The object of research, development or design (in Russian) : нарративы, историческая память, историческая субъектность, творческая интеллигенция, культурная травма, история Казахстана

The object of research, development or design (in Kazakh) : Нарративтер, тарихи жады, тарихи субъективтілік, шығармашылық интеллигенция, мәдени жарақат, Қазақстан тарихы

Aim of work (in Russian) : Исследование процесса преодоления культурных иерархий, исторических разломов и травм творческой интеллигенцией Казахстана через поиск и создание ей исторических нарративов в 1951 - 1991 гг., определивших обретение казахстанским обществом исторической субъектности, воплотившейся в независимом Казахстане.

Aim of work (in Kazakh) : 1951 - 1991 жылдардағы тарихи әңгімелерді іздестіру және жасау арқылы Қазақстанның шығармашылық зиялыларының мәдени иерархияларды, тарихи ақаулар мен күйзелістерді еңсеру үдерісін зерттеу, бұл тәуелсіз Қазақстанда қалыптасқан қазақ қоғамының тарихи субъективтілікке ие болуын анықтады.

Методы исследования (на русском) : В рамках проекта были использованы такие методы как: структурно-функциональный (исследование социальных представлений об истории и ее символического ресурса легитимности), структуралистский (механизмы общественного сознания, влияющие на историческую память), пост-структуралистский (места памяти), культурно-семиотический (семиозис означающих и означаемых нарративов исторической памяти) и феноменологический (формирование интерпретаций в т.ч. в автобиографической памяти); Исследование источников осуществлено на основе фундаментального принципа исторического познания - принципа историзма, направленного на понимание исторических явлений и событий в их развитии. В исследовании использован историко-системный метод при работе с источниками и анализе их смысловых характеристик, а также ретроспективный метод для изучения исторических условий и ситуаций, повлиявших в ХХ веке на формирование некоторых образов и сюжетов исторической памяти современного казахстанского общества.

Методы исследования (на казахском) : Жоба аясында келесі әдістер қолданылды: құрылымдық-функционалдық (тарих туралы әлеуметтік идеяларды және оның заңдылықтың символдық ресурсын зерттеу), құрылымдық (қоғамдық сананың тарихи жадқа әсер ету тетіктері), постструктуралистік (орындары). жады), мәдени-семиотикалық (тарихи жадтың таңбалауыштары мен таңбаланған баяндауыштарының семиозы) және феноменологиялық (түсіндірмелерді қалыптастыру, оның ішінде автобиографиялық жадта); Дереккөздерді зерттеу тарихи танымның іргелі принципі – тарихи құбылыстар мен олардың дамуындағы оқиғаларды түсінуге бағытталған тарихилық принципі негізінде жүзеге асырылды. Зерттеуде дереккөздермен жұмыс істеу және олардың мағыналық сипаттамаларын талдау кезінде тарихи-жүйелік әдіс, сондай-ақ қазіргі қазақстандық қоғамның тарихи жадының кейбір бейнелері мен сюжеттерінің қалыптасуына әсер еткен ХХ ғасырдағы тарихи жағдайларды зерттеуде ретроспективті әдіс қолданылды.

Obtained results and novelty (in Russian) : Осуществлен сбор материалов в архивах и библиотеках г. Санкт-Петербург (РФ) и Алматы для дополнения источниковой базы исследования. Организован международный научный семинар с целью обсуждения промежуточных результатов проекта. Опубликовано не менее 1 (одной) статьи в рецензируемом научном издании, имеющем процентиль по CiteScore в базе Scopus не менее 35 (тридцати пяти), а также не менее (двух) статей и (или) обзоров в рецензируемых зарубежных и (или) отечественных изданиях, рекомендованных КОКНВО и 1 архивный сборник по теме проекта; Создан виртуальный Лекторий «История идей»; Осуществлена организация научных стажировок для членов исследовательской группы с целью повышения квалификации в ведущих зарубежных научно-исследовательских центрах;. Проведена популяризация идейной платформы устойчивого развития казахстанского общества через СМИ и социальные сети.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Зерттеудің дереккөз базасын толықтыру үшін материалдар Санкт-Петербург (Ресей) және Алматы қалаларының мұрағаттары мен кітапханаларынан жинақталды. Жобаның аралық нәтижелерін талқылау үшін халықаралық ғылыми семинар ұйымдастырылды. Кем дегенде бір (1) мақала CiteScore Scopus пайыздық көрсеткіші кемінде 35 (отыз бес) болатын рецензияланған ғылыми журналда, сондай-ақ Ғылыми және мәдени ұйымдарды зерттеу комитеті ұсынған рецензияланатын шетелдік және/немесе отандық журналдарда кемінде екі (2) мақала және/немесе шолулар жарияланған, және бір тақырып бойынша archiVO жобасы. «Идеялар тарихы» атты виртуалды дәрісхана құрылды. Ғылыми топ мүшелері үшін жетекші халықаралық ғылыми орталықтарда біліктіліктерін арттыру үшін ғылыми тағылымдамалар ұйымдастырылды. БАҚ және әлеуметтік желілер арқылы қазақстандық қоғамның тұрақты дамуының идеологиялық тұғырнамасы насихатталды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Основные конструктивные и технико-экономические показатели: полученные результаты позволили осуществить практическую популяризацию идейной платформы устойчивого развития казахстанского общества. Собранный материал позволил провести открытые лекции, размещенные онлайн для широкой аудитории. Опубликованные научные работы позволили поставить и исследовать научную проблематику проекта. Изданный сборник архивных материалов был распространен среди представителей казахстанского и международного научного сообщества. Проведенные открытые лекции, выступления в СМИ, в газетах и на телеканалах были посвящены актуализации и раскрытию идей обретения исторической субъектности казахстанской интеллигенцией в ХХ веке и их влиянию на современное казахстанское общество.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Негізгі жобалық және техникалық-экономикалық көрсеткіштер: Алынған нәтижелер қазақстандық қоғамның тұрақты дамуының идеологиялық тұғырнамасын іс жүзінде танымал етуге мүмкіндік берді. Жиналған материал кең аудитория үшін ашық дәрістерді онлайн режимінде өткізуге мүмкіндік берді. Жарияланған ғылыми жұмыстар жобаның зерттеу күн тәртібін құруға және зерттеуге мүмкіндік берді. Мұрағат материалдарының жарияланған жинағы қазақстандық және халықаралық ғылыми қауымдастық өкілдері арасында таратылды. Ашық лекциялар, БАҚ беттеріндегі баяндамалар, газеттер мен телехабарлар 20 ғасырдағы қазақстандық интеллигенцияның тарихи агенттікке ие болуы идеяларын және олардың қазіргі қазақстандық қоғамға ықпалын жаңарту мен зерттеуге арналды.

Level of implementation (in Russian) : Собранный материал позволил дополнить источниковую базу как для самого исследования, так и для дальнейшего использования в качестве историко-культурного наследия с целью его дальнейшей популяризации. Научные результаты, отраженные в публикациях исполнителей проекта, позволили внедрить проблематику в международное научное сообщество. В рамках организованного семинара поставлены и обсуждены вопросы изучения истории взаимодействия творческой интеллигенции Казахстана с системой идеологических установок, культурных иерархий и приоритетов, составлявших основу социального существования исследуемого периода и диалога с мировой культурой, а также с научной интеллигенцией. Осуществлена актуализация полученных результатов с учетом приоритетов внутренней и внешней политики Республики Казахстан в области популяризации культурного наследия и построения обществ знаний. Осуществленная работа по прохождению членами исследовательской группы программ повышения квалификации в одном из ведущих зарубежных научно-исследовательских центров, позволила исследовать идейной платформы устойчивого развития казахстанского общества.

Level of implementation (in Kazakh) : Жиналған материал зерттеудің өзі үшін де, әрі қарай оны одан әрі танымал ету үшін тарихи-мәдени мұра ретінде пайдалану үшін де бастапқы қорды кеңейтуге мүмкіндік берді. Жобаны жүзеге асырушылардың жарияланымдарында көрсетілген ғылыми нәтижелер тақырыпты халықаралық ғылыми қауымдастыққа енгізуге мүмкіндік берді. Семинарда қазақстандық шығармашылық интеллигенция мен зерттеліп отырған кезеңдегі қоғамдық болмыстың негізін құраған идеологиялық көзқарастар жүйесі, мәдени иерархиялар мен басымдықтар арасындағы тарихи өзара іс-қимылға, сондай-ақ жаһандық мәдениет пен ғылыми зиялы қауыммен диалогқа қатысты мәселелер қаралып, талқыланды. Алынған нәтижелер мәдени мұраны ілгерілету және білім қоғамдарын құрудағы Қазақстан Республикасының ішкі және сыртқы саясатының басымдықтарын көрсету үшін жаңартылды. Зерттеу тобының жетекші халықаралық ғылыми орталықтағы кәсіби даму бағдарламаларына қатысуы бізге Қазақстан қоғамының тұрақты дамуының идеологиялық тұғырнамасын зерттеуге мүмкіндік берді.

Efficiency (in Russian) : Эффективность проделанной работы заключается в широком и диверсифицированном сборе источников для исследования процессов формирования научной исторической памяти и идейной платформы устойчивого развития казахстанского общества, а дальнейшая работа по апробацию и актуализации научных результатов (публикации, семинар, выступления в СМИ, участие в конференциях и т.д.) позволила исследовать интеллектуальную историю казахстанского общества в ХХ веке, ставшую основой обретения исторической субъектности и национальной независимости и популяризировать ее идейную платформу.

Efficiency (in Kazakh) : Бұл жұмыстың тиімділігі ғылыми тарихи жады мен қазақстандық қоғамның тұрақты дамуының идеологиялық тұғырнамасын қалыптастыру үдерістерін зерделеуге арналған дереккөздердің кең және әртараптандырылған жинағында жатыр. Ғылыми нәтижелерді сынау және жаңарту бойынша одан әрі жұмыс (жарияланымдар, семинарлар, БАҚ-та баяндамалар, конференцияларға қатысу және т.б.) тарихи субъектілік пен ұлттық тәуелсіздікке ие болуға негіз болған 20 ғасырдағы қазақстандық қоғамның интеллектуалдық тарихын зерттеуге және оның идеологиялық тұғырнамасын кеңінен насихаттауға мүмкіндік берді.

Field of application (in Russian) : Областью применения результата является казахстанская гуманитаристика и образование, а целевыми потребителями научное сообщество и образовательная среда Казахстана и региона Центральной Азии.

Field of application (in Kazakh) : Нәтижені қолдану саласы – қазақстандық гуманитарлық ғылымдар және білім беру, ал мақсатты тұтынушылар – алынған ғылыми нәтижелерді Қазақстан мен Орталық Азия өңірінің ғылыми қоғамдастығы мен білім беру ортасы.