The object of research, development or design (in Russian) : цельная кровь КРС и клещи

The object of research, development or design (in Kazakh) : ірі қара малдың қаны мен кенелер

Aim of work (in Russian) : Aнализ эпизоотической ситуации по распространению и видовому разнообразию тейлерий в поголовье крупного рогатого скота и основных переносчиках, с разработкой ПЦР тест-системы для дифференциальной диагностики тейлериоза КРС

Aim of work (in Kazakh) : Ірі қара мал басындағы және негізгі тасымалдаушылардағы тейлерияның таралуы мен түрлерінің әртүрлілігі бойынша эпизоотиялық жағдайды талдау, ірі қара малдың тейлериозын дифференциалды диагностикалау үшін ПТР тест-жүйесін әзірлеу

Методы исследования (на русском) : Были использованы молекулярно-генетические методы исследований

Методы исследования (на казахском) : Зерттеудің молекулалық-генетикалық әдістері қолданылды

Obtained results and novelty (in Russian) : Для оценки чувствительности ПЦР-тест-систем и создания положительных контролей выполнено клонирование целевых фрагментов Theileria spp. Амплифицированы и клонированы участки рибосомального оперона и митохондриальных генов coxI и cytb у Theileria annulata, T. ovis и T. orientalis. Секвенирование подтвердило корректность вставок; плазмиды рекомендованы в качестве диагностических контролей. Проведён полевой сбор более 1000 клещей в Туркестанской, Жамбылской, Кызылординской и Атырауской областях. Отлов осуществлялся методом флагирования на пастбищах. Клещи одного вида объединялись в пулы, из которых выделяли ДНК с набором «D-cells» после гомогенизации на Tissue Lyser LT. ПЦР с видоспецифичными праймерами выявила образцы, содержащие ДНК Theileria spp. Секвенирование и анализ BLAST подтвердили наличие T. annulata и T. orientalis. Идентификация клещей по гену coxI показала сходство 99,2–100% с Hyalomma excavatum, H. scupense, H. anatolicum и H. detritum. Основными переносчиками оказались виды комплекса Hyalomma anatolicum–excavatum–scupense. Обнаружение ДНК Theileria spp. свидетельствует о циркуляции возбудителя тейлериоза среди природных популяций клещей Казахстана.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : ПТР тест-жүйелерінің сезімталдығын бағалау және оң бақылау үлгілерін жасау мақсатында Theileria spp. нысаналы фрагменттері клондалды. Theileria annulata, T. ovis және T. orientalis түрлерінің рибосомалық оперон және митохондриялық coxI, cytb гендерінің бөліктері амплификацияланып, секвенирлеу нәтижесінде олардың дұрыстығы расталды. Алынған плазмидалар диагностикалық бақылау ретінде ұсынылды. Түркістан, Жамбыл, Қызылорда және Атырау облыстарында 1000-нан астам кене жиналды. Ұстау жұмыстары жайылымдарда флаг әдісімен жүргізілді. Бір түрге жататын кенелер біріктіріліп (пулинг), олардың ДНҚ-сы «D-cells» жинағымен және Tissue Lyser LT құрылғысында гомогенизациядан кейін бөлінді. Рибосомалық оперон аймағына бағытталған түрге тән праймерлермен жүргізілген ПТР нәтижесінде Theileria spp. ДНҚ-сын қамтитын оң үлгілер анықталды. Секвенирлеу және BLAST талдауы T. annulata мен T. orientalis түрлерінің барын растады. coxI гені бойынша идентификация Hyalomma excavatum, H. scupense, H. anatolicum, H. detritum түрлерімен 99,2–100% ұқсастық көрсетті. Негізінен Hyalomma anatolicum–excavatum–scupense кешені өкілдері басым болды. Theileria spp. ДНҚ-сының табылуы Қазақстандағы табиғи кене популяцияларында тейлериоз қоздырғышының айналымда екенін дәлелдейді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Разработанные ПЦР тест-системы в режиме реального времени позволит улучшить диагностику Theileria spp., что благоприятно скажется на эпизоотической ситуации по тейлериозу в Казахстане

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Нақты уақыт режимінде әзірленген ПТР тест-жүйелері Theileria spp., диагностикасын жақсартуға мүмкіндік береді. Бұл Қазақстандағы тейлериоз бойынша эпизоотиялық жағдайға қолайлы әсер береді.

Level of implementation (in Russian) : Не внедрено

Level of implementation (in Kazakh) : Не внедрено

Efficiency (in Russian) : Ірі қара малдар мен кене популяциясында таралатын түр әралуандылығын теориялық түрде зерттеу Орталық Азия аймағында тейлериозды диагностикалаудың ПТР тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді

Efficiency (in Kazakh) : Ірі қара малдар мен кене популяциясында таралатын түр әралуандылығын теориялық түрде зерттеу Орталық Азия аймағында тейлериозды диагностикалаудың ПТР тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді

Field of application (in Russian) : Ветеринарная диагностика

Field of application (in Kazakh) : Ветеринариялық диагностика