The object of research, development or design (in Russian) : Сто сорт-образцов ячменя, а также споры стеблевой ржавчины (Puccinia graminis f.sp. tritici), собранные с посевных площадей Алматинской и Жетысуской областей

The object of research, development or design (in Kazakh) : Арпаның 100 сорт-үлгісі, Алматы және Жетісу облысының егіс алқаптарынан жинап алынған сабақты тат (Puccinia graminis f.sp. tritici) спорасы

Aim of work (in Russian) : Определить источники устойчивости к стеблевой ржавчине (Puccinia graminis f.sp. tritici) у сортов и образцов ячменя, допущенных к промышленному посеву в Казахстане

Aim of work (in Kazakh) : Қазақстанда өндірісте егуге рұқсат етілген арпа сорттары мен үлгілерінен сабақты татқа (Puccinia graminis f.sp. tritici) төзімді көздерін айқындау

Методы исследования (на русском) : В период вегетации сортов ячменя применялся метод фенологического наблюдения. На фазах колошения, цветения и молочной спелости с использованием прибора GreenSeeker регистрировался индекс биомассы. Фитопатологическая оценка устойчивости сортов ячменя во взрослой фазе проводилась по шкале McIntosh et al. (1995). На основе метода с применением бензимидазола осуществлялось заражение проростков ячменя спорами патогена. Устойчивость сортов ячменя на стадии проростков оценивалась по шкале Stakman et al. (1962).

Методы исследования (на казахском) : Арпа сорттарының өсіп-даму кезеңінде фенологиялық бақылау әдісі қолданылды, Өсімдіктің масақтану, гүлдеу, сүттену кезеңдерінде Green Seeker құрылғысы арқылы биомасса индексі тіркелді, Фитопатологиялық бағалау әдісі арпа сорттарының ересек кезіңде McIntosh et al., (1995) шкаласы арқылы жүргізілді. Бензимидазол әдісі негізінде арпа сорттарының өскіндеріне споралар жұқтырылды, Арпа сорттарының өскін кезіндегі ауруға төзімділігі Stakman et al.(1962) шкаласы арқылы бағаланды.

Obtained results and novelty (in Russian) : В период с 21 июня по 28 июля 2025 года на посевных полях ячменя Алматинской и Жетысуской областей был проведён мониторинг распространения и развития стеблевой ржавчины. По результатам обследований на территории Алматинской области признаки распространения и развития стеблевой ржавчины не выявлены. В Жетысуской области, в Сарканском районе на посевах крестьянского хозяйства «Ақыл Ақбай» был обнаружен возбудитель стеблевой ржавчины. Уровень распространения и степень развития заболевания характеризуются как низкие. В лабораторных условиях возбудителем Puccinia graminis были заражены более 10 образцов ячменя. По результатам оценки устойчивости все исследованные образцы продемонстрировали среднюю и высокую восприимчивость к патогену. Исследовательская работа продолжается

Obtained results and novelty (in Kazakh) : 2025 жылдың 21 маусымы мен 28 шілде аралығында Алматы, Жетісу облыстарының арпа өсіретін егістік алқаптарында сабақты тат ауруының таралуы мен дамуына мониторинг жүргізілді. Нәтижесінде Алматы облысының егіс алқаптарында сабақты таттың таралу және даму белгілері анықталған жоқ. Жетісу облысы, Сарқант ауданы КХ “Ақыл Ақбай” шаруа қожалығының егістігінде сабақ тат патогені анықталды. Аурудың таралу және даму көрсеткіші төмен деңгейде. Зертхана жағдайында 10 нан астам арпа үлгілеріне Puccinia graminis қоздырғышы жұқтырылды. Нәтижесінде 10 үлгінің барлығы орташа төзімсіз және төзімсіз деген көрсеткіштер көрсетті. Зерттеу жұмысы жалғасуда

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Данный раздел в рамках проекта не предусмотрен.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Бұл бөлім жобада қарастырылмаған.

Level of implementation (in Russian) : Не внедрено

Level of implementation (in Kazakh) : Енгізілмеген

Efficiency (in Russian) : Выращивание устойчивых к заболеванию сортов в производственных посевах обеспечивает долгосрочную стабильность показателей урожайности и качества продукции.

Efficiency (in Kazakh) : Ауруға төзімді сорттарды өндірісте егу өнімділік пен сапа көрсеткішінің ұзақ мерзімді тұрақтылығын қамтамасыз етеді

Field of application (in Russian) : Будет использоваться в фермерских хозяйствах, селекционных программах, а также в преподавании ботаники и фитопатологии в высших учебных заведениях.

Field of application (in Kazakh) : Шаруа қожалықтары, Ауруға төзімділік селекциясы, Жоғары оқу орындарының ботаника, фитопатология пәндерінде қолданылады.