Inventory number IRN Number of state registration
0325РК00424 AP23490680-KC-25 0124РК00429
Document type Terms of distribution Availability of implementation
Краткие сведения Gratis Number of implementation: 0
Not implemented
Publications
Native publications: 2
International publications: 4 Publications Web of science: 2 Publications Scopus: 2
Patents Amount of funding Code of the program
0 20441723 AP23490680
Name of work
Трудовая мобилизация населения Казахской ССР в 1941-1945 гг.: государственная политика и практики адаптации
Type of work Source of funding Report authors
Fundamental Жаркынбаева Роза Сейдалиевна
0
0
1
1
Customer МНВО РК
Information on the executing organization
Short name of the ministry (establishment) МНВО РК
Full name of the service recipient
Некоммерческое акционерное общество "Казахский национальный университет имени аль-Фараби"
Abbreviated name of the service recipient НАО "КазНУ им. аль-Фараби"
Abstract

Социально-трудовые отношения и мотивация труда населения Казахской ССР в условиях мобилизации трудовых ресурсов в 1941–1945 гг.

1941-1945 жылдары Еңбек ресурстарын жұмылдыру жағдайында Қазақ КСР халқының әлеуметтік-еңбек қатынастары мен еңбегін ынталандыру.

Выявить особенности формирования и функционирования социально-трудовых отношений в условиях тотальной мобилизации населения Казахской ССР в 1941–1945 годы и определить факторы, влиявшие на трудовую мотивацию в военный период.

1941-1945 жылдары Қазақ КСР халқын жаппай жұмылдыру жағдайында әлеуметтік-еңбек қатынастарының қалыптасу және жұмыс істеу ерекшеліктерін анықтау және әскери кезеңде еңбекке ынталандыруға әсер еткен факторларды анықтау.

При анализе особенностей трудового поведение населения были использованы проблемно-хронологический и компаративный анализ. Данные методы позволили рассмотреть проблему в динамике, сравнить положение накануне и в годы войны, какова была ситуация в центре, в национальных республиках и в отдельных регионах Казахской ССР. При определении факторов, влиявших на трудовую мотивацию в военный период большое значение отводилось контент-анализу нормативно-правовых актов, партийных документов и периодической печати а также дискурс-анализу агитационно-пропагандистских текстов.

Халықтың еңбек мінез-құлқының ерекшеліктерін талдау кезінде проблемалық-хронологиялық және компаративті талдау қолданылды. Бұл әдістер мәселені динамикада қарауға, соғыс қарсаңындағы және соғыс жылдарындағы жағдайды салыстыруға, орталықта, ұлттық республикаларда және Қазақ КСР-нің жекелеген өңірлерінде қандай жағдай болғанын салыстыруға мүмкіндік берді. Әскери кезеңдегі еңбек мотивациясына әсер еткен факторларды анықтау кезінде нормативтік-құқықтық актілерді, партиялық құжаттарды және мерзімді баспасөзді контент-талдауға, сондай-ақ үгіт-насихат мәтіндерін дискурс-талдауға үлкен мән берілді.

Проведен мониторинг и сбор материала в 9 центральных и региональных архивах РК и РФ; на основе выявленных архивных материалов и изучения исследований по проблеме проанализированы трудовое поведение населения, в том числе ударные формы труда и факторы, оказывающие воздействие на поведение и мотивацию мобилизованных рабочих; проанализированы влияние агитационно-пропагандистской работы и организации досуга на настроения рабочих и на взаимоотношения в трудовых коллективах.

ҚР және РФ 9 орталық және өңірлік мұрағаттарында мониторинг және материал жинау жүргізілді; анықталған мұрағат материалдары мен проблема бойынша зерттеулерді зерделеу негізінде халықтың еңбек мінез-құлқы, оның ішінде еңбектің соққы нысандары мен жұмылдырылған жұмысшылардың мінез-құлқы мен уәждемесіне әсер ететін факторлар талданды; үгіт-насихат жұмыстарының және жұмысшылардың көңіл-күйіне және еңбек ұжымдарындағы қарым-қатынастарға бос уақытты ұйымдастыру.

Результаты исследований представляют концептуальные подходы и научный инструментарий для изучения особой модели мобилизационной трудовой культуры. За период реализации проекта были опубликованы 3 статьи, из них 1-в издании, рекомендованном КОКСОН, 2 - в изданиях, индексируемых в базах данных Web of Science (Q2, Q3) и имеющих процентиль в базе Scopus не менее 35 (тридцати пяти). Опубликованы 2 тезиса в материалах международных конференций, 1 статья в СМИ.

Зерттеу нәтижелері жұмылдыру еңбек мәдениетінің ерекше моделін зерттеудің тұжырымдамалық тәсілдері мен ғылыми құралдарын ұсынады. Жобаны іске асыру кезеңінде 3 мақала жарияланды, оның ішінде 1- БҒССҚК ұсынған басылымда, 2 - Web of Science (Q2, Q3) деректер базасында индекстелетін және Scopus базасында кемінде 35 (отыз бес) процентилі бар басылымдарда. Халықаралық конференция материалдарында 2 тезис, бір мақала БАҚ-та жарияланды.

1) Основные результаты исследования были апробированы на международных научных конфренциях; 2) Члены исследовательской группы совместно с зарубежными учеными организовали панели: а) «Labor Mobility of the Population of the USSR in the Years of World War II (Based on the Materials of the Kazakh SSR» на совместной конфренции CESS и ESCAS « Labor Mobility of the Population of the USSR in the Years of World War II (Based on the Materials of the Kazakh SSR)» (Lisbon on January 7 to 11, 2025); б) «Public Attitudes and Propaganda of Heroic Labor in Ego and Official Sources: A Case Study of Kazakh SSR during WWII»)» на конференции ASEEES 57th Annual Convention (November 20-23, 2025 Washington). 4) Результаты научного исследования инкорпорированы в образовательный процесс при чтении общих и специальных курсов, в рамках проблематики проекта утверждена тема PhD диссертации.

1) Зерттеудің негізгі нәтижелері халықаралық ғылыми конференцияларда сыналды; 2) зерттеу тобының мүшелері шетелдік ғалымдармен бірлесіп панельдер ұйымдастырды: а) "Labor Mobility of the population of the USSR in the Years of World War II (based on the Materials of the Kazakh SSR" бірлескен конференциясында CESS және ESCAS " Labor Mobility of the Population of the USSR in the Years of World War II (Based on the Materials of the Kazakh SSR)"(Lisbon on January 7 to 11, 2025); б)ASEEES 57th Annual Convention (November 20-23, 2025 Washington) конференциясында "Public Attitudes and Propaganda of Heroic Labor in Ego and Official Sources: A Case Study of Kazakh SSR during WWII")". 4) ғылыми зерттеу нәтижелері жалпы және арнайы курстарды оқу кезінде білім беру процесіне енеді, жоба проблематикасы шеңберінде PhD диссертация тақырыбы бекітіледі.

Реализация задач проекта будет способствовать совершенствованию государственной политики в сфере занятости населения, а также усилению трудовой мотивации граждан, которая является ключевым фактором поддержания высокой трудовой активности и устойчивости производственных процессов.

Жобаның міндеттерін іске асыру халықты жұмыспен қамту саласындағы мемлекеттік саясатты жетілдіруге, сондай-ақ жоғары еңбек белсенділігі мен өндірістік процестердің тұрақтылығын қолдаудың негізгі факторы болып табылатын азаматтардың еңбек уәждемесін күшейтуге ықпал ететін болады.

Система образования, гуманитарные науки, госслужба.

Білім беру жүйесі, гуманитарлық ғылымдар, мемлекеттік қызмет.

UDC indices
94(574)
International classifier codes
03.00.00;
Key words in Russian
трудовая мобилизация; практики адаптации; мобилизационная экономика; повседневная жизнь; трудовая мотивация; социальная история; рабочая история;
Key words in Kazakh
еңбекке жұмылдыру; бейімделу тәжірибесі; жұмылдыру экономикасы; күнделікті өмір; еңбек мотивациясы; әлеуметтік тарих; еңбек тарихы;
Head of the organization Ибраимов Маргулан Касенович доктор PhD / доцент, ассоциированный профессор
Head of work Жаркынбаева Роза Сейдалиевна Доктор исторических наук / профессор