The object of research, development or design (in Russian) : Центральная Азия и Китай

The object of research, development or design (in Kazakh) : Орталық Азия мен Қытай

Aim of work (in Russian) : Комплексный анализ многостороннего взаимодействия между странами Центральной Азии и Китайской Народной Республикой (КНР), оценка исторической преемственности и современной динамики регионального сотрудничества, а также исследование экономических и инвестиционных связей, политико-безопасностных аспектов, культурно-гуманитарной и научно-образовательной интеграции. Особое внимание уделено институциональным механизмам и эффективности экологического сотрудничества (совместное управление водными ресурсами, адаптация к изменению климата, развитие «зелёной» энергетики и сохранение биоразнообразия). Работа направлена на определение современного состояния, уровня развития и перспектив двусторонних и многосторонних отношений между странами Центральной Азии и КНР, а также на выявление устойчивых моделей межгосударственного сотрудничества на основе сравнительного анализа национальных и международных данных.

Aim of work (in Kazakh) : Орталық Азия елдері мен Қытай Халық Республикасының (ҚХР) көпқырлы өзара іс-қимылын жан-жақты талдап, аймақтық ынтымақтастықтың тарихи сабақтастығы мен қазіргі динамикасын, экономикалық және инвестициялық байланыстарды, саяси-қауіпсіздік өлшемдерін, мәдени-гуманитарлық және білім-ғылым интеграциясын, сондай-ақ экологиялық ынтымақтастықтың (су ресурстарын бірлесіп басқару, климаттық бейімделу, жасыл энергетика және биоалуандылықты қорғау) институционалдық тетіктері мен тиімділігін жүйелі түрде бағалау. Зерттеу отандық және шетелдік дереккөздерді кешенді жинау мен жүйелеуге сүйене отырып, Орталық Азия - ҚХР қатынастарының бүгінгі жағдайын, даму деңгейін және болашақ перспективаларын анықтап, екіжақты және көпжақты форматтардың салыстырмалы талдауы арқылы мемлекетаралық ынтымақтастықтың тұрақты даму жолдарын айқындауды мақсат етеді.

Методы исследования (на русском) : Исследование носит комплексный, междисциплинарный характер и основано на принципах историзма, научности и объективности. В процессе анализа основных проблем применялись абстрактно-логические и конкретно-исторические подходы, аналитический, динамический, статистический и типологический методы. Кроме того, работа опиралась на следующие методы: - сравнительно-исторический и компаративистский анализ; - структурно-функциональный подход; - метод ретроспективной реконструкции; - источниковедческий и аналитический анализ; - географическое моделирование и картографический метод; - археографические и иные современные исследовательские методы.

Методы исследования (на казахском) : Зерттеу кешенді, пәнаралық сипатта жүргізіліп, тарихи, ғылыми және объективтілік қағидаттарына негізделді. Негізгі мәселелерді талдау барысында абстрактілі және нақты, логикалық және тарихи, аналитикалық, динамикалық және статистикалық, сондай-ақ типологиялық әдістер қолданылды. Сонымен қатар зерттеу жұмысы төмендегі әдістерді қамтыды: - Салыстырмалы-тарихи және компаративистік тәсілдер; - Құрылымдық-функционалдық талдау; - Ретроспективті реконструкциялау әдісі; - Деректанулық және аналитикалық талдау; - Географиялық моделдеу мен картографиялық әдістер; - Археографиялық және басқа да заманауи зерттеу әдістері.

Obtained results and novelty (in Russian) : 1. Проведён системный анализ ключевых факторов, способствующих культурно-гуманитарному многообразию в странах Центральной Азии и Китае. 2. Введены в научный оборот новые источники: в результате поиска, идентификации и аналитической обработки архивных материалов создана база данных; начата работа по цифровизации казахстанской базы источников. 3. Научные публикации: по результатам исследования опубликована 6 статья в журнале, рекомендованном Комитетом по качеству в сфере науки МНВО РК, 2 статьи в рецензируемых научных изданиях, индексируемых в базе данных Web of Science в Social Science Citation Index и (или) имеющих процентиль по CiteScore в базе Scopus не менее 25, 13 статей в материалах научных конференций; представлено 25 докладов и 24 медиаматериалов. Проведён анализ динамики экономического партнёрства между Китаем и странами Центральной Азии, выявлены перспективные направления взаимодействия в сфере торговли, инвестиций, транспорта и энергетики. Определены основные препятствия и риски (дисбаланс торговли, долговая зависимость, институциональные несоответствия и экологические последствия), а также предложены научно обоснованные механизмы их преодоления.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : 1. Зерттеу барысында Орталық Азия елдері мен Қытайдағы мәдени-гуманитарлық алуан түрлілікке себепші болатын түйінді факторлар жүйелі түрде талданды. 2. Деректерді ғылыми айналымға енгізу: Мұрағаттық материалдарды іздеу, анықтау және аналитикалық өңдеу нәтижесінде деректер қоры жасақталды. Қазақстандық деректер базасының цифрландырылған нұсқасын әзірлеу жұмысы басталды. 3. Ғылыми жарияланымдар: Зерттеу нәтижелері ҚР ҒЖБМ ҒЖБСҚК ұсынған журналдарда 6 мақала, Web of Science деректер базасының Social Science Citation Index немесе Arts and Humanities Citation Index индекстелетін және (немесе) Scopus базасында Сitescore бойынша кемінде 25 процентилі бар рецензияланатын ғылыми басылымдарда 2 мақала, ғылыми конференция материалдарындағы жарияланымдарда 13 мақала, сонымен қатар ғылыми конференцияларда 25 баяндама жасалып, 24 медиа материал ұсынылды. Зерттеу нәтижесінде Орталық Азия елдерінің Қытаймен саяси ынтымақтастығының қазіргі жағдайы мен болашағына зерттеушілік баға беріліп, оның даму жолында тұрған негізгі қатерлер мен құрылымдық проблемалар айқындалды. Саяси байланыстарды дамытудағы институционалдық және геосаяси факторлар сараланып, аймақтық қауіпсіздікті қамтамасыз етудің жаңа тұжырымдамалық тәсілдері ұсынылды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Не предусмотрено

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Көзделмеген

Level of implementation (in Russian) : Не внедрено

Level of implementation (in Kazakh) : Енгізілмеген

Efficiency (in Russian) : Эффективность исследования характеризуется комплексным анализом многосторонних отношений между Китаем и странами Центральной Азии, изучением культурно-гуманитарного сотрудничества, основанного на исторических связях, разработкой научных и практических рекомендаций, а также получением конкретных результатов, направленных на совершенствование внешней политики Казахстана и стратегии экономической диверсификации. Результаты работы могут стать важной основой для повышения транзитного потенциала страны, улучшения инвестиционного климата и углубления сотрудничества в области высоких технологий и зеленой энергетики.

Efficiency (in Kazakh) : Зерттеудің тиімділігі Қытай мен Орталық Азия елдері арасындағы көпжақты қатынастарды кешенді түрде талдаумен, тарихи байланыстарға негізделген мәдени-гуманитарлық ынтымақтастықты зерделеумен, ғылыми және практикалық ұсыныстар әзірлеумен, сондай-ақ Қазақстанның сыртқы саясаты мен экономикалық әртараптандыру стратегиясын жетілдіруге бағытталған нақты нәтижелер алумен сипатталады. Жұмыс нәтижелері елдің транзиттік әлеуетін арттыру, инвестициялық ахуалды жақсарту және жоғары технологиялар мен жасыл энергетика салаларындағы ынтымақтастықты тереңдету үшін маңызды негіз бола алады.

Field of application (in Russian) : Полученные результаты позволяют более глубоко понять историческое и современное развитие отношений между Центральной Азией и КНР, а также выявить перспективные направления их дальнейшего укрепления. Применяемые методологические подходы и результаты исследования способствуют усилению научной базы региональных исследований, формулированию новых теоретических и методологических подходов в области международных отношений. Результаты исследования могут быть использованы при разработке стратегических инициатив в области двустороннего сотрудничества, а также для поддержки дипломатических и экономических усилий по укреплению межгосударственных связей в рамках регионального и международного взаимодействия.

Field of application (in Kazakh) : Зерттеу нәтижелері Орталық Азия мен ҚХР арасындағы қарым-қатынастардың тарихи және қазіргі кезеңдердегі дамуын тереңірек түсінуге мүмкіндік беріп, мемлекетаралық ынтымақтастықтың жаңа перспективаларын анықтауға жол ашты. Қолданылған әдістемелер мен алынған нәтижелер аймақтық зерттеулердің ғылыми базасын нығайтып, халықаралық қатынастар саласындағы жаңа теориялық және әдіснамалық шешімдер ұсынады.