликатном растворе, закономерностях формирования структуры и свойств покрытий на основе полисиликатного пленкообразующего.

Level of implementation (in Kazakh) : Полисиликатты ерітіндідегі кремнеземнің коллоидтық-химиялық күйі, сондай-ақ полисиликатты жабыны негізіндегі жабындардың құрылымы мен қасиеттерінің қалыптасу заңдылықтары жөніндегі теориялық түсініктер толықтырылып, кеңейтілді.

Efficiency (in Russian) : Результаты проведённых исследований подтверждают высокую эффективность применения полисиликатных покрытий, разработанных на основе золя кремниевой кислоты. Использование модифицированных полисиликатных связующих позволяет повысить физико-механические свойства покрытий: прочность при растяжении увеличивается в 2,5–3 раза по сравнению с покрытиями на обычном жидком стекле; адгезионная прочность возрастает до 0,8 МПа; относительная твёрдость достигает 0,5 ед., что обеспечивает устойчивость к механическим воздействиям и трещинообразованию. Увеличить долговечность и устойчивость покрытий к атмосферным и химическим воздействиям.

Efficiency (in Kazakh) : Жүргізілген зерттеулердің нәтижелері кремний қышқылы золі негізінде әзірленген полисиликатты жабындарды қолданудың жоғары тиімділігін дәлелдейді. Модификацияланған полисиликатты байланыстырғыштарды пайдалану жабындардың физика-механикалық қасиеттерін арттыруға мүмкіндік береді: созылу беріктігі дәстүрлі сұйық шыны негізіндегі жабындармен салыстырғанда 2,5–3 есеге артады; адгезиялық беріктігі 0,8 МПа-ға дейін өседі; салыстырмалы қаттылығы 0,5 бірлікке жетіп, жабынның механикалық әсерлер мен жарылуға төзімділігін қамтамасыз етеді. Сонымен қатар, полисиликатты жабындардың атмосфералық және химиялық әсерлерге төзімділігі мен ұзақмерзімділігі артатыны анықталды.

Field of application (in Russian) : Разработанные полисиликатные растворы и покрытия могут быть использованы в строительной и промышленной сферах для защиты конструкций, подверженных атмосферным и химическим воздействиям.

Field of application (in Kazakh) : Құрылыс және өнеркәсіп салаларында полисиликатты ерітінділер мен жабындар атмосфералық және химиялық әсерлерге ұшырайтын конструкцияларды қорғау үшін қолданылуы мүмкін.