The object of research, development or design (in Russian) : Зола уноса, неионные ПАВ, модельные нефтяные эмульсии, образцы сырой нефти месторождений Кызылординской, Атырауской областей.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Ұшпа күл, ионды емес БАЗ, модельді мұнай эмульсиялары, Қызылорда, Атырау облыстары кен орындарының шикі мұнай үлгілері.

Aim of work (in Russian) : Разработка новых деэмульгаторов нефтяных эмульсий на основе золы уноса и неионных ПАВ

Aim of work (in Kazakh) : Ұшпа күл мен ионды емес беттік белсенді заттар негізінде мұнай эмульсиялары үшін жаңа деэмульгаторларды жасау болып табылады.

Методы исследования (на русском) : Термохимическое деэмульгирование в присутствии золы уноса и неионных ПАВ, центрифугирование, оптическая микроскопия, ИК спектроскопия, измерение межфазного натяжения ПАВ методом Дю Нуи, метод Дина-Старка для определения содержания воды в нефти.

Методы исследования (на казахском) : Ұшпа күл және ионды емес беттік активті заттардың қатысуымен термохимиялық деэмульсиялау, центрифугалау, оптикалық микроскопия, ИҚ спектроскопия, Дю Нуй әдісімен БАЗ-дың фазааралық керілуін өлшеу, мұнайдағы судың мөлшерін анықтауға арналған Дин-Старк әдісі.

Obtained results and novelty (in Russian) : Определено совместное деэмульгирующее действие неионных ПАВ и частиц золы на нефтяные эмульсии сырой нефти, отобранных из месторождений Атырауской области, Кызылординской области, а также по отношению к модельным нефтяным эмульсиям. Изучено разделение эмульсий сырой нефти неионогенными ПАВ класса Твины и порошком угольной золы уноса ТЭЦ №2 г.Алматы при термической обработке с последующим центрифугированием. Впервые исследовано совместное действие Твинов и твёрдого деэмульгатора золы уноса угля для обезвоживания нефтяных эмульсий. Установлено, что микрочастицы золы уноса угля, также как и макромолекулы Твинов вызывают ослабление и разрушение адсорбционного слоя природных стабилизаторов, окружающего капли воды, диспергированные в нефтяной фазе при термической обработке и последующем центрифугировании образцов. В ходе работы проведено изучение совместного разделяющего действия порошка частиц золы уноса угля (2%) и Твинов разной концентрации, при температуре 60оС деэмульгируюшая эффективность для сырой нефти месторождения Атырауской области достигла 68% (Твин 60, 1600 ppm), для проб нефти Кызылординской нефти 85% (Твин 60, 800 ppm), 68,3 % (Твин 20, 800 ppm), 92 % (Твин 80, 800 ppm). Для модельной 20% нефтяной эмульсии степень обезвоживания показала похожие результаты и достигла 80 %. Таким образом показана возможность использования и разработки эффективных, простых и экологичных деэмульгаторов на основе доступного сырья для разделения нефтяных эмульсий местных месторождений.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Атырау және Қызылорда облыстарының кен орындарынан алынған шикі мұнай эмульсияларына, сондай-ақ модельдік мұнай эмульсияларына ионды емес БАЗ және күл бөлшектерінің бірлескен деэмульгирлеуші әсері анықталды. Эмульсиялардың бөліну процесі Твин класына жататын ионды емес БАЗ және Алматы қаласындағы №2 ЖЭО-ның ұшпа көмір күлі ұнтағы арқылы термиялық өңдеуден кейінгі центрифугалау әдісімен зерттелді. Алғаш рет Твиндер мен қатты деэмульгатор - ұшпа көмір күлі бөлшектерінің мұнай эмульсияларын сусыздандырудағы бірлескен әсері зерттелді. Зерттеу нәтижесінде көмір күлінің микробөлшектері мен Твиндердің макромолекулалары термиялық өңдеу және кейінгі центрифугалау кезінде мұнай фазасында диспергирленген су тамшыларының айналасындағы табиғи тұрақтандырғыштардың адсорбциялық қабатын әлсіретіп, бұзатыны анықталды. Жұмыс барысында көмір күлінің (2%) бөлшектер ұнтағы мен әртүрлі концентрациядағы Твиндердің бірлескен бөлу әсері зерттелді. 60ºС температурада Атырау мұнайы үшін сусыздандыру тиімділігі 68% (Твин 60, 1600 ppm) құрады, ал Қызылорда мұнайы үшін — 85% (Твин 60, 800 ppm), 68,3% (Твин 20, 800 ppm) және 92% (Твин 80, 800 ppm) болды. 20% модельдік мұнай эмульсиясында сусыздану дәрежесі ұқсас нәтиже көрсетіп, 80%-ға жетті. Осылайша, жергілікті кен орындарының мұнай эмульсияларын бөлу үшін қолжетімді шикізат негізінде тиімді, қарапайым және экологиялық таза деэмульгаторларды пайдалану мен әзірлеу мүмкіндігі дәлелденді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Разработка новых деэмульгаторов нефти на основе золы уноса и неионных ПАВ обеспечит использование их в качестве альтернативных деэмульгирующих материалов. Расширение ассортимента местных деэмульгаторов снизит потребность в импорте коммерческих деэмульгаторов. К преимуществам деэмульгирования золой уноса угля является ее низкая стоимость из-за использования отходов сжигания угля, что является вкладом в решение экологических проблем; неионные ПАВ являются наиболее эффективными деэмульгаторами нефтяных эмульсий, не оказывают коррозионного воздействия по сравнению с другими классами ПАВ. Применение угольной золы в качестве твердого деэмульгатора является относительно новым подходом, который привлекает внимание своей простотой, возможностью вторичной переработки золы, высокой эффективностью при низких эксплуатационных затратах, что делает проект экономически выгодным.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Көмір ұшпа күлінің және ионды емес БАЗ-дар негізінде жаңа мұнай деэмульгаторларын әзірлеу оларды баламалы деэмульгаторлық материалдар ретінде пайдалануға мүмкіндік береді. Жергілікті деэмульгаторлар ассортиментін кеңейту коммерциялық деэмульгаторлар импортына деген қажеттілікті азайтады. Көмір күлін деэмульгатор ретінде пайдаланудың артықшылықтарына оның төмен құны жатады, себебі бұл көмірді жағу қалдықтарын пайдалану арқылы қол жеткізіледі, бұл экологиялық мәселелерді шешуге үлес қосады; ионды емес БАЗ мұнай эмульсиялары үшін ең тиімді деэмульгаторлар болып табылады және басқа БАЗ кластарымен салыстырғанда коррозиялық әсер көрсетпейді. Көмір ұшпа күлін деэмульгатор ретінде пайдалану салыстырмалы түрде жаңа тәсіл болып табылады, ол қарапайымдылығымен, күлді қайта өңдеудің мүмкіндігімен, төмен пайдалану шығындарымен жоғары тиімділігімен назар аудартады, бұл жобаны экономикалық тұрғыдан тиімді етеді.

Level of implementation (in Russian) : нет

Level of implementation (in Kazakh) : жоқ

Efficiency (in Russian) : Проект направлен на разработку новых деэмульгаторов нефти на основе золы уноса и неионных ПАВ. Полученные в работе результаты позволят разработать новые деэмульгирующие материалы и новую эффективную, недорогую и экологичную технологию разделения нефтяных эмульсий, что вызовет значительное расширение области использования угольной золы, отхода ТЭЦ для удовлетворения научных и технологических нужд РК.

Efficiency (in Kazakh) : Мұнайға арналған жаңа деэмульгаторларды ұшпа күл және ионсыз беттік-белсенді заттар негізінде әзірлеуге бағытталған бұл жоба бойынша алынған нәтижелер жаңа деэмульсиялаушы материалдарды жасауға мүмкіндік береді. Сондай-ақ, мұнай эмульсияларын бөлудің жаңа тиімді, арзан және экологиялық технологиясы әзірленіп, Қазақстан Республикасының ғылыми және технологиялық қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін ЖЭО қалдығы болып табылатын көмір ұшпа күлін қолдану аясын едәуір кеңейтеді.

Field of application (in Russian) : Нефтедобывающая и нефтеперерабатывающая отрасли.

Field of application (in Kazakh) : Мұнай өндіру және мұнай өңдеу өнеркәсібі.