The object of research, development or design (in Russian) : пчеловодческие хозяйства, пчелы, пчелопродукция

The object of research, development or design (in Kazakh) : ара шаруашылығы, аралар, ара өнімдері

Aim of work (in Russian) : Мониторинг эпизоотической ситуации по инфекционным и инвазионным болезням пчел для разработки комплекса ветеринарно-санитарных и лечебно-профилактических мероприятий при болезнях пчел и внедрение научно-обоснованных технологии повышения продуктивности пчел для получения экологически чистых продуктов пчеловодства

Aim of work (in Kazakh) : Ара аурулары кезінде ветеринариялық-санитариялық және емдеу-профилактикалық іс-шаралар кешенін әзірлеу үшін аралардың жұқпалы және инвазиялық аурулары бойынша эпизоотиялық ахуалдың мониторингі және экологиялық таза ара шаруашылығы өнімдерін алу үшін аралардың өнімділігін арттырудың ғылыми негізделген технологияларын енгізу.

Методы исследования (на русском) : Эпизоотологические, клинические, паталогоанатомические, лабораторные, микроскопические. Диагностические исследования проводили в соответствии с методическими указаниями

Методы исследования (на казахском) : Эпизоотологиялық, клиникалық, патолого-анатомиялық, зертханалық, микроскопиялық. Диагностикалық зерттеулер әдістемелік нұсқауларға сәйкес жүргізілді

Obtained results and novelty (in Russian) : Проведена апробация лекарственного средства с применением нетрадиционных средств, и определены экономически выгодные и экологически безопасные средства. Результаты по апробации лекарственного средства свидетельствуют о высокой биологической и экономической эффективности разработанного фитопрепарата на основе лекарственных растений, что подтверждает его практическую значимость и перспективность для применения в пчеловодстве. Результаты апробации внедрены в пчеловодческие хозяйства области (Акт внедрения № 1 от 18.09.2025, Акт внедрения № 2 от 18.09.2025).

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Дәстүрлі емес құралдарды қолдана отырып, дәрілік затты апробациялау жүргізілді және экономикалық тиімді және экологиялық қауіпсіз құралдар анықталды. Ара шаруашылықтарының ветеринарлық-санитарлық жай-күйі зерттелді және бағаланды. Дәрілік затты апробациядан өткізу нәтижелері дәрілік өсімдіктер негізінде әзірленген фитопрепараттың жоғары биологиялық және экономикалық тиімділігін көрсетеді, бұл оның ара шаруашылығында қолдану үшін практикалық маңыздылығы мен перспективтілігін растайды. Апробация нәтижелері облыстың ара шаруашылықтарына енгізілді (енгізу актісі 18.09.2025 № 1, енгізу актісі 18.09.2025 № 2).

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Анализ динамики эпизоотической ситуации свидетельствует о том, что варрооз и нозематоз продолжают занимать ведущие позиции среди заболеваний пчелиных семей, демонстрируя тенденцию к дальнейшему росту распространенности. Научно - производственные эксперименты, применение фитопрепарата способствовало снижению уровня заболеваемости, повышению жизнеспособности, яйценоскости и продуктивности пчелиных семей. Экономическая эффективность применения фитопрепарата выражалась в увеличении продуктивных показателей пчелиных семей. При отсутствии дополнительных затрат на обработку (З = 0) экономический эффект формировался за счёт повышения медопродуктивности в среднем на 32,5% и повышения яйценоскости маток среднем на 20,5%. Препарат может быть рекомендован для профилактики и лечения варрооза и нозематоза пчёл в пчеловодческих хозяйствах различных природно-климатических зон Республики Казахстан. Результаты апробации внедрены в пчеловодческие хозяйства области (Акт внедрения № 1 от 18.09.2025, Акт внедрения № 2 от 18.09.2025).

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Эпизоотиялық жағдайдың динамикасын талдау варроатозбен нозематоздың аралардың аурулары арасында жетекші орын алып, таралудың одан әрі өсу тенденциясын көрсетеді. Дәстүрлі емес құралдарды қолдана отырып, дәрілік затты апробациялау жүргізілді және экономикалық тиімді және экологиялық қауіпсіз құралдар анықталды. Ғылыми-өндірістік тәжірибелер барысында фитопрепаратты қолдану ауру деңгейін төмендетуге, аралардың өміршеңдігін, жұмыртқалануын және өнімділігін арттыруға ықпал етті. Өңдеуге қосымша шығындар болмаған кезде (З = 0) экономикалық әсер бал өнімділігін орта есеппен 32,5% - ға арттыру және аналықтың жұмыртқалауын орта есеппен 20,5% - ға арттыру есебінен қалыптасты..Апробация нәтижелері облыстың ара шаруашылықтарына енгізілді (енгізу актісі 18.09.2025 № 1, енгізу актісі 18.09.2025 № 2).

Level of implementation (in Russian) : Практическое использование результатов мониторинга эпизоотической ситуации и разработанных ветеринарно-санитарных мероприятий в пчеловодческих хозяйствах, заключается в обеспечении повышения устойчивости пчелиных семей к инфекционным и инвазионным болезням.

Level of implementation (in Kazakh) : Эпизоотикалық жағдайды мониторингтеу нәтижелері мен әзірленген ветеринариялық-санитариялық шараларды ара шаруашылықтарында тәжірибелік қолдану ара отбасыларының жұқпалы және инвазиялық ауруларға төзімділігін арттыруды қамтамасыз етуге бағытталған.

Efficiency (in Russian) : Заключается в повышении устойчивости пчелиных семей к инфекционным и инвазионным заболеваниям за счёт своевременного мониторинга и внедрения научно обоснованных ветеринарно-санитарных и профилактических мероприятий.

Efficiency (in Kazakh) : Ғылыми негізделген ветеринариялық-санитариялық және профилактикалық іс-шараларды уақтылы мониторингтеу және енгізу арқылы ара отбасыларының жұқпалы және инвазиялық ауруларға төзімділігін арттыру болып табылады.

Field of application (in Russian) : ветеринария, сельское хозяйство, пчеловодство, целевые потребители –ветеринарные организации (надзор, лаборатории), научные организации, пчеловодческие хозяйства, население Республики, студенты и преподаватели ВУЗов.

Field of application (in Kazakh) : ветеринария, ауыл шаруашылығы, ара шаруашылығы, мақсатты тұтынушылар - ветеринарлық ұжымдар (қадағалау, зертханалар), ғылыми ұжымдар, ара шаруашылықтары, Қазақстан халқы, ЖОО студенттері мен оқытушылары.