The object of research, development or design (in Russian) : Объектом исследования является природный и историко-культурный ландшафтный комплекс Алакольской котловины и его рекреационный потенциал.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Зерттеу нысаны – Алакөл алабының табиғи, тарихи және мәдени ландшафтық жүйесі мен оның рекреациялық әлеуеті.

Aim of work (in Russian) : Изучить Алаколь с междисциплинарной точки зрения как единый природный и историко-культурный комплекс, выявить факторы, сдерживающие развитие рекреационного туризма в регионе, и предложить научно обоснованные механизмы их преодоления.

Aim of work (in Kazakh) : Алакөлді біртұтас табиғи, тарихи және мәдени кешен ретінде пәнаралық тұрғыдан зерттеуді, өңірде рекреациялық туризмнің дамуын тежеуші факторларды анықтауды, және оларды еңсерудің ғылыми негізделген тетіктерін ұсыну

Методы исследования (на русском) : Методологической основой исследования послужили системный, структурный, сравнительно-исторический методы и синергетический подход, данные статистических и полевых наблюдений и анкетирования. Эмпирические данные базируются на результатах полевого исследования, проведенного в Алакольском районе в 2025 году, официальных данных местных исполнительных органов и учреждений, связанных с туристской отраслью, а также результаты опроса предпринимателей в сфере туризма и жителей.

Методы исследования (на казахском) : Зерттеу жұмысының әдіснамалық негізін жүйелік, құрылымдық, салыстырмалы-тарихи әдістер мен синергетикалық тәсіл, статистикалық және далалық бақылау мен сауалнамалар жүргізудің деректері құрайды. Эмпирикалық деректер Алакөл өңірінде 2025 жылы жүргізілген далалық зерттеу нәтижелеріне, жергілікті атқарушы органдар мен туризм саласына қатысты мекемелердің ресми мәліметтеріне, сондай-ақ туристік кәсіпкерлер мен тұрғындар арасындағы сауалнама қорытындыларына сүйенеді.

Obtained results and novelty (in Russian) : Научная новизна исследования заключается в представлении новых парадигм обеспечения устойчивого развития туризма путем рассмотрения Алакольского региона как сложного природного и историко-культурного целого, впервые проведенном системном анализе взаимодействия и рекреационного потенциала природных и культурных ландшафтов Алаколя, оценке уровня влияния и мультипликативного эффекта туризма на социально-экономическое развитие региона на основе реальных данных, выявлении факторов, сдерживающих развитие рекреационного туризма и разработке научно обоснованных рекомендаций по их преодолению.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Зерттеудің ғылыми жаңалығы Алакөл өңірін табиғи, тарихи және мәдени тұтастық ретінде кешенді қарастыру арқылы туризмнің тұрақты дамуын қамтамасыз етудің жаңа парадигмаларын ұсынуында, Алакөлдің табиғи және мәдени ландшафттарының өзара ықпалдастығы мен рекреациялық әлеуетін алғаш рет жүйелі түрде талдануында, өңірдің әлеуметтік-экономикалық дамуындағы туризмнің ықпал ету деңгейі мен мультипликативтік әсері нақты деректер негізінде бағалануында, рекреациялық туризмнің дамуын тежейтін факторларды анықта, оларды еңсерудің ғылыми негізделген ұсыныстары жасалуында.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Основными показателями исследования стали состояние туристической инфраструктуры Алакольского района, уровень экологической устойчивости и экономическая эффективность. В качестве основных показателей, характеризующих деятельность экономики региона, рассматривались объём сезонного дохода и количество рабочих мест в сфере туризма. В качестве основных критериев развития инфраструктуры были определены техническое состояние и уровень качества объектов обслуживания в прибрежной зоне. В целом показатели выявили конкретные направления повышения социально-экономического потенциала региона и обеспечения устойчивого развития туризма.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Зерттеудің негізгі көрсеткіштері Алакөл өңіріндегі туристік инфрақұрылымның жай-күйі, экологиялық тұрақтылық деңгейі және экономикалық тиімділігін қамтыды. Туризм саласындағы маусымдық кіріс көлемі мен жұмыс орындарының саны аймақ экономикасының белсенділігін сипаттайтын басты индикаторлар ретінде қарастырылды. Жағалау аумағындағы қызмет көрсету нысандарының техникалық жағдайы мен сапалық деңгейі инфрақұрылымдық дамудың негізгі өлшемдері болып айқындалды. Жалпы алғанда көрсеткіштер өңірдің әлеуметтік-экономикалық әлеуетін арттыру мен туризмнің тұрақты даму үрдісін қамтамасыз етудің нақты бағыттарын көрсетті.

Level of implementation (in Russian) : Результаты исследования будут включены в программы развития туризма и стратегические планы на региональном уровне; – Полученные данные и рекомендации будут использованы в практике принятия решений местными исполнительными органами; – Научные выводы будут внедрены в учебно-методический процесс высших учебных заведений; – Практические рекомендации будут использованы в проектах по улучшению туристической инфраструктуры и поддержанию экологического равновесия; – Использованы в инициативах, направленных на развитие регионального туризма в частном секторе и бизнес-структурах.

Level of implementation (in Kazakh) : Зерттеу нәтижелері өңірлік деңгейде туризмді дамыту бағдарламалары мен стратегиялық жоспарларға енгізіледі; – Алынған деректер мен ұсынымдар жергілікті атқарушы органдардың шешім қабылдау тәжірибесінде қолданылады; – Ғылыми тұжырымдар жоғары оқу орындарының оқу-әдістемелік үдерісіне енгізіледі; – Практикалық ұсыныстар туризм инфрақұрылымын жетілдіру және экологиялық тепе-теңдікті сақтау жобаларында пайдаланылады; – Жеке сектор мен кәсіпкерлік құрылымдарында өңірлік туризмді дамытуға бағытталған бастамаларда қолданылады.

Efficiency (in Russian) : Эффективность результатов исследования отражается в научной оценке туристического потенциала региона и разработке конкретных решений. Полученные данные позволяют разработать практические рекомендации, направленные на совершенствование туристической инфраструктуры и рациональное использование природных ресурсов. Экономическая эффективность проявляется в повышении занятости и уровня доходов местного населения. Это будет способствовать превращению Алакольского района в образцовый регион устойчивого развития и повышению конкурентоспособности национальной туристической отрасли.

Efficiency (in Kazakh) : Зерттеу нәтижелерінің тиімділігі өңірдің туристік әлеуетін ғылыми негізде бағалап, нақты шешімдер ұсынуда көрініс табады. Алынған деректер туризм инфрақұрылымын жетілдіру мен табиғи ресурстарды ұтымды пайдалануға бағытталған практикалық ұсыныстар жасауға мүмкіндік береді. Экономикалық тиімділік жергілікті халықтың жұмыспен қамтылуы мен табыс деңгейінің артуы арқылы байқалады. Алакөл аймағын тұрақты дамудың үлгілі өңіріне айналдыруға және ұлттық туризм саласының бәсекеге қабілеттілігін арттыруға септігін тигізеді.

Field of application (in Russian) : – В региональных программах развития туризма местных исполнительных органов; – В области планирования туристической инфраструктуры и совершенствования экологической политики; – В поддержке туристического бизнеса и предпринимательства, а также развитии инвестиционных проектов; – В образовательных программах высших учебных заведений в области туризма, географии, краеведения и экологии; – В проектах научно-исследовательских институтов и центров по региональному развитию и культурному наследию; – В инициативах общественных организаций и местных сообществ по сохранению природного и культурного наследия.

Field of application (in Kazakh) : – Жергілікті атқарушы органдардың өңірлік туризмді дамыту бағдарламаларында; – Туризм инфрақұрылымын жоспарлау және экологиялық саясатты жетілдіру саласында; – Туристік бизнес пен кәсіпкерлікті қолдау және инвестициялық жобаларды әзірлеуде; – Жоғары оқу орындарының туризм, география, аймақтану және экология бағытындағы оқу бағдарламаларында; – Ғылыми-зерттеу институттары мен орталықтардың аймақтық даму мен мәдени мұра бойынша жобаларында; – Қоғамдық ұйымдар мен жергілікті қауымдастықтардың табиғи және мәдени мұраны сақтау бастамаларында.