The object of research, development or design (in Russian) : Объектом исследования являлись аммиачные растворы после выщелачивания продуктов механоактивации LiCoO₂ и LiMn₂O₄, содержащие ионы лития, кобальта и марганца. Объект разработки - процесс их концентрирования с сохранением аммиака и повышением содержания целевых металлов.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Зерттеу нысаны - механоактивация өнімдері LiCoO₂ және LiMn₂O₄ аммиакты ерітінділерімен шаймалаудан кейін алынған, құрамында литий, кобальт және марганец иондары бар ерітінділер. Дайындау нысаны - аммиакты сақтай отырып және мақсатты металдардың құрамын арттыруға бағытталған бұл ерітінділерді шоғырландыру процесі.

Aim of work (in Russian) : Целью работы являлаcь оптимизация процессов аммиачного выщелачивания и последующего концентрирования растворов для повышения степени извлечения лития, кобальта и марганца из продуктов механоактивации LiCoO₂ и LiMn₂O₄ при минимальных потерях аммиака и реагентов.

Aim of work (in Kazakh) : Жұмыстың мақсаты - LiCoO₂ және LiMn₂O₄ механоактивация өнімдерінен литий, кобальт және марганецті тиімді алу үшін аммиакты шаймалау және кейінгі ерітінділерді шоғырландыру процестерін оңтайландыру, аммиак пен реагенттердің шығынын барынша азайту.

Методы исследования (на русском) : Атомно-абсорбционная спектрометрия, рентгенофазовый анализ, инфракрасная спектроскопия, pH-метрия, ионометрия, термостатирование, мембранная фильтрация.

Методы исследования (на казахском) : Атомдық-абсорбциялық спектрометрия, рентгенофазалық талдау, инфрақызыл спектроскопия, pH-метрия, ионометрия, термостаттау, мембраналық сүзу.

Obtained results and novelty (in Russian) : Установлены оптимальные условия аммиачного выщелачивания продуктов механоактивации LiCoO₂ и LiMn₂O₄: 10 % NH₄Cl + 10 % NH₄OH, 90 °C, 180 мин, при которых достигается извлечение лития до 92 %, кобальта - 65 %, марганца - 47 %. Определено влияние температуры, соотношения реагентов и времени на кинетику и полноту растворения активированных оксидов. Разработаны режимы концентрирования аммиачных растворов отгонкой и мембранными методами, обеспечивающие повышение концентрации металлов без существенных потерь аммиака. Научная новизна заключается в экспериментальном обосновании оптимальных параметров аммиачного выщелачивания и мембранного концентрирования продуктов переработки литий-ионных катодов, что позволило повысить эффективность извлечения лития и кобальта и предложить энергосберегающий способ регенерации аммиачных растворов.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : LiCoO₂ және LiMn₂O₄ механоактивация өнімдерінің аммиакты шаймалау процестерінің оңтайлы шарттары анықталды: 10 % NH₄Cl + 10 % NH₄OH, 90 °C, 180 мин, бұл жағдайда литийдің алынуы 92 %-ға, кобальттың - 65 %-ға, марганецтің - 47 %-ға жетеді. Температураның, реагенттердің қатынасының және уақыттың активтендірілген оксидтердің ерігіштігі мен кинетикасына әсері айқындалды. Аммиакты ерітінділерді айдау және мембраналық әдістермен шоғырландырудың режимдері әзірленді, бұл металдардың концентрациясын аммиактың айтарлықтай шығынынсыз арттыруға мүмкіндік берді. Ғылыми жаңалығы литий-ионды катодтарды қайта өңдеу өнімдерінің аммиакты шаймалау және мембраналық шоғырландыру параметрлерін эксперименттік тұрғыда негіздеуде. Бұл литий мен кобальтты алудың тиімділігін арттыруға және аммиакты ерітінділерді энергия үнемдейтін регенерация әдісін ұсынуға мүмкіндік берді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Jбъём реактора 0,25 л, давление мембранного концентрирования 1,0-1,5 МПа, производительность 5-10 л/ч, степень концентрирования до 3 раз, сохранность аммиака ≥90 %, извлечение лития 92 %, кобальта 65 %, марганца 47 %, энергоёмкость 0,8-1,2 кВт·ч/л

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Реактор көлемі - 0,25 л, мембраналық шоғырландыру қысымы - 1,0-1,5 МПа, өнімділігі – 5-10 л/сағ, шоғырландыру дәрежесі - 3 есеге дейін, аммиактың сақталуы ≥90 %, литийдің алынуы - 92 %, кобальт - 65 %, марганец - 47 %, энергия сыйымдылығы – 0,8-1,2 кВт·сағ/л.

Level of implementation (in Russian) : Не внедрено

Level of implementation (in Kazakh) : Енгізілмеген

Efficiency (in Russian) : Эффективность процессов подтверждена высоким извлечением лития (до 92 %), кобальта (до 65 %) и марганца (до 47 %) при сохранении более 90 % аммиака. Концентрирование растворов в 2,5-3 раза обеспечивает повышение содержания целевых металлов и снижение расхода реагентов и энергии на 15-20 % по сравнению с традиционными методами.

Efficiency (in Kazakh) : Процестердің тиімділігі литийдің (92 %-ға дейін), кобальттың (65 %-ға дейін) және марганецтің (47 %-ға дейін) жоғары алынуымен, сондай-ақ аммиактың 90 %-дан астамының сақталуымен расталды. Ерітінділерді 2,5–3 есеге дейін шоғырландыру мақсатты металдардың құрамын арттыруға және реагенттер мен энергия шығынын дәстүрлі әдістермен салыстырғанда 15–20 %-ға азайтуға мүмкіндік берді.

Field of application (in Russian) : Результаты могут быть использованы при переработке отработанных литий-ионных аккумуляторов, получении технических концентратов лития и кобальта, регенерации аммиачных растворов, а также в разработке малотоннажных модулей для гидрометаллургической переработки катодных материалов.

Field of application (in Kazakh) : Нәтижелер литий-ионды аккумуляторларды қайта өңдеуде, литий мен кобальттың техникалық концентраттарын алуда, аммиакты ерітінділерді регенерациялауда, сондай-ақ катодты материалдарды гидрометаллургиялық өңдеуге арналған шағын тоннажды модульдерді әзірлеуде қолданылуы мүмкін.