The object of research, development or design (in Russian) : Одуванчик кок-сагыз (Taraxacum kok-saghyz Rodin) - источник натурального каучука.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Табиғи каучук көзі - кок-сагыз бақбағы (Taraxacum kok-saghyz Rodin).

Aim of work (in Russian) : Отбор растений с большими корнями, высоким содержанием и качеством натурального каучука из тетраплоидных линий кок-сагыза.

Aim of work (in Kazakh) : Ірі тамырлы және табиғи каучук мөлшері мен сапасы жоғары өнімді өсімдіктерді көк-сағыздың тетраплоид линияларынан іріктеу

Методы исследования (на русском) : Семена тетраплоидного кок-сагыза были высеяны в торфяные таблетки и затем пересажены на экспериментальный (полевой) участок. Отбор осуществлялся путём измерения диаметра листьев (кроны листьев) в период вегетации, и к концу вегетационного периода – массы корней (Kreuzberger et al., 2016; Бари и др., 2021). Проведена экстракция натурального каучука с применением гексана из корней для количественного определения (Кулуев и др., 2019). Проведен анализ по степени полимеризции согласно работе Schmidt et al. (2010). Проведено размножение отобранных растений корневым черенкованием (Жанбырбаев и др., 2022).

Методы исследования (на казахском) : Тетраплоидты көк-сағыз дәндері шымтезек түйіршіктеріне себіліп, содан кейін тәжірибелік (егістік) алқапқа отырғызылды. Іріктеу вегетациялық кезеңде жапырақ диаметрін (жапырақ жамылғысы) және вегетациялық кезеңнің соңындағы тамыр салмағын өлшеу арқылы жүргізілді (Kreuzberger et al., 2016; Бари және б., 2021). Сандық анықтау үшін тамырлардан табиғи каучук гександы қолдану арқылы алынды (Кулуев және б., 2019). Каучуктың полимерлену дәрежесіне талдау Schmidt және әріптестері (2010) еңбегіне сәйкес жүргізілді. Іріктелген өсімдіктерден тамыр қалемшелері көбейтілді (Жанбырбаев және б., 2022).

Obtained results and novelty (in Russian) : Были отобраны крупные корни из тетраплоидных растений кок-сагыза. Из отобранных крупных корней был экстрагирован каучук и проведен количественный анализ, который показал значительную разницу в сравнении с контрольными диплоидными растениями. Качественный анализ, также показал разницу в степени полимеризации каучука между отобранными тетраплоидными образцами и контрольными диплоидными растениями.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Көк-сағыздың тетраплоидты өсімдіктерінен ірі тамырлар іріктелді. Іріктелген тамырлардан каучук экстракцияланып, сандық талдау жүргізілді, нәтижесінде бақылау ретінде алынған диплоидты өсімдіктермен салыстырғанда елеулі айырмашылық анықталды. Сол сияқты, сапалық талдау да каучуктың полимерлену дәрежесінде іріктелген тетраплоидты үлгілер мен бақылау диплоидты өсімдіктер арасында айырмашылық бар екенін көрсетті.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Путем отбора получены крупные корни тетраплоидного кок-сагыза с высоким содержанием и качеством натурального каучука.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Іріктеу нәтижесінде табиғи каучук мөлшері мен сапасы жоғары тетраплоидты көк-сагыздың ірі тамырлары алынды.

Level of implementation (in Russian) : Проводятся работы для внедрения высокопродуктивных тетраплоидных форм кок-сагыза в фермерские хозяйства и растениеводство.

Level of implementation (in Kazakh) : Көк-сағыздың жоғары өнімді тетраплоидты формаларын фермерлік шаруашылықтар мен өсімдік шаруашылығына енгізу барысында жұмыстары жүргізілуде.

Efficiency (in Russian) : В проекте проводятся работы в получении нового для Казахстана высокопродуктивного продуцента натурального каучука – тетраплоидного кок-сагыза. Это в будущем, послужит основой для увеличения посевных площадей кок-сагыза, получения дополнительной отечественной продукции в виде высококачественного натурального каучука, расширение экспорта, усовершенствование растениеводства по культурам Казахстана.

Efficiency (in Kazakh) : Қазақстан үшін жаңа, жоғары өнімді табиғи каучук өндірушісін – тетраплоидты көк-сағызды алуда жоба шеңберінде жұмыстар жургізіліп жатыр. Бұл болашақта көк-сағыздың егіс алқаптарын ұлғайтудың, жоғары сапалы табиғи каучукті қосымша отандық өнім алудың, экспортты кеңейтудің, Қазақстан дақылдары бойынша өсімдік шаруашылығын жетілдірудің негізі болады.

Field of application (in Russian) : фермерские хозяйства, растениеводство, производители резинотехнических и полимерных изделий

Field of application (in Kazakh) : фермерлік шаруашылықтар,өсімдік шаруашылығы, резеңке-техникалық және полимерлік бұйымдарды өндірушілер