The object of research, development or design (in Russian) : В качестве объектов исследования выбраны образцы фолликул и крови жабе, найманского, южно-алтайского и адаевского экотипов казахской аборигенной лошади.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Зерттеу нысандары ретінде қазақ байырғы жылқысының Жабы, Найман, Оңтүстік Алтай және Адай экотиптерінен алынған фолликулалар мен қан үлгілері таңдалды.

Aim of work (in Russian) : Изучить генетическую структуру казахской аборигенной лошади, ее четырех экотипов и выявить уровень генетического разнообразия внутри и между этими типами с использованием современных методов полногеномного анализа

Aim of work (in Kazakh) : Қазақтың байырғы жылқысының генетикалық құрылымын, оның төрт экотипін зерттеу және осы типтер ішіндегі және арасындағы генетикалық әртүрлілік деңгейін толық геномды талдаудың заманауи әдістерін қолдана отырып анықтау

Методы исследования (на русском) : При проведении зоотехнической характеристики казахских лошадей 4-х экотипов изучены рост и развития лошадей путем оценки экстерьера животных визуально и путём взятия основных промеров мерной лентой, мерной палкой и вычислением индексов телосложения животных по общепринятой методике, а также определение живой массы животных на электронных весах с расчетом среднесуточных, абсолютных и относительных приростов животных. В виде биологического материала были собраны волосяные луковицы и ушные выщипы.

Методы исследования (на казахском) : Төрт экотипті қазақ жылқыларының зоотехникалық сипаттамасы кезінде жылқылардың өсуі мен дамуы жануарлардың конформациясын көзбен бағалау және өлшеуіш таспа мен өлшеуіш таяқшамен негізгі өлшемдер алу, жануарлардың дене жағдайының көрсеткіштерін стандартты әдіспен есептеу, сондай-ақ электрондық таразыларды пайдаланып жануарлардың тірі салмағын анықтау және орташа тәуліктік, абсолютті және салыстырмалы өсу қарқынын есептеу арқылы зерттелді. Биологиялық материал ретінде түк фолликулалары мен құлақ ойықтары жиналды.

Obtained results and novelty (in Russian) : В виде биологического материала были собраны волосяные луковицы и ушные выщипы. Казахская порода типа жабе: 25 кобыл и 5 жеребцов; найманский тип: 13 кобыл и 17 жеребцов; южно-алтайский тип: 27 кобыл и 3 жеребца; адаевский тип: 26 кобыл и 4 жеребца. Сбор материала проводился с соблюдением всех ветеринарных норм и стандартов, обеспечивая минимальный стресс для животных и сохранность генетического материала для дальнейшей экстракции ДНК и молекулярно-генетического анализа.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Биологиялық материал ретінде түк фолликулалары мен құлақ ойықтары жиналды. Жабы типіндегі қазақ тұқымы: 25 бие және 5 айғыр; Найман типі: 13 бие және 17 айғыр; Оңтүстік Алтай типі: 27 бие және 3 айғыр; Адай типі: 26 бие және 4 айғыр. Материал жинау барлық ветеринариялық нормалар мен стандарттарға сәйкес жүргізілді, бұл жануарларға минималды стрессті қамтамасыз етуді және ДНҚ-ны одан әрі алу және молекулалық-генетикалық талдау үшін генетикалық материалдың сақталуын қамтамасыз етті.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Тип биологического материала: волосяные луковицы и ушные выщипы, что обеспечивает высокую сохранность ДНК и минимальные затраты на сбор. Эффективность и экономичность отбора: минимальное количество образцов на особь (15–20 луковиц на образец) обеспечивает достаточное количество ДНК для полногеномного анализа, снижая материальные и трудовые затраты.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Биологиялық материал ретінде шаш фолликулалары мен құлақ ойықтары қолданылады, бұл ДНҚ-ның жоғары тұтастығын және жинау шығындарын минималды етеді. Сынама алу тиімділігі және шығындарды үнемдеу: әрбір жеке адамға арналған ең аз үлгі саны (бір үлгіге 15-20 шаш фолликуласы) геномды талдау үшін жеткілікті ДНҚ-ны қамтамасыз етеді, материалдық және еңбек шығындарын азайтады.

Level of implementation (in Russian) : Степень внедрения проекта находится на научно-исследовательском уровне и соответствует выполнению первого этапа работы

Level of implementation (in Kazakh) : Жобаны іске асыру деңгейі ғылыми-зерттеу сатысында тұр және жұмыстың бірінші кезеңінің орындалуына сәйкес келеді.

Efficiency (in Russian) : Собран репрезентативный биологический материал по четырём экотипам казахской аборигенной лошади, что создаёт основу для последующего полногеномного анализа и оценки генетического разнообразия. Дополнительно собраны основные зоотехнические параметры — экстерьерные показатели, промеры, живая масса и данные роста, что позволит сопоставить фенотипическое и генетическое разнообразие между экотипами

Efficiency (in Kazakh) : Қазақтың аборигенді жылқысының төрт экотипінен репрезентативті биологиялық материал жиналды, бұл кейінгі толықгеномдық талдау мен генетикалық әртүрлілікті бағалауға негіз болады. Қосымша түрде негізгі зоотехникалық көрсеткіштер – экстерьерлік белгілер, промерлер, тірі салмақ және өсу деректері жиналды, бұл экотиптер арасындағы фенотиптік және генетикалық әртүрлілікті салыстыруға мүмкіндік береді.

Field of application (in Russian) : Генетика и селекция животных, включая разработку программ селекционного улучшения, сохранение породных ресурсов и рациональное использование казахской аборигенной лошади в коневодстве.

Field of application (in Kazakh) : Генетика және мал шаруашылығы, оның ішінде асыл тұқымды жақсарту бағдарламаларын әзірлеу, тұқымдық ресурстарды сақтау және жылқы шаруашылығында қазақтың байырғы жылқысын ұтымды пайдалану.