The object of research, development or design (in Russian) : Общая цель проекта — выявить и выделить биологически активные соединения, содержащиеся в корнях растений A. vulgaris и A. glauca, исследовать их противоглиобластомную активность, а также изучить механизмы их действия.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Жобаның жалпы мақсаты A. vulgaris және A. glauca өсімдіктерінің тамырларында кездесетін биологиялық белсенді қосылыстарын анықтау және бөліп алу, олардың глиобластомаға қарсы әсерлерін тексеру, сондай-ақ олардың әрекет ету механизмдерін зерттеу.

Aim of work (in Russian) : На текущий год (2025) мы поставили перед собой следующие конкретные задачи: Конкретная задача 1: выделение фитохимического состава растений A. vulgaris и A. glauca и отбор фармакологически активных фракций с использованием методов определения жизнеспособности клеток. Конкретная задача 2: исследование противоопухолевой активности экстрактов Artemisia на различных клеточных линиях глиобластомы. 2.1: определение апоптоза с использованием набора для анализа апоптоза методом проточной цитометрии.

Aim of work (in Kazakh) : Ағымдағы жылға (2025) біз төмендегі нақты міндеттерді алға қойдық: Нақты міндет 1: A. vulgaris және A. glauca өсімдіктерінің фитохимиялық құрамын бөліп алу және жасушалардың өміршеңдігін анықтау әдістерін қолдана отырып олардың фармакологиялық белсенді фракцияларын сұрыптау. Нақты міндет 2: Artemisia өсімдіктерінің экстракттарының қатерлі ісікке қарсы белсенділігін әртүрлі глиобластома жасушаларында тексеру. 2.1: Ағымдық цитометрия әдісімен апоптозға арналған талдау жинағын қолдану арқылы апоптозды анықтау.

Методы исследования (на русском) : Для достижения цели, указанной в Задаче 1, были использованы следующие методы исследования: экстракт корней Artemisia vulgaris был разделён с помощью колонной хроматографии на кремниевой геле с градиентом петролейного эфира и этил ацетата. Похожие фракции объединялись на основе анализа тонкослойной хроматографии (TLC). Выбранные объединённые фракции дополнительно очищались с помощью колонной хроматографии, а полученные соединения характеризовались физико-химическими методами, включая ЯМР-спектроскопию. Для достижения цели, указанной в Конкретной задаче 2, были использованы следующие методы исследования: Клетки U-118 MG и U-87 MG культивировали в среде Dulbecco’s Modified Eagle Medium при температуре 37°C и в атмосфере 5% CO₂. В среду для культивирования добавляли 10% фетальной бычьей сыворотки (FBS, fetal bovine serum) и 1% пенициллина-стрептомицина.Для проведения обработок 5000 клеток высевали в 96-луночные планшеты в трёх повторностях. Через 24 и 48 часов к клеткам добавляли различные концентрации экстрактов, после чего оценивали их жизнеспособность.

Методы исследования (на казахском) : Нақты міндет 1 де аталған мақсатқа жету үшін, төмендегі зерттеу әдістері қолданылды: Artemisia vulgaris тамырының экстракты кремний гелі бар бағаналық хроматография әдісімен, петрол эфирі мен этилацетаттың градиенті қолданылып бөлінді. Ұқсас фракциялар жұқа қабатты хроматография (TLC) талдауына негізделе отырып біріктірілді. Таңдалған біріктірілген фракциялар қосымша бағаналық хроматография арқылы тазартылып, алынған қосылыстар физико-химиялық әдістермен, соның ішінде ЯМР спектроскопиясы арқылы сипатталды. Нақты міндет 2 де аталған мақсатқа жету үшін, төмендегі зерттеу әдістері қолданылды: U-118 MG және U-87 MG жасушасы Dulbecco’s Modified Eagle Medium ортасында, 37°C температурада, 5% көмірқышқыл газы атмосферасында өсірілді. Жасуша өсіру ортасына 10% сиыр сарысуы (FBS, fetal bovine serum) және 1% пенициллин-стрептомицин Қосылды. Емдеулерді жүргізу үшін 5000 жасуша 96 ұялы тақталарға үш қайтара отырғызылды. 24 және 48 сағаттан кейін жасушаларға экстракттардың әртүрлі концентрациялары қосылып, жасуша өміршеңдігі тексерілді.

Obtained results and novelty (in Russian) : Полученные результаты показали, что растение A. vulgaris оказывает сильное цитотоксическое действие на клетки глиобластомы (U-87 MG и U-118 MG). Кроме того, мы обнаружили, что A. vulgaris не проявляет цитотоксичности в отношении нормальных человеческих кишечных клеток. Растение A. glauca не продемонстрировало выраженного цитотоксического эффекта против клеток глиобластомы (U-87 MG и U-118 MG). Данная работа является первым исследованием противоглиобластомной активности корня A. vulgaris, и именно в этом исследовании мы впервые наблюдаем его противоопухолевый эффект.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Алынған нәтижелер A. vulgaris өсімдігінің глиобластома жасушаларына (U-87 MG және U-118 MG) қарсы күшті цитотоксикалық әсер ететінін байқадық. Сонымен қатар. A. vulgaris өсімдігі қалыпты адам ішек жасушасына цитотоксикалық әсер етпейтінін байқадық. A. glauca өсімдігі глиобластома жасушаларына (U-87 MG және U-118 MG) қарсы көрнекті цитотоксикалық әсер көрсетпеді. Бұл A. vulgaris өсімдігі тамырының глиобластома жасушаларына қарсы әсерін зерттеген алғашқы еңбек, және оның ісікке қарсы әсерін бірінші рет байқап отырмыз.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Экстракт корня A. vulgaris продемонстрировал высокую цитотоксическую активность против клеток глиобластомы при отсутствии вредного воздействия на нормальные человеческие клетки. Экстракт A. glauca значимого эффекта не проявил. Это исследование впервые выявило противоопухолевую активность корня A. vulgaris. Растительное сырьё широко распространено в Казахстане, его обработка проста и экономически эффективна. В настоящее время исследование находится на лабораторном уровне.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : A. vulgaris тамырының экстракты глиобластома жасушаларына жоғары цитотоксикалық әсер көрсетіп, қалыпты адам жасушаларына зиянсыз екенін көрдік. Ал A. glauca экстракты елеулі әсер көрсетпеді. Бұл зерттеу A. vulgaris тамырының ісікке қарсы әсерін алғаш рет анықтады. Өсімдік шикізаты Қазақстанда кең таралған, өңдеуі қарапайым және экономикалық тиімді. Зерттеу қазіргі уақытта зертханалық деңгейде.

Level of implementation (in Russian) :

Level of implementation (in Kazakh) :

Efficiency (in Russian) :

Efficiency (in Kazakh) :

Field of application (in Russian) : Медицина и здравоохранение Медицинская биотехнология

Field of application (in Kazakh) : Медицина және денсаулық сақтау Медициналық биотехнология