The object of research, development or design (in Russian) : Шкура крупного рогатого скота, антисептик, соль.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Ірі қара мал терісі, антисептик, тұз.

Aim of work (in Russian) : Повышение качественных характеристик шкур крупного рогатого скота при первичной обработке и их хранении с применением электрофизических методов и увеличение сроков хранения за счет использования натуральных антисептиков.

Aim of work (in Kazakh) : Электрофизикалық әдістерді қолдана отырып, бастапқы өңдеу және сақтау кезінде ірі қара мал терісінің сапалық сипаттамаларын жақсарту және табиғи антисептиктерді қолдану арқылы сақтау мерзімін ұзарту.

Методы исследования (на русском) : Методы исследования включали физико-механические, химические и микробиологические испытания шкур КРС по международным и национальным стандартам ISO/ГОСТ.

Методы исследования (на казахском) : Зерттеу әдістеріне халықаралық және ұлттық ISO/GOST стандарттарына сәйкес ірі қара мал терісін физикалық, механикалық, химиялық және микробиологиялық тексеру кірді.

Obtained results and novelty (in Russian) : При изучении существующих способов консервирования шкур КРС установили, что традиционный посол шкур с применением поваренной соли обеспечивает лишь бактериостатический эффект и не гарантирует надёжного сохранения при повышенной температуре и влажности. Использование антисептиков повышает эффективность, но сопровождается экологическими и токсикологическими рисками. Снижение влажности до 16–20% стабилизирует микробиологическое состояние сырья, однако естественная сушка остаётся длительным и трудноуправляемым процессом. Ультразвук, вибрация и вакуум ускоряют обезвоживание в 2-3 раза по сравнению с посолом, обеспечивая равномерное распределение влаги и соли, снижение активности воды до 0,75–0,80 и уменьшение бактериальной обсеменённости. Определено, что показатели pH (7,17–7,34) соответствуют нейтральной среде, структура коллагена не нарушена, шкуры пригодны для дальнейшего консервирования. Таким образом, ультразвуковые и вибрационно-механические методы являются наиболее эффективными и экологичными способами интенсификации консервирования шкур КРС, обеспечивающими сохранение их физико-химических свойств и микробиологической стабильности. Научная новизна проекта заключается в сокращении длительности процесса консервирования шкур, а также улучшение антибактериальной устойчивости шкур крупного рогатого скота в течение более длительного срока чем аналогичные методы консервирования, путем применения электрофизических устройств и с добавлением антисептического натурального вещества.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Ірі қара мал терісін сақтаудың қолданыстағы әдістерін зерттеу нәтижесінде терілерді ас тұзымен дәстүрлі тұздау тек бактериостатикалық әсер беретіні және жоғары температура мен ылғалдылықта сенімді сақтауды кепілдендірмейтіні анықталды. Антисептиктерді қолдану тиімділікті арттырады, бірақ экологиялық және токсикологиялық қауіптерді тудырады. Ылғалдылықты 16-20%-ға дейін төмендету шикізаттың микробиологиялық күйін тұрақтандырады, бірақ табиғи кептіру ұзақ және бақылау қиын процесс болып қала береді. Ультрадыбыстық, діріл және вакуум тұздаумен салыстырғанда сусыздануды 2-3 есе жылдамдатады, ылғал мен тұздың біркелкі таралуын қамтамасыз етеді, су белсенділігін 0,75-0,80 дейін төмендетеді және бактериялық ластануды азайтады. рН мәндері (7,17-7,34) бейтарап ортаға сәйкес келетіні, коллаген құрылымы бүтін екені және терілер одан әрі сақтауға жарамды екені анықталды. Осылайша, ультрадыбыстық және діріл-механикалық әдістер ірі қара мал терісін сақтауды күшейтудің ең тиімді және экологиялық таза тәсілдері болып табылады, олардың физика-химиялық қасиеттері мен микробиологиялық тұрақтылығын сақтауды қамтамасыз етеді. Бұл жобаның ғылыми жаңалығы теріні сақтау процесінің ұзақтығын қысқарту, сондай-ақ электрофизикалық құрылғыларды пайдалану және антисептикалық табиғи зат қосу арқылы ірі қара мал терісінің бактерияға қарсы төзімділігін ұқсас сақтау әдістеріне қарағанда ұзақ уақыт бойы жақсарту болып табылады.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Повышение качественных характеристик шкур крупного рогатого скота при первичной обработке и их хранении будет способствовать развитию новых технологий, что позволит развивать перерабатывающую отрасль и кожевенную промышленность. Применение современных методов и технических средств создает условия обработки шкур крупного рогатого скота, а также обеспечивает рациональное и эффективную переработку шкуры и увеличение сроков хранения за счет использования натуральных антисептиков. Таким образом, развитие научно-исследовательских работ в области первичной переработки шкуры и их хранении с применением электрофизических методов и увеличение сроков хранения за счет использования натуральных антисептиков является не только актуальной задачей науки, но и государственной.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Алғашқы өңдеу және сақтау кезінде ірі қара мал терісінің сапасын жақсарту жаңа технологиялардың дамуына ықпал етеді, осылайша өңдеу және былғары өнеркәсібін дамытады. Заманауи әдістер мен жабдықтарды пайдалану ірі қара мал терісін өңдеуге қолайлы жағдайлар жасайды, тиімді және нәтижелі өңдеуді қамтамасыз етеді және табиғи консерванттарды пайдалану арқылы сақтау мерзімін ұзартады. Сондықтан, электрофизикалық әдістерді қолдана отырып, бастапқы тері өңдеу және сақтау саласындағы зерттеулерді дамыту және табиғи консерванттарды пайдалану арқылы сақтау мерзімін ұзарту тек өзекті ғылыми мақсат қана емес, сонымен қатар ұлттық мақсат болып табылады.

Level of implementation (in Russian) : Договора на развитие взаимовыгодного сотрудничества в сфере науки и производства с мясоперерабатывающими предприятиями и убойными цехами по выпуску шкур крупного рогатого скота: -КХ "Береке" Алматинская обл. с. Касымбек, -ТОО"Мерке-Ет" Джамбульская обл. с.Мерке.

Level of implementation (in Kazakh) : Ғылым және өндіріс саласында ет өңдеу зауыттарымен және ірі қара мал терісін өндіру бойынша сою орындарымен өзара тиімді ынтымақтастықты дамыту туралы келісімдер: - Алматы облысы, Қасымбек ауылы, «Береке» ШҚ, - Жамбыл ауданы, Мерке ауылы, «Мерке-Ет» ЖШС.

Efficiency (in Russian) : Полученная технология будет использоваться в увеличении первичной переработки шкур крупного рогатого скота для продвижения казахстанских товаров, а также для поддержки отечественного производителя.

Efficiency (in Kazakh) : Алынған технология ірі қара мал терісін алғашқы өңдеуді арттыру, қазақстандық тауарларды насихаттау және отандық өндірушілерді қолдау үшін пайдаланылады.

Field of application (in Russian) : Пищевая и перерабатывающая промышленность, кожевенная промышленность.

Field of application (in Kazakh) : Тамақ және қайта өңдеу өнеркәсібі, былғары өнеркәсібі.