The object of research, development or design (in Russian) : Объектом исследования данного проекта является разработка эффективной и интеллектуальной системы управления для континуум роботов. Конкретно, исследуется применение методов машинного обучения для улучшения безопасности и эффективности работы таких роботов. Основная цель проекта заключается в исследовании доступных и экономически целесообразных решений, которые могут повысить производительность континуум роботов и снизить риски сбоев в их функционировании.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Бұл жобаның зерттеу нысаны роботтар континуумы үшін тиімді және интеллектуалды басқару жүйесін әзірлеу болып табылады. Атап айтқанда, мұндай роботтардың қауіпсіздігі мен тиімділігін жақсарту үшін машиналық оқыту әдістерін қолдану зерттелуде. Жобаның негізгі мақсаты-өнімділікті арттыратын қол жетімді және үнемді шешімдерді зерттеу.Роботтар континуумы және олардың жұмысындағы сәтсіздіктер қаупін азайту.

Aim of work (in Russian) : Целью проекта является разработка передовой и интеллектуальной системы управления для континуум робота, предназначенного для выполнения поисковых работ. Основной фокус проекта заключается в исследовании применения методов машинного обучения с целью повышения безопасности работы континуум робота, изучение доступных и экономически выгодных вариантов, которые могут увеличить эффективность функционирования континуум робота и улучшить общую производительность системы.

Aim of work (in Kazakh) : Жобаның мақсаты - іздеу жұмыстарын жүргізуге арналған робот континуумы үшін озық және интеллектуалды басқару жүйесін әзірлеу. Жобаның негізгі бағыты жұмыс қауіпсіздігін арттыру мақсатында Машиналық оқыту әдістерін қолдануды зерттеу болып табылады робот континуумы, жұмыс тиімділігін арттыра алатын қол жетімді және үнемді нұсқаларды зерттеу Робот континуумы және жүйенің жалпы өнімділігін жақсарту.

Методы исследования (на русском) : Метод исследования: Схемотехнические решения будут проверены через функциональные испытания и проанализированы в различных эксплуатационных условиях. В рамках электронной части также предусмотрена разработка печатных плат. В процессе проектирования печатной платы будет осуществлена оптимизация размещения электронных компонентов, используя программы моделирования. В рамках проекта также будет разработана автоматизированная система управления, использующая методы машинного обучения. Для этого будут исследованы различные методики, включая гистограмму ориентированных градиентов, обучение нейронных сетей, алгоритм Виолы-Джонса и другие.

Методы исследования (на казахском) : Зерттеу әдісі: Схемалық шешімдер функционалдық сынақтар арқылы тексеріледі және әртүрлі пайдалану жағдайларында талданады. Электрондық бөлім аясында баспа платаларын әзірлеу де қарастырылған. ПХД жобалау процесінде модельдеу бағдарламаларын қолдана отырып, электрондық компоненттерді орналастыруды оңтайландыру жүзеге асырылады. Жоба сонымен қатар Машиналық оқыту әдістерін қолданатын автоматтандырылған басқару жүйесін әзірлейді. Ол үшін әртүрлі әдістер, соның ішінде бағдарланған градиент гистограммалары, нейрондық желілерді оқыту, Виола-Джонс алгоритмі және т.б. зерттеледі.

Obtained results and novelty (in Russian) : Полученные результаты и новизна: Опубликована научная статья в высокорейтинговом престижном журнале (Q1, 90-й процентиль) IEEE Access: M. Kalekeyeva et al., "Continuum Robots: Current Trends in Design, Control, and Applications," in IEEE Access, vol. 13, pp. 106771-106792, 2025, doi: 10.1109/ACCESS.2025.3580681. Разработан программный алгоритм системы компьютерного зрения для управления движением континуум робота. Результатом исследования является патент на полезную модель. (Заявка №399316 Полезная модель «Дрон c континуум роботом для диагностических и ремонтных работ». Входящий № 2025-76055, от 16.09.2025. Штрих код № 3670807. Рег. номер заявки 2025/1382.2, от 16.09.2025. Опубликована научная статья по результатам работы в научном журнале Вестник КазАТК №4(139), 2025. ISSN 1609-1817 DOI 10/52167/1609-1817. Авторы М.Е.Қалекеева, К.Т.Кошеков, О.В. Гармаш, Г.В. Муратбекова, М.А. Гожахметова. «Непрерывные роботы: методы проектирования, управления и перспективы практического применения».

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Нәтижелер мен жаңалық: IEEE Access жоғары рейтингті беделді журналында (Q1, 90-шы процентиль) ғылыми мақала жарияланды: M. Kalekeyeva et al., "Continuum Robots: Current Trends in Design, Control, and Applications," in IEEE Access, vol. 13, pp. 106771-106792, 2025, doi: 10.1109/ACCESS.2025.3580681. Робот континуумының қозғалысын басқаруға арналған компьютерлік көру жүйесінің бағдарламалық алгоритмі жасалды. Зерттеудің нәтижесі пайдалы модельге патент болып табылады. (№399316 өтінім "Диагностикалық және жөңдеу жұмысына арналған континуум роботы бар дрон" пайдалы моделі. Кіріс № 2025-76055, 16.09.2025. Штрих-код № 3670807. Рег. өтінім нөмірі 2025/1382.2, 16.09.2025. Жұмыс нәтижелері бойынша ғылыми мақала ҚазАТК Хабаршысы №4(139), 2025 ғылыми журналында жарияланды. ISSN 1609-1817 DOI 10/52167/1609-1817. Авторлары М. Е. Қалекеева, К. Т. Кошеков, О. В. Гармаш, Г. В. Мұратбекова, М. А. Гожахметова. "Үздіксіз роботтар: жобалау әдістері, басқару және практикалық қолдану перспективалары". Барлық жоспарланған жұмыстар күнтізбелік жоспарға сәйкес орындалды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Основные конструктивные и технико-экономические показатели: Результаты проекта прямо направлены на цифровизацию отечественного производства, в частности на производства манипуляторов с интеллектуальной системой управления. Реализация этого проекта будет способствовать улучшению качества жизни и созданию безопасных рабочих условий труда. Социальный эффект включает в себя повышение качества жизни населения, увеличение осведомленности о качественной и безопасной работе на предприятиях. Экономический эффект заключается в улучшении качества жизни населения Республики Казахстан, обеспечении устойчивости экономики страны, развитии ее человеческого капитала, повышении национальной безопасности и поддержании устойчивого развития государства. Экологический эффект программы проявится в улучшении качества работы предприятий и безопасности. Проект будет способствовать развитию междисциплинарных связей в науке, интеграцию науки, образования и промышленности (производство).

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Негізгі сындарлы және техникалық-экономикалық көрсеткіштер: Жобаның нәтижелері отандық өндірісті цифрландыруға, атап айтқанда интеллектуалды басқару жүйесі бар манипуляторлар өндірісіне тікелей бағытталған. Бұл жобаны іске асыру өмір сүру сапасын жақсартуға және қауіпсіз жұмыс жағдайларын жасауға ықпал етеді. Әлеуметтік әсер халықтың өмір сүру сапасын арттыруды, кәсіпорындарда сапалы және қауіпсіз жұмыс туралы хабардарлықты арттыруды қамтиды. Экономикалық тиімділік Қазақстан Республикасы халқының өмір сүру сапасын жақсарту, ел экономикасының орнықтылығын қамтамасыз ету, оның адами капиталын дамыту, ұлттық қауіпсіздікті арттыру және мемлекеттің орнықты дамуын қолдау болып табылады. Бағдарламаның экологиялық әсері кәсіпорындардың жұмыс сапасы мен қауіпсіздігін жақсартуда көрінеді. Жоба ғылымдағы пәнаралық байланыстарды дамытуға, ғылымды, білім беруді және өнеркәсіпті (өндірісті) интеграциялауға ықпал ететін болады.

Level of implementation (in Russian) : Степень внедрения: Опубликована научная статья в высокорейтинговом престижном журнале (Q1, 90-й процентиль) IEEE Access: M. Kalekeyeva et al., "Continuum Robots: Current Trends in Design, Control, and Applications," in IEEE Access, vol. 13, pp. 106771-106792, 2025, doi: 10.1109/ACCESS.2025.3580681. Результатом исследования является патент на полезную модель. (Заявка №399316 Полезная модель «Дрон c континуум роботом для диагностических и ремонтных работ». Входящий № 2025-76055, от 16.09.2025. Штрих код № 3670807. Рег. номер заявки 2025/1382.2, от 16.09.2025. Опубликована научная статья по результатам работы в научном журнале Вестник КазАТК №4(139), 2025. ISSN 1609-1817 DOI 10/52167/1609-1817. Авторы М.Е.Қалекеева, К.Т.Кошеков, О.В. Гармаш, Г.В. Муратбекова, М.А. Гожахметова. «Непрерывные роботы: методы проектирования, управления и перспективы практического применения».

Level of implementation (in Kazakh) : Енгізу дәрежесі: М. Қалекеева және т.б. жоғары рейтингті беделді журналда (Q1, 90-шы процентиль) ғылыми мақала жариялады. "Үздіксіз роботтар: дизайндағы ағымдағы тенденциялар, бақылау, қолдану", IEEE Access, том. 13, pp. 106771-106792, 2025, doi: 10.1109/ACCESS.2025.3580681. Зерттеудің нәтижесі пайдалы модельге патент болып табылады. (№399316 өтінім "Диагностикалық және жөндеу жұмыстарына арналған роботпен континуумы бар дрон" пайдалы моделі. Кіріс № 2025-76055, 16.09.2025. Штрих-код № 3670807. Рег. өтінім нөмірі 2025/1382.2, 16.09.2025. Жұмыс нәтижелері бойынша ғылыми мақала ҚазАТК Хабаршысы №4(139), 2025 ғылыми журналында жарияланды. ISSN 1609-1817 DOI 10/52167/1609-1817. Авторлары М. Е. Қалекеева, К. Т. Кошеков, О. В. Гармаш, Г.В. Мұратбекова, М. А. Гожахметова. "Үздіксіз роботтар: жобалау әдістері, басқару және практикалық қолдану перспективалары".

Efficiency (in Russian) : Эффективность: Континуум роботы, основанные на гибкой структуре и часто управляемые кабельными приводами, предоставляют перспективные решения для работы в разнообразных условиях, включая сферы медицины, строительства, поисково-спасательных операций и космического исследования. Применение компьютерного зрения в системах управления такими роботами может значительно улучшить их точность и эффективность.

Efficiency (in Kazakh) : Тиімділік: Континуум робот икемді құрылымға негізделген және көбінесе кабельдік жетектермен басқарылатын жұмыс медицина, құрылыс, іздеу-құтқару және ғарыштық зерттеулер салаларын қоса алғанда, әртүрлі жағдайларда жұмыс істеу үшін перспективалық шешімдерді ұсынады. Мұндай роботтарды басқару жүйелерінде компьютерлік көруді қолдану олардың дәлдігі мен тиімділігін едәуір жақсарта алады.

Field of application (in Russian) : Область применения: Основными потребителями являются физические лица, строительные организации, предприятия сельского хозяйства и промышленного производства, а также компании, занимающиеся металлоконструкциями и другими видами деятельности. Государственные учреждения, такие как МЧС, пожарные службы, полиция и армия, также могут использовать данное оборудование для управления грузами в рамках своей деятельности.

Field of application (in Kazakh) : Қолдану саласы: Негізгі тұтынушылар жеке тұлғалар, құрылыс ұйымдары, ауыл шаруашылығы және өнеркәсіптік өндіріс кәсіпорындары, сондай-ақ металл конструкцияларымен және басқа да қызмет түрлерімен айналысатын компаниялар болып табылады. ТЖМ, өрт сөндіру қызметі, полиция және армия сияқты мемлекеттік мекемелер де осы жабдықты өз қызметі шеңберінде жүктерді басқару үшін пайдалана алады.