The object of research, development or design (in Russian) : Объектом исследования являются нейтронно-физические и теплофизические характеристики ядерного топлива перспективных ядерных энергетических реакторов.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Зерттеу объектісі перспективалы ядролық энергетикалық реакторлардың ядролық отынының нейтрондық-физикалық және жылу физикалық сипаттамалары болып табылады

Aim of work (in Russian) : Определение нейтронно-физических и теплофизических характеристик перспективного ядерного топлива для энергетических реакторов. Полученные результаты нейтронно-физических расчетов послужат заделом для проведения реакторных испытаний и для обоснования безопасного использования перспективного ядерного топлива в ядерном топливном цикле.

Aim of work (in Kazakh) : Энергетикалық реакторлар үшін перспективалы ядролық отынның нейтрондық-физикалық және жылу физикалық сипаттамаларын анықтау. Нейтрондық-физикалық есептеулердің алынған нәтижелері реакторлық сынақтар жүргізу үшін және ядролық отын циклінде перспективалы ядролық отынды қауіпсіз пайдалануды негіздеу үшін бастам болады.

Методы исследования (на русском) : Компьютерное моделирование методом Монте-Карло, реализованное в программе MCNP6. Компьютерное моделирование методом конечно-элементного анализа систем, реализованное в вычислительном программном комплексе ANSYS 2021 R1.

Методы исследования (на казахском) : MCNP6 бағдарламасында жүзеге асырылған Монте-Карло әдісімен компьютерлік модельдеу. ANSYS 2021 R1 есептеуіш бағдарламалық кешенінде жүзеге асырылған жүйелерді ақырлы-элементтік талдау әдісімен компьютерлік модельдеу.

Obtained results and novelty (in Russian) : (1) Проведен обзор проектов энергетических ядерных реакторов, собраны и структурированы исходные данные для моделирования, которые включают в себя информацию о типе топлива, конструкции твэл и ТВС, материальном составе, обогащении и пр.; (2) Разработаны нейтронно-физические модели облучательных устройств, содержащих исследуемое перспективное ядерное топливо энергетических реакторов ВВЭР-1000, APR-1400 и HPR1000 в виде отдельных твэлов или ТВС в зависимости от их геометрических параметров, принимая во внимание ограниченные размеры центрального экспериментального канала реактора ИГР. Новизна заключается в том, что впервые будут проведены исследования нейтронно-физических и теплофизических характеристик перспективного топлива ядерных энергетических реакторов, которое может быть внедрено в ядерный топливный цикл.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : (1) Энергетикалық ядролық реакторлардың жобаларына шолу жүргізілді, отын түрі, твэл және ЖБҚ конструкциясы, материалдық құрамы, байытылуы және т. б. туралы ақпаратты қамтитын модельдеу үшін бастапқы деректер жиналды және құрылымдалды; (2) ИГР реакторының орталық эксперименттік арнасының шектеулі өлшемдерін ескере отырып, олардың геометриялық параметрлеріне байланысты жеке твэлдер немесе ЖБҚ түрінде ВВЭР-1000, APR-1400 және HPR1000 энергетикалық реакторларының зерттелетін перспективалы ядролық отыны бар сәулелендіру құрылғыларының нейтрондық-физикалық модельдері әзірленді. Жаңалық мұнда, ядролық отын циклына енгізілуі мүмкін ядролық энергетикалық реакторлардың перспективалы отынының нейтрондық-физикалық және жылу физикалық сипаттамаларына алғаш рет зерттелетін болады.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Разработаны нейтронно-физические модели облучательных устройств содержащих перспективное ядерное топливо энергетических реакторов. Приобретено высокопроизводительное вычислительное оборудование (серверный компьютер SuperMicro) для повышения вычислительной мощности исследовательской группы, что благоприятно повлияет на успешную реализацию проекта. По результатам выполненных работ выпущены технические справки.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Энергетикалық реакторлардың перспективалы ядролық отыны бар сәулелендіру құрылғыларының нейтрондық-физикалық модельдері әзірленді. Зерттеу тобының есептеу қуатын арттыру үшін жоғары өнімді есептеу жабдығы (SuperMicro серверлік компьютері) сатып алынды, бұл жобаның сәтті іске асырылуына оң әсер етеді. Орындалған жұмыстардың нәтижелері бойынша техникалық анықтамалар шығарылды

Level of implementation (in Russian) : Мероприятия по пилотному внедрению результатов проекта и (или) распространению знаний и результатов, полученных при реализации проекта, среди потенциальных пользователей, сообщества ученых и широкой общественности не предусматриваются.

Level of implementation (in Kazakh) : Жобаның нәтижелерін пилоттық енгізу және (немесе) жобаны іске асыру кезінде алынған білім мен нәтижелерді әлеуетті пайдаланушылар, ғалымдар қауымдастығы мен жалпы жұртшылық арасында тарату бойынша іс-шаралар қарастырылмаған.

Efficiency (in Russian) : Ожидается прямое положительное влияние результатов данного проекта на уровень научно-исследовательских работ, развитие научно-технического потенциала и конкурентоспособность научных организаций и их коллективов. Социальный эффект от результатов проекта заключается в повышении уровня доверия населения к проектам атомной отрасли за счет популяризации отечественной атомной энергетики. Экономический эффект от результатов проекта заключается в демонстрации компетенций ведущих организации атомной отрасли в вопросах готовности к эксплуатации АЭС потенциальным инвесторам.

Efficiency (in Kazakh) : Аталған жоба нәтижелерінің ғылыми-зерттеу жұмыстарының деңгейіне, ғылыми-техникалық әлеуетті дамытуға және ғылыми ұйымдар мен олардың ұжымдарының бәсекеге қабілеттілігіне тікелей оң әсері күтілуде. Жоба нәтижелерінің әлеуметтік әсері отандық атом энергетикасын танымал ету есебінен халықтың атом саласы жобаларына деген сенім деңгейін арттыру болып табылады. Жоба нәтижелерінің экономикалық әсері атом саласының жетекші ұйымдарының әлеуетті инвесторларға АЭС пайдалануға дайын болу мәселелеріндегі құзыреттерін көрсетуден тұрады.

Field of application (in Russian) : Атомная энергетика. Полученные результаты будут использоваться при подготовке экспериментов на реакторе ИГР.

Field of application (in Kazakh) : Атом энергетикасы. Алынған нәтижелер ИГР реакторында эксперименттер дайындауда қолданылады.