The object of research, development or design (in Russian) : Объектами исследований являются растений родов Achillea, Mentha, Ferula, Salvia, образцы стоматологических средств

The object of research, development or design (in Kazakh) : Зерттеу нысандары - Achillea, Mentha, Ferula, Salvia тұқымдастарының өсімдіктері, стоматологиялық өнімдердің үлгілері

Aim of work (in Russian) : Разработка технологии новых стоматологических лечебно-профилактических средств, ингибирующих образование биопленки Streptococcus mutans на основе отечественного растительного сырья

Aim of work (in Kazakh) : Өсімдік шикізаты негізінде антиоксиданттық қасиеттері бар тері күтіміне арналған жаңа косметикалық препараттардың үлгілерін алу технологиясын әзірлеу болып табылады.

Методы исследования (на русском) : Анатомическое и гистохимическое исследование растений, статистическая обработка результатов исследований, гидродистилляция растительного сырья, ультразвуковоая экстракция, микроволновая экстракция, мацерация, химические: качественные реакции на различные классы биологически активных веществ; физико-химические: высокоэффективная жидкостная хроматография (ВЭЖХ), газовая хроматография, хромато-масс-спектроскопия (ГХ/МС)

Методы исследования (на казахском) : Өсімдіктерді анатомиялық және гистохимиялық зерттеу, зерттеу нәтижелерін статистикалық өңдеу, өсімдік шикізатын гидродистилляциялау, ультрадыбыстық экстракция, микротолқынды экстракция, мацерация, химиялық: биологиялық белсенді заттардың әртүрлі кластарына сапалы реакциялар; физика-химиялық: жоғары тиімді сұйық хроматография (ЖТСХ), газ хроматографиясы, хромато-масс-спектроскопия (ГХ/MС)

Obtained results and novelty (in Russian) : Проведен фармакогностический анализ растительного сырья. Сбор сырья (Mentha arvensis, Achillea nobilis, Salvea dumentosa, Ferula varia, Salvea dumetorum, Ferula deserta и т.д.) проведен в мае-августе 2025 г. на территории Карагандинской области. Все образцы сырья прошли верификацию и идентификацию по видовой принадлежности, высушены, измельчены и подготовлены для проведения экстракции и выделения индивидуальных соединений. Впервые разработаны технология получения и составы стоматологических гелей, обладающего высокой противомикробной и противокариесной активностью: гель с борнеолом на основе Na-КМЦ, гель с экстрактом Ferula varia на карбомерной основе и гель с эфирным маслом Dracocephalum ruyschiana на полиэтиленоксидной основе. Проведена систематическая работа по разработке и сравнительной оценке шести различных составов стоматологических пленок на основе различных полимерных носителей (желатин, пектин, агар-агар, альгинат натрия, карбопол, метилцеллюлоза). Стоматологическая пленка на основе экстракта кипрея узколистного продемонстрировала высокую антимикробную активность против S. aureus и B. subtilis, умеренную активность против E. coli и отсутствие действия против C. аlbicans. Опубликована 1 статья в зарубежном журнале и получены 2 патента РК на полезную модель.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Өсімдік материалдарына фармакогностикалық талдау жүргізілді. Шикізат (Mentha arvensis, Achillea nobilis, Salvea dumentosa, Ferula varia, Salvea dumetorum, Ferula deserta және т.б.) 2025 жылдың мамыр айынан тамыз айына дейін Қарағанды облысында жиналды. Барлық шикізат үлгілері түрлері бойынша тексеріліп, анықталды, кептіріліп, ұнтақталып, жеке қосылыстарды алу және бөліп алу үшін дайындалды. Микробқа қарсы және антибактериалды белсенділігі жоғары стоматологиялық гельдерді өндіру және құрамын жасау технологиясы алғаш рет әзірленді: Na-CMC негізіндегі борнеол қосылған гель, карбомер негізіндегі Ferula varia сығындысы бар гель және полиэтилен оксиді негізіндегі Dracocephalum ruyschiana басының эфир майы қосылған гель. Әртүрлі полимер тасымалдаушыларға (желатин, пектин, агар-агар, натрий альгинаты, карбопол және метилцеллюлоза) негізделген алты түрлі стоматологиялық пленка формулаларын әзірлеу және салыстырмалы бағалау бойынша жүйелі жұмыс жүргізілді. От шөбінің сығындысына негізделген стоматологиялық пленка S. aureus және B. subtilis-ке қарсы жоғары микробқа қарсы белсенділікті, E. coli-ге қарсы орташа белсенділікті және C. albicans-қа қарсы ешқандай белсенділік көрсетпеді. Шетелдік журналда бір мақала жарияланды, ал Қазақстан Республикасында пайдалы модельдерге екі патент алынды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Разработаны схемы и лабораторные регламенты получения новых стоматологических гелей и пленок на основе растительных субстанций (монотерпеноида борнеола, эфирного масла Dracocephalum ruyschiana, густых экстрактов Chamaenerion angustifolium и Ferula varia), ингибирующих образование биопленки Streptococuss mutans

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Өсімдік заттарына (монотерпеноид борнеол, Dracocephalum ruyschiana эфир майы, Chamaenerion angustifolium және Ferula varia қою сығындылары) негізделген жаңа стоматологиялық гельдер мен пленкалар алудың схемалары мен зертханалық процедуралары әзірленді, бұл Streptococus mutans биофильмінің түзілуін тежейді.

Level of implementation (in Russian) : Результаты исследований будут внедрены в производство и учебный процесс.

Level of implementation (in Kazakh) : Зерттеу нәтижелері өндіріске және оқу процесіне енгізілетін болады.

Efficiency (in Russian) : Разработанные стоматологические лечебно-профилактические средства позволят запустить на рынок Казахстана продукты отечественного производства, что расширит линейку стоматологических медикаментов и позволит получить более дешевые разработки из местного растительного сырья

Efficiency (in Kazakh) : Әзірленген стоматологиялық емдеу және профилактикалық өнімдер отандық өндіріс өнімдерін Қазақстан нарығына шығаруға, стоматологиялық дәрі-дәрмектердің түрлерін кеңейтуге және жергілікті өсімдік материалдарынан арзан өнімдер өндіруге мүмкіндік береді.

Field of application (in Russian) : ботаника, фармация, фитохимия, фармакогнозия, фармацевтическая химия, стоматология

Field of application (in Kazakh) : ботаника, фармацевтика, фитохимия, фармакогнозия, фармацевтикалық химия, стоматология